Προβληματισμοί από χρήση του απεμπλουτισμένου Ουρανίου
Κατά τη χρήση των πυρομαχικών με απεμπλουτισμένο ουράνιο, απελευθερώνεται ποσότητα οξειδίων DU με την μορφή μικρών σωματιδίων που μπορούν να προσληφθούν από τον ανθρώπινο οργανισμό μέσω της εισπνοής ή της κατάποσης ή να παραμείνουν και να ραδιορυπάνουν το περιβάλλον. Η χρήση απεμπλουτισμένου ουρανίου στην περιοχή του κόλπου και πρόσφατα σε αυτήν της πρώην Γιουγκοσλαβίας, έχει προκαλέσει ανησυχία για τις επιπτώσεις του στην υγεία του πληθυσμού που ζει στις προσβληθείσες περιοχές. Υπάρχουν υποψίες ότι το λεγόμενο "Σύνδρομο του Κόλπου" σχετίζεται με την παρουσία του απεμπλουτισμένου ουρανίου αλλά κάτι τέτοιο δεν επιβεβαιώνεται επιστημονικά.
Ατυχήματα με πτώσεις αεροπλάνων στα οποία χρησιμοποιείτο απεμπλουτισμένο ουράνιο ως αντίβαρο (πχ Αμστερνταμ 1992, Στανστεντ, Αγγλία 2000), προκάλεσαν την ανησυχία κυβερνήσεων αλλά και μη-κυβερνητικών οργανισμών. Η σχετική αναφορά της Ολλανδικής διερευνητικής επιτροπής συμπεραίνει ότι μέρος του απεμπλουτισμένου ουρανίου που δεν αναβρέθηκε, είχε διασπαρεί με την μορφή μικρών σωματιδίων τα οποία ενδεχομένως να έχουν ραδιορυπάνει μέσω της εισπνοής τον ντόπιο πληθυσμό και τα μέλη των διασωστικών συνεργείων.
Ποιες είναι οι επιδράσεις του απεμπλουτισμένου Ουρανίου στην ανθρώπινη υγεία;
Οι επιπτώσεις του DU στην ανθρώπινη υγεία είναι σύνθετες οφειλόμενες στις χημικές, ραδιολογικές και φυσικές ιδιότητές του. Επακριβείς επιστημονικές πληροφορίες για τις επιπτώσεις του στην υγεία και και στο περιβάλλον είναι περιορισμένες διότι ως επί τω πλείστον αναφέρονται στις αντίστοιχες επιπτώσεις του φυσικού ουρανίου. Παρόλα αυτά, αφού το απεμπλουτισμένο ουράνιο και το φυσικό ουράνιο διαφέρουν μόνο στη σύνθεση των ραδιενεργών των συνιστωσών, οι επιστημονικές μελέτες με θέμα το μεταλλικό ουράνιο είναι εφαρμόσιμες και στο απεμπλουτισμένο ουράνιο.
Οι επιδράσεις στην υγεία εξαρτώνται από :
το είδος της έκθεσης (εσωτερική ή εξωτερική )
την οδό της ραδιορύπανσης (κατάποση, εισπνοή, τραύμα )
τα χαρακτηριστικά του απεμπλουτισμένου ουρανίου (διαλυτά ή αδιάλυτα σωματίδια)
το σκηνικό (στρατιωτικό, πολιτικό, επαγγελματικό)
Εξωτερική έκθεση
Εξωτερική έκθεση έχουμε :
κατά τον φυσικό χειρισμό υλικού με DU (πχ εργασία σε αποθήκη πυρομαχικών με DU, σε όχημα που μεταφέρει πυρομαχικά με DU ή είναι θωρακισμένο με DU)
μέσω επαφής με σκόνη που συνοδεύει την έκρηξη ή την πρόσκρουση βλημάτων με απεμπλουτισμένο ουράνιο
Οι επιπτώσεις λόγω εξωτερικής έκθεσης και μόνον (χωρίς εισπνοή ή κατάποση), περιορίζονται στη ραδιολογική δράση του DU.
Εσωτερική έκθεση
Εσωτερική έκθεση έχουμε από :
κατάποση
εισπνοή
τραύματα
Οι επιπτώσεις οφείλονται στη χημική και τη ραδιολογική δράση του DU.
Κατάποση και εισπνοή
Κατάποση ή εισπνοή μεγάλων ποσοτήτων διαλυτών ενώσεων απεμπλουτισμένου ουρανίου μπορεί να προκαλέσει οξεία νεφρική βλάβη. Κατά την κατάποση ακόμα και για τις διαλυτές μορφές, μόνο ένα μικρό ποσοστό του ουρανίου απορροφάται στο αίμα [ICRP Publication69]. Από αυτό περίπου 10% προσλαμβάνεται από τα οστά, τους νεφρούς και τους άλλους ιστούς, προκαλώντας έτσι την πιθανότητα εμφάνισης απώτερων επιδράσεων, συμπεριλαμβανομένου και του καρκίνου. Παρόλα αυτά, σε χαμηλές δόσεις η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου είναι ελάχιστη. Μακροχρόνια έκθεση έχει δείξει ότι προκαλεί καταστροφή της νεφρικής λειτουργίας.
Κατά την κατάποση μη διαλυτών σωματιδίων απεμπλουτισμένου ουρανίου ο χημικός κίνδυνος για την υγεία είναι σχετικά πολύ μικρότερος, καθώς το ποσοστό που απορροφάται από τον οργανισμό είναι ακόμα μικρότερο δεδομένου ότι σχεδόν όλο το υλικό αποβάλλεται μέσω του γαστρεντερικού σωλήνα.
Απορρόφηση μεσω εισπνοής
Η απορρόφηση μέσω εισπνοής εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το μέγεθος και τη διαλυτότητα των σωματιδίων. Γενικώς, οξείδια ουρανίου διαμέτρου μεγαλύτερης λίγων μm, εισπνεόμενα θα επικαθίσουν κυρίως στο ανώτερο αναπνευστικό σύστημα (μύτη, στόμα και μεγαλύτεροι αεροφόροι οδοί), από όπου θα περάσουν γρήγορα στο πεπτικό σύστημα.
Για εισπνεόμενα σωματίδια μικρότερης της προαναφερθείσας διαμέτρου, το ποσοστό από αυτά που θα επικαθίσει στους πνεύμονες είναι σχετικά μεγαλύτερο, και θα παραμείνουν εκεί για μήνες ή και χρόνια μέχρι να διαλυθούν. Πολύ μικρές ποσότητες των σωματιδίων θα κατακρατηθούν επίσης από το λεμφικό σύστημα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Για διαλυτές ενώσεις που επικάθονται στους πνεύμονες, το ποσοστό που μεταφέρεται στο αίμα είναι γενικά υψηλότερο (μέχρι και πάνω από 50%) από αυτό μετά από κατάποση. Τα εισπνεόμενα αδιάλυτα σωματίδια ενέχουν μεγαλύτερο ραδιολογικό κίνδυνο που οφείλεται στην μεγαλύτερη διάρκεια παραμονής τους στους πνεύμονες.
Απορρόφηση εξαιτίας τραυμάτων
Στο στρατιωτικό περιβάλλον, τα τραύματα εκπροσωπούν μια πρόσθετη δίοδο έκθεσης εάν αυτά είναι αποτέλεσμα έκρηξης βλημάτων ή καταστροφής της θωράκισης αρμάτων απεμπλουτισμένου ουρανίου. Το στρατιωτικό προσωπικό είναι εκτεθειμένο σε θραύσματα DUαλλά και σε αιωρούμενα σωματίδια σκόνης που μπορούν να εισπνευθούν, να καταποθούν ή να επικαθίσουν σε ανοικτές πληγές.
Ραδιολογική τοξικότητα και εκθέσεις
Το απεμπλουτισμένο ουράνιο διασπάται κυρίως μέσω της εκπομπής α-σωματιδίων, τα οποία δεν μπορούν να διαπεράσουν τα εξωτερικά στρώματα του δέρματος, αλλά όταν το DU εισέλθει στον οργανισμό μέσω της εισπνοής ή της κατάποσης μπορούν να επηρεάσουν εσωτερικά σωματικά κύτταρα, ευαίσθητα στην ιοντίζουσα ακτινοβολία. Εξάλλου από μελέτες που έγιναν σε εργαζόμενους με ουράνιο, μετά από εσωτερική έκθεση σε ακτινοβολία DU μέσω κατάποσης και εισπνοής ή μέσω αμυχών του δέρματος που ρυπάνθηκαν με DU, δεν παρατηρήθηκαν αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία.
θεωρητικά η έκθεση σε α και β ακτινοβολία απο εισπνεόμενα αδιάλυτα σωματίδια DU ενέχει την πιθανότητα πρόκλησης βλάβης των πνευμονικών ιστών και την αύξηση της πιθανότητας εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα. Η παρουσία του DU στο αίμα καθώς και η πρόσληψή του από άλλα όργανα, όπως ο σκελετός, θεωρείται ότι ενέχει πρόσθετο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, που σχετίζεται με το επίπεδο της ακτινοβολίας.
To απεμπλουτισμένο ουράνιο στο περιβάλλον
Σε ξηρές περιοχές το μεγαλύτερο ποσοστό του απεμπλουτισμένου ουρανίου μένει στην επιφάνεια της γης με την μορφή σκόνης. Διαλύεται στο χώμα εύκολα, ειδικά σε περιοχές με υψηλότερη βροχόπτωση. Καλλιέργεια μολυσμένης με απεμπλουτισμένο ουράνιο γης και χρήση μολυσμένου νερού και φαγητού μπορεί να έχει περιορισμένες επιπτώσεις στην υγεία. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την υγεία οφείλεται κατά κύριο λόγο στη χημική τοξικότητα του DU και όχι στην αντίστοιχη ραδιολογική.
Τα παιδιά σε σχέση με τους ενήλικες θεωρείται ότι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο έκθεσης σε απεμπλουτισμένο ουράνιο, μετά την επιστροφή τους στις κανονικές τους δραστηριότητες σε πρώην εμπόλεμη ζώνη, μέσω ρυπασμένης τροφής και νερού, δεδομένου ότι παίζοντας στο συγκεκριμένο χώρο μπορούν να μεταφέρουν με τα χέρια στο στόμα τους ρυπασμένο χώμα, που ενδεχόμενα να οδηγήσει σε κατάποση μεγάλης ποσότητας DU.
Περισσότερα εδώ
