Πιανίστες - παληοί και καινούργιοι

17 June 2006
14,352
64075E.jpg


Tchaikovsky – 18 Piano pieces, op. 72 / Mikhail Pletnev (DG 00289 477 5378)

Μέχρι πρό τινος, για όποιον ήθελε έναν δίσκο με μουσική για πιάνο του Tchaikovsky, τα πράγματα ήταν σχετικά απλά: αγόραζε το άλμπουμ στην Olympia (OCD 334) με τον Sviatoslav Richter, μιά πολύ καλή επιλογή από τα κομμάτια για σόλο πιάνο και ήταν καλυμένος.
Ο δίσκος της DG έρχεται να ...περιπλέξει τα πράγματα.
Ο Πλετνιόφ είναι λάτρης του Tchaikovsky. «Αγαπώ ό τι έχει κάνει» δηλώνει στο σημείωμα που συνοδεύει το δίσκο, «όταν αγαπάς κάτι, είτε αυτό είναι μουσική, είτε μιά γυναίκα, τα αγαπάς όλα επάνω του...».
Αυτές οι πιανιστικές μινιατούρες είναι άνισες και γεμάτες ποικιλία. Εχουν την προέλευσή τους στη μουσική για πιάνο του Schumann. Μοιάζουν νεραϊδοπαρμένες, ονειρικές και στοιχειωμένες, γεμάτες λαϊκά θέματα, μαζούρκες και διαβολικά scherzι. Ο Tchaikovsky θεωρείται από τους τελευταίους Ρομαντικούς αλλά ακούγοντάς τες δεν πιστεύεις στ αυτιά σου: είναι γεμάτες συμφύσεις και προσφύσεις που παραπέμπουν κατευθείαν στον Debussy και το «τραγικωμικό» στίλ των συνθετών του 20ού αιώνα.



uricaine.jpg


Uri Caine Trio – Live at the Village Vanguard (Winter & Winter 910 102-2)

Ο Uri Caine είναι ο Νεοϋορκέζος πιανίστας που έκανε τα φιλόδοξα projects στη Winter & Winter: επισκέφθηκε τα Μουσεία (Mahler, Beethoven, Bach, Wagner) και τα ξαναδιάβασε πιο «χύμα» και πολλές φορές με τζάζ τρόπους. Η δουλειά του πάνω στο Mahler είναι εκπληκτική – έχω γράψει γι αυτά τα σπουδαία άλμπουμ παληότερα - και στον Beethoven πολύ επιτυχημένη. Στους άλλους δύο απέτυχε γιατί η μουσική του πρώτου δεν σηκώνει πολλά-πολλά και του δεύτερου δεν είναι ακριβώς αυτό που θα λέγαμε «παιχνιδιάρα»: οι 2 δίσκοι έχουν, κατά τόπους, πολλή εξαίσια μουσική αλλά σαν σύνολα δεν ...περπατούν.
Εδώ επιστρέφει σ αυτό που ξέρει να κάνει καλύτερα απ όλα: στο φορμά του πιάνο-τρίο. Ο δίσκος είναι ηχογραφημένος ζωντανά στο Village Vanguard.
Θεωρώ το δίσκο του Caine έναν από τους καλύτερους στο είδος τα τελευταία 3 χρόνια. Αρχίζει με το γνωστό Nefertiti του Shorter, άγρια πειραγμένο και εν πολλοίς αγνώριστο και την ίδια τύχη επιφυλάσσει και στα υπόλοιπα standards που αποτελούν το μισό περίπου πρόγραμμα εδώ: τα δύο χέρια του μοιάζουν περίπου να λογομαχούν και μόλις που μπορείς μάλλον να μαντέψεις παρά να ακούσεις τις πασίγνωστες μελωδίες των κοματιών μέσα σ αυτό τον ορυμαγδό. Η αρμονία υπολανθάνει πολύ καλά κρυμμένη αλλά ο πιανίστας την αφήνει και ξεχύνεται σε τρεχάλες πάνω κάτω στις κλίμακες, παραφωνίες και αντιστικτικά μουγκρητά από τις χαμηλές νότες. Ο ντράμερ μπαίνει κι αρχίζει να παίζει με το μέτρο, ενώ κεραυνοί από συγχορδίες, καταιγισμοί από τρίλιες μαίνονται ολοτρίγυρα.
Κορυφαίες στιγμές τα Otello και Stiletto: το πρώτο είναι μελό, γεμάτο εξωτικά χρώματα, φέρνει στο νού το Caravan του Duke Ellington. Το δεύτερο ξεκινάει και σταματάει απότομα συνεχώς, μοιάζει κυριολεκτικά διασκορπισμένο στους 5 ανέμους - μέχρι που κάτω απ τα παρδαλά ρούχα αρχίζει να φαίνεται ο σκελετός του, αλλού σοβαρός, εντυπωσιακός κι αλλού να φλερτάρει ξετσίπωτα με το γλυκανάλατο - σε αφήνει κυριολεκτικά άφωνο.
Ανεκτίμητο.


radiance.jpg


Keith Jarrett – Radiance (ECM 986 9818 2CD)

Διπλό επετειακό άλμπουμ ηχογραφημένο σόλο σε συναυλίες στην Οζάκα και στο Τόκυο το 2002: ο Jarrett γιόρταζε τα 30χρονα της σύμπραξής του με την ECM και επέστρεφε στις συναυλίες μετά από μακρόχρονη ασθένεια. Από τις πρώτες νότες καταλαβαίνεις τη φόρτιση στην ατμόσφαιρα.
Ο Jarret σόλο είναι πολύ διαφορετικός απ ότι στα τρίο. Αλλοτε είναι καθαρή επίδειξη. Αλλοτε καθαρτήρια άσκηση με σκοπό να πετάξει από τη μουσική του κάθε είδους εξαρτήσεις από τα μελωδικά και αρμονικά της υποστηρίγματα. Αλλοτε σκέτο μελόδραμα και άλλοτε μανιέρα. Κι άλλοτε πάλι έχεις την εντύπωση πως ακριβώς γι αυτούς τους μαραθώνιους αυτοσχεδιασμούς του κρατάει την πιο Καθαρή μουσική του, την πιο ιδιαίτερη και ξεχωριστή, αυτή που είναι τόσο προσωπική που θά’λεγες πως δεν αντέχει την έκθεση σε διάλογο με άλλους μουσικούς.
Είναι κορυφαίος σ αυτό που λένε Στιγμιαία Σύνθεση -instant composing: γεμίζει τη μουσική του με ακολουθίες από ιδέες που μοιάζουν να συνδέονται και να οδηγούν η μία στην άλλη. Με πολυφωνίες, με σύνθετες αρμονικές εξισώσεις, με αφηρημένα τραγούδια, «παιχνιδιάρης σαν το Louis Armstrong, αυστηρός σαν τον Pierre Boulez» – σκέτη στιλιστική περιπέτεια. Μέσα στη μουσική του ακούς περίπου τα πάντα, από το Schubert και τον Ιμπρεσσιονισμό μέχρι το Jelly Roll Morton, τα γκόσπελ και το boogaloo.

Ισως αυτό να δείχνει μόνο τα όρια της φαντασίας μου αλλά αδυνατώ να αντιληφθώ το Franz Liszt πολύ διαφορετικό.
 
17 June 2006
62,722
Χολαργός
Για τον Jarrett,που έχω τήν χαρά νά τον έχω εδώ και έξι μήνες στην δισκοθήκη μου,μπορώ και εγώ να υπερθεματίσω.Ειναι ένας απο τούς καλύτερους δισκους του και σίγουρα ο καλύτερος τών τελευταίων χρόνων.
Οσο για τήν ασθένεια που αναφέρει ο Κώστας,δεν είναι κάτι ουσιαστικά σοβαρό,αλλά ένα σύνδρομο που πήρε το όνομα ´Συνδρομο Χρονίας Κοπώσεως´και που πιθανώς να έχει και ψυχολογικές συνιστώσες.
Τα morceaux τού Tσαϊκόφσκυ είναι πανέμορφα κομμάτια.Μερικα απ´αυτά τα πρωτοάκουσα σε έναν Σοβιετικό δίσκο με τον Gilels,και τα επανεκτίμησα.Τον Pletnev τον θέτω στά υπ´όψιν.;)
Τον Caine δεν τον γνωρίζω,αλλά το υλικό του και ο τρόπος παρουσιάσεως τού compadre,με ιντριγκάρει.
Ευχαριστούμε γιατρέ.:grinning-smiley-043
 

Dimosthenis

Supreme Member
17 June 2006
3,277
Απο Keith Jarrett
το Solo-Concerts Bremen Lausanne ECM 1035-37 ST
και το καρυφαίο
KOLN CONSERT ECM 1064-65 ST
σε βινυλιο και τα δυο (το πρωτο ειναι 3 LP)
και θα συμφωνησω απολυτα μετα λεχθεντα του Κώστα οτι Σολο ειναι κορυφαιος! Ο ορισμός του αυτοσχεδιασμού!
 
18 June 2006
588
τα πιανιστικα του Jarrett την ECM πρέπει να τα έχω σχεδόν όλα.Αυτό που παρατηρώ ειναι οτι σε όλη την δεκαετία του 70 και λιγότερο στα 80s ο αυτοσχεδιαστικός οίστρος δημιουργούσε μια ροη απο πανέμορφες μελωδίες που ,αν δεν ήξερες πως δημιουργούσε ο καλλιτέχνης, θα σε ξεγελούσαν για προετοιμασμένες .(αυτο κυρίως στα bremmen-lausane,στο δεκαπλό του Τόκυο,αλλα και στο της Κολωνίας)

Κάτι που πια δεν συμβαίνει.Η μουσική βγαινει σαν μέσα απο τεράστιο πνευματικό μόχθο,ο Jarrett μοιάζει να παλευει με το πιάνο,να το χτυπαει με μανία προσπαθώντας να του εκμαιεύσει μια μελωδια απο αυτες που κάποτε κυλουσαν αβίαστα.Είναι ικανος να γυροφέρνει μια φράση επι 20 λεπτά προσπαθώντας να την κάνει να ανοίξει και να απλώσει την ομορφιά της.Όταν τα καταφέρνει το αποτέλεσμα είναι λυτρωτικό (paris,vienna)
Άλλοτε πάλι το αποτέλεσμα είναι βασανιστικό (la scala)


Ο Σπύρος είναι πιο ειδικός να μιλήσει για την <αρρώστια> του Jarrett .Όμως είναι προφανές ότι στην μουσική του υπάρχει πριν και μετά.
 

petros_m

Supreme Member
18 June 2006
8,210
Αλιμος
ενας φιλος μου ειδε τον Jarrette στο Λονδινο, πριν 3-4 χρονια και μου ειπε πως μολις βγηκε στη σκηνη και πριν καν κατσει στο πιανο τον χειροκροτούσαν ολοι ορθιοι επι 20 λεπτα!!! ειναι μεγαλη μορφη.
 
Last edited:
17 June 2006
62,722
Χολαργός
Eπειδή ξαναακούω το Radiance συχνά τώρα τελευταία το ξαναανεβάζω...
Πρόκειται,για το γούστο μου,από τίς πιό σημανικές στιγμές τής πρώτης δεκαετίας τού 21ου αιώνα.
Αυτό τό έργο τού Jarrett δεν μπορεί να καταταγεί στην Jazz.
Αποτελεί επιτομή τής μουσικής του πορείας γεμάτο μνήμες απο την Μουσική τού 20ού αιώνα..
Και στούς συγκεκριμένους δίσκους έχει ´ενσωματώσει ´μουσικά ακόμα και τον Webern ,τον Krenek και τον Schoenberg..
Υ.Γ.
Μέσα απο τήν πληθώρα τών αγορών και τής πληροφορίας κινδυνεύουμε εύκολα να διαλάθουν τής προσοχής μας (το λέω για να το ακούω και εγώ)τέτοιοι δίσκοι αναφοράς.
 

Skakinen

Μέλος Σωματείου
22 November 2006
9,729
Αθήνα
Κάτι συμπτώσεις που συμβαίνουν λοιπόν!!!
Τις τελευταίες μέρες (από το Πάσχα και μετά) κι εγώ ακούω σχεδόν κάθε μέρα κάποια κομμάτια από το Radiance (εκ περιτροπής).
Ο Σπύρος έχει απόλυτο δίκιο.
Δεν κατατάσσεται στην jazz αυτό το έργο.
Και βέβαια δεν είναι από τα έργα τα οποία εξαντλούνται σε 2-3 ακούσματα.
Συνεχώς σου αποκαλύπτονται από λίγο ,άκουσμα με το άκουσμα...