Μετά από έγκριση της Πρυτανείας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το Κέντρο Λειτουργίας Δικτύου προωθεί ανακοίνωση-πρόσκληση του Προέδρου του ΤΕΠΑΕ καθηγητή κ.Δ.Γερμανού στα μέλη ΔΕΠ και τους φοιτητές του ΑΠΘ
Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στην έβδομη επιστημονική εκδήλωση που οργανώνεται φέτος από το Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, την Πέμπτη 8 Μαϊου και ώρα 19.00, στο πλαίσιο του κύκλου εκδηλώσεων με τίτλο «Πέμπτη στον Πύργο», στο 10ο όροφο της Παιδαγωγικής Σχολής του Α.Π.Θ..
Κάτω από το γενικό τίτλο «Η ελληνική γλώσσα και διάλεκτοί της» τρεις πανεπιστημιακοί ερευνητές, ο Καθηγητής του ΤΕΠΑΕ Σωφρόνης Χατζησαββίσης, η επίκουρη Καθηγήτρια του ΤΕΠΑΕ Ρούλα Τσοκαλίδου και η Σταυρούλα Τσιπλάκου, διδάσκουσα στο Τμήμα Επιστημών της Αγωγής του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα παρουσιάσουν την πρόσφατη ερευνητική τους δουλειά.
Με τη σειρά που θα λάβουν το λόγο, η Ρούλα Τσοκαλίδου θα αναπτύξει το θέμα «Κοινωνιογλωσσολογία, γλωσσική ετερογένεια και επαφή». Σύμφωνα με την κ. Τσοκαλίδου, η επιστήμη της κοινωνιογλωσσολογίας έχει ως κεντρικό άξονα αναφοράς της την ανάδειξη της γλωσσικής ετερογένειας, αφενός, μέσα από την προβολή των διαφόρων ποικιλιών και διαλέκτων που εμπεριέχονται σε κάθε γλωσσικό σύστημα και, αφετέρου, μέσα από την ανάλυση των ποικίλων παραγόντων, όπως είναι η περίσταση της επικοινωνίας, η αλλαγή των κοινωνιών και η επαφή των γλωσσών ή ποικιλιών μεταξύ τους, οι οποίοι συμβάλλουν στη δημιουργία νέων μορφών επικοινωνίας, νέων ποικιλιών ή γλωσσικών φαινομένων.
Μέσα από την κοινωνιογλωσσολογική μελέτη γλωσσικών ποικιλιών μπορούμε να προσεγγίσουμε ευρύτερα πολιτικά και εκπαιδευτικά ζητήματα, αλλά και ζητήματα που έχουν να κάνουν με την ταυτότητα των ομιλητών/τριών των γλωσσών. Μετά από μια σύντομη αναδρομή σε βασικά θεωρητικά κοινωνιο-γλωσσολογικά ζητήματα, θα αναλυθούν αποσπάσματα από ελληνικές ποικιλίες της διασποράς μέσα από τα οποία αναδεικνύεται η σύνθετη αλληλεπίδραση γλώσσας, κοινωνίας και ταυτότητας
Στη συνέχεια, ο Σωφρόνης Χατζησαββίδης θα αναφερθεί στο θέμα «Η ποντιακή διάλεκτο στον ελλαδικό χώρο σήμερα». Η ποντιακή διάλεκτος γεννήθηκε και καλλιεργήθηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα στο Πόντο. Εδώ, όμως, και περίπου ογδόντα χρόνια ζει και καλλιεργείται στον ελλαδικό χώρο. Η πλειονότητα των μελετών που έχουν δημοσιευτεί για την ποντιακή διάλεκτο αναφέρονται στην πριν από την ανταλλαγή του 1922 πραγματικότητα και περιγράφουν την πριν από την εποχή αυτή φυσιογνωμία της διαλέκτου. Στην ανακοίνωση αυτή επιχειρείται να παρουσιαστεί η σύγχρονη φυσιογνωμία της ποντιακής, οι επικοινωνιακές συνθήκες μέσα στις οποίες χρησιμοποιείται, οι λειτουργίες που επιτελεί, οι χώροι στους οποίους χρησιμοποιείται, οι μορφές με τις οποίες παρουσιάζεται και ο βαθμός
χρήσης της από τις διάφορες ηλικιακές ομάδες.
Διαπιστώνεται συμπερασματικά ότι η ποντιακή διάλεκτος χρησιμοποιείται ευρύτατα από μεγάλο μέρος του ελληνικού πληθυσμού, παράλληλα με την επίσημη μορφή της νέας ελληνικής. Επισημαίνεται ότι, όπως και οι άλλες διάλεκτοι, ακολουθεί το δρόμο της συρρίκνωσης, αλλά οι ομιλητές της επιδεικνύουν αρκετές αντιστάσεις, οι οποίες έχουν προφανώς ως αποτέλεσμα τη μακρόχρονη ακόμη επιβίωσή της.
Τέλος, η ανακοίνωση της κ. Σταυρούλας Τσιπλάκου έχει ως θέμα «Γλωσσική επαφή, γλωσσική εναλλαγή και διαδικασίες αποδιαλεκτισμού στην κυπριακή» Η εργασία αυτή αποτελεί μια πρώτη απόπειρα να εξεταστούν οι επιπτώσεις της γλωσσικής επαφής μεταξύ δύο συγγενών ποικιλιών, της κυπριακής και της Κοινής Νέας Ελληνικής. Υποστηρίζεται ότι το σύγχρονο διαλεκτικό συνεχές (dialect continuum) της κυπριακής δεν είναι γεωγραφικό, δηλαδή δεν αποτελείται πλέον από γεωγραφικές βασιλέκτους ή τοπικά ιδιώματα, αλλά κοινωνιογλωσσικό/υφολογικό. Εξετάζονται οι ιστορικές και κοινωνιογλωσσικές συνθήκες ισοπέδωσης (levelling) των τοπικών ποικιλιών και η συνακόλουθη εμφάνισης της αστικής κυπριακής κοινής (koine).
Υποστηρίζεται ότι στα ακρολεκτικά επίπεδα της κυπριακής κοινής εμφανίζεται γλωσσική εναλλαγή (language alternation) με την Νέα Ελληνική, και ότι η εναλλαγή αυτή παίρνει τη μορφή της εναλλαγής και της μείξης κωδίκων (code-switching και code mixing). Η γλωσσική εναλλαγή έχει εντοπισμένες συνομιλιακές λειτουργίες ή κοινωνικές/συμβολικές σημασίες, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να θεωρηθεί ως επιφαινόμενο της ύπαρξης ανταγωνιστικών γραμματικών (competing grammars), ή,
καλύτερα, ως επιφαινόμενο της ανάπτυξης μιας δομικά μεικτής διαγλώσσας (interlanguage). Η εξέταση των γραμματικών ιδιοτήτων της κυπριακής διαγλώσσας οδηγεί στο προκαταρκτικό συμπέρασμα ότι, ενώ από κοινωνιογλωσσική άποψη αυτή λειτουργεί ως μηχανισμός άρσης της κοινωνικής διγλωσσίας (diglossia) μεταξύ της κυπριακής και της Νέας Ελληνικής, ταυτόχρονα λειτουργεί ως μηχανισμός αντίστασης στον πλήρη αποδιαλεκτισμό.
Όπως πάντα, μετά τις ανακοινώσεις θα ακολουθήσει συζήτηση και στη συνέχεια μία μικρή φιλική δεξίωση.
Με ενδιαφέρον αναμένουμε την παρουσία σας και τη συμμετοχή σας στην εκδήλωση.
Με εκτίμηση
Ο Πρόεδρος του ΤΕΠΑΕ
Καθηγητής Δ. Γερμανός
Λογικά υπάρχουν αρκετοί φοιτητές του Α.Π.Θ αναμεσά μας.... για αυτό το ανέβασα το συγκεκριμένο.
Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στην έβδομη επιστημονική εκδήλωση που οργανώνεται φέτος από το Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, την Πέμπτη 8 Μαϊου και ώρα 19.00, στο πλαίσιο του κύκλου εκδηλώσεων με τίτλο «Πέμπτη στον Πύργο», στο 10ο όροφο της Παιδαγωγικής Σχολής του Α.Π.Θ..
Κάτω από το γενικό τίτλο «Η ελληνική γλώσσα και διάλεκτοί της» τρεις πανεπιστημιακοί ερευνητές, ο Καθηγητής του ΤΕΠΑΕ Σωφρόνης Χατζησαββίσης, η επίκουρη Καθηγήτρια του ΤΕΠΑΕ Ρούλα Τσοκαλίδου και η Σταυρούλα Τσιπλάκου, διδάσκουσα στο Τμήμα Επιστημών της Αγωγής του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα παρουσιάσουν την πρόσφατη ερευνητική τους δουλειά.
Με τη σειρά που θα λάβουν το λόγο, η Ρούλα Τσοκαλίδου θα αναπτύξει το θέμα «Κοινωνιογλωσσολογία, γλωσσική ετερογένεια και επαφή». Σύμφωνα με την κ. Τσοκαλίδου, η επιστήμη της κοινωνιογλωσσολογίας έχει ως κεντρικό άξονα αναφοράς της την ανάδειξη της γλωσσικής ετερογένειας, αφενός, μέσα από την προβολή των διαφόρων ποικιλιών και διαλέκτων που εμπεριέχονται σε κάθε γλωσσικό σύστημα και, αφετέρου, μέσα από την ανάλυση των ποικίλων παραγόντων, όπως είναι η περίσταση της επικοινωνίας, η αλλαγή των κοινωνιών και η επαφή των γλωσσών ή ποικιλιών μεταξύ τους, οι οποίοι συμβάλλουν στη δημιουργία νέων μορφών επικοινωνίας, νέων ποικιλιών ή γλωσσικών φαινομένων.
Μέσα από την κοινωνιογλωσσολογική μελέτη γλωσσικών ποικιλιών μπορούμε να προσεγγίσουμε ευρύτερα πολιτικά και εκπαιδευτικά ζητήματα, αλλά και ζητήματα που έχουν να κάνουν με την ταυτότητα των ομιλητών/τριών των γλωσσών. Μετά από μια σύντομη αναδρομή σε βασικά θεωρητικά κοινωνιο-γλωσσολογικά ζητήματα, θα αναλυθούν αποσπάσματα από ελληνικές ποικιλίες της διασποράς μέσα από τα οποία αναδεικνύεται η σύνθετη αλληλεπίδραση γλώσσας, κοινωνίας και ταυτότητας
Στη συνέχεια, ο Σωφρόνης Χατζησαββίδης θα αναφερθεί στο θέμα «Η ποντιακή διάλεκτο στον ελλαδικό χώρο σήμερα». Η ποντιακή διάλεκτος γεννήθηκε και καλλιεργήθηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα στο Πόντο. Εδώ, όμως, και περίπου ογδόντα χρόνια ζει και καλλιεργείται στον ελλαδικό χώρο. Η πλειονότητα των μελετών που έχουν δημοσιευτεί για την ποντιακή διάλεκτο αναφέρονται στην πριν από την ανταλλαγή του 1922 πραγματικότητα και περιγράφουν την πριν από την εποχή αυτή φυσιογνωμία της διαλέκτου. Στην ανακοίνωση αυτή επιχειρείται να παρουσιαστεί η σύγχρονη φυσιογνωμία της ποντιακής, οι επικοινωνιακές συνθήκες μέσα στις οποίες χρησιμοποιείται, οι λειτουργίες που επιτελεί, οι χώροι στους οποίους χρησιμοποιείται, οι μορφές με τις οποίες παρουσιάζεται και ο βαθμός
χρήσης της από τις διάφορες ηλικιακές ομάδες.
Διαπιστώνεται συμπερασματικά ότι η ποντιακή διάλεκτος χρησιμοποιείται ευρύτατα από μεγάλο μέρος του ελληνικού πληθυσμού, παράλληλα με την επίσημη μορφή της νέας ελληνικής. Επισημαίνεται ότι, όπως και οι άλλες διάλεκτοι, ακολουθεί το δρόμο της συρρίκνωσης, αλλά οι ομιλητές της επιδεικνύουν αρκετές αντιστάσεις, οι οποίες έχουν προφανώς ως αποτέλεσμα τη μακρόχρονη ακόμη επιβίωσή της.
Τέλος, η ανακοίνωση της κ. Σταυρούλας Τσιπλάκου έχει ως θέμα «Γλωσσική επαφή, γλωσσική εναλλαγή και διαδικασίες αποδιαλεκτισμού στην κυπριακή» Η εργασία αυτή αποτελεί μια πρώτη απόπειρα να εξεταστούν οι επιπτώσεις της γλωσσικής επαφής μεταξύ δύο συγγενών ποικιλιών, της κυπριακής και της Κοινής Νέας Ελληνικής. Υποστηρίζεται ότι το σύγχρονο διαλεκτικό συνεχές (dialect continuum) της κυπριακής δεν είναι γεωγραφικό, δηλαδή δεν αποτελείται πλέον από γεωγραφικές βασιλέκτους ή τοπικά ιδιώματα, αλλά κοινωνιογλωσσικό/υφολογικό. Εξετάζονται οι ιστορικές και κοινωνιογλωσσικές συνθήκες ισοπέδωσης (levelling) των τοπικών ποικιλιών και η συνακόλουθη εμφάνισης της αστικής κυπριακής κοινής (koine).
Υποστηρίζεται ότι στα ακρολεκτικά επίπεδα της κυπριακής κοινής εμφανίζεται γλωσσική εναλλαγή (language alternation) με την Νέα Ελληνική, και ότι η εναλλαγή αυτή παίρνει τη μορφή της εναλλαγής και της μείξης κωδίκων (code-switching και code mixing). Η γλωσσική εναλλαγή έχει εντοπισμένες συνομιλιακές λειτουργίες ή κοινωνικές/συμβολικές σημασίες, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να θεωρηθεί ως επιφαινόμενο της ύπαρξης ανταγωνιστικών γραμματικών (competing grammars), ή,
καλύτερα, ως επιφαινόμενο της ανάπτυξης μιας δομικά μεικτής διαγλώσσας (interlanguage). Η εξέταση των γραμματικών ιδιοτήτων της κυπριακής διαγλώσσας οδηγεί στο προκαταρκτικό συμπέρασμα ότι, ενώ από κοινωνιογλωσσική άποψη αυτή λειτουργεί ως μηχανισμός άρσης της κοινωνικής διγλωσσίας (diglossia) μεταξύ της κυπριακής και της Νέας Ελληνικής, ταυτόχρονα λειτουργεί ως μηχανισμός αντίστασης στον πλήρη αποδιαλεκτισμό.
Όπως πάντα, μετά τις ανακοινώσεις θα ακολουθήσει συζήτηση και στη συνέχεια μία μικρή φιλική δεξίωση.
Με ενδιαφέρον αναμένουμε την παρουσία σας και τη συμμετοχή σας στην εκδήλωση.
Με εκτίμηση
Ο Πρόεδρος του ΤΕΠΑΕ
Καθηγητής Δ. Γερμανός
Λογικά υπάρχουν αρκετοί φοιτητές του Α.Π.Θ αναμεσά μας.... για αυτό το ανέβασα το συγκεκριμένο.
Last edited:
