Για να πούμε δυο πραγματάκια περί του ενεργειακού της Ελλάδος. Πρώτα από όλα δεν έχουμε σχεδιασμό και είμαστε τσαπατσούληδες (πχ η Ιαπωνία έχει οδικό χάρτη για 100 χρόνια, φυσικά ανατροφοδοτούμενο κλπ).
Οι λύσεις που υπάρχουν σήμερα και μπορούν να εφαρμοστούν είναι πάνω κάτω γνωστές:
1. Λιγνίτες κλπ (παράγουν πολύ διοξείδιο του άνθρακα, αλλά έχουμε τεχνογνωσία, σε καμιά 30ρια χρόνια θα υπάρχει πρόβλημα πρώτης ύλης στην Ελλάδα
2. Diesel (δυστυχώς υπάρχει σε μεγάλη κλίμακα σε αρκετά νησιά, ακριβαίνει συνεχώς το καύσιμο και συμβάλει στο φαινόμενο του θερμοκηπίου)
3. Φυσικό αέριο (δεν είναι καθαρό ούτε οικολογικό και η τιμή του ακολουθεί με διαφορά φάσης αυτή του πετρελαίου. Όμως είναι πιο καθαρό από λιγνίτες κλπ)
4. Πυρηνική ενέργεια σχάσης. Σε μια σεισμογενής χώρα όπως η Ελλάδα η επιλογή τοποθεσίας είναι πολύ δύσκολη, τα ποσά για την ασφάλεια τεράστια. Επίσης δεν έχουμε τεχνογνωσία και χρειάζονται τεράστια χρηματικά ποσά για να την αναπτύξουμε για να φτιάξουμε ένα εργοστάσιο σε 20 χρόνια περίπου από τώρα. Και ούτε λόγος για τα πυρηνικά απόβλητα...
5. Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
α. Αιολική ενέργεια. Σήμερα από μόνη της είναι οικονομικά αποδεκτή επένδυση. Αν ξυπνήσουν επιτέλους οι πολιτικοί θα μπορέσουμε να βάλουμε εκατοντάδες ανεμογεννήτριες στον κεντρικό κορμό της Ελλάδος. Όσο για προβλήματα όχλησης ναι υπάρχουν αλλά αντιμετωπίζονται. Για την πανίδα αν γίνει σωστός σχεδιασμός δεν υπάρχει κανένας φόβος. Από την άλλη πρέπει να αποφεύγεται η πλεονεξία που φτάνει στα όρια της απληστίας όπως τα σχέδια για το αιολικό πάρκο στην Σέριφο που θα γέμιζαν στην κυριολεξία το νησί και μάλιστα δεν θα έδιναν καν μέρος της ενέργειας σε προνομιακή τιμή στους κατοίκους του. Έχουμε τόσες βουνοκορφές στην ηπειρωτική Ελλάδα, τόσες βραχονησίδες στο Αιγαίο και σε συνδυασμό με ορθολογικό σχέδιο εξάπλωσης στα κατοικημένα νησιά μπορούμε να παράξουμε μεγάλα ποσά ενέργειας.
β. Φωτοβολταϊκά. Ήδη μπορούμε να πούμε ότι τα πάνελ έχουν πέσει στα 2 ευρώ ανά Wp. Και το κόστος πέφτει. Με την τιμή του πετρελαίου να ανεβαίνει έτσι όπως τώρα σε 2-3 χρόνια θα είναι συμφέρουσα επένδυση οικονομικά και χωρίς επιδότηση (κόστος κατασκευής στο 1 ευρώ και τιμή πετρελαίου 150-175 δολάρια το βαρέλι). Επίσης παράγουν τη μέγιστη ενέργειά τους όταν την χρειαζόμαστε, δηλαδή τις θερμές ημέρες του καλοκαιριού. Το νομοσχέδιο για την επιδότηση ήταν στο σωστό δρόμο, αλλά ΠΡΕΠΕΙ να γίνει κάτι και για οικιακές εγκαταστάσεις μικρής κλίμακας που συνολικά όμως θα συμβάλλουν σημαντικά.
γ. Παθητικά ηλιακά για ηλεκτροπαραγωγή. Με τους ηλιακούς θερμοσίφωνες τα πάμε πολύ καλά. Θα μπορούσαμε ίσως να προχωρήσουμε και σε παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από παθητικά ηλιακά, αλλά αυτό είναι σε δεύτερο επίπεδο.
δ. Γεωθερμία. Έχουμε τόσες γεωθερμικές πηγές μέσης και υψηλής ενθαλπίας που είναι αμαρτία να μην της χρησιμοποιούμε. Ειδικά στη βόρειο Ελλάδα και σε μερικά νησιά. Το νομοθετικό πλαίσιο έχει φτιαχτεί για να αποτρέπει τέτοιες επενδύσεις και πρέπει να αλλάξει άμεσα.
ε. Βιομάζα. Η χώρα μας έχει τέτοιο δυναμικό για παραγωγή ενέργειας από βιομάζα που είναι τρέλα που δεν έχει γίνει πρόβλεψη στα αντίστοιχα νομοσχέδια. Μέσα στη βιομάζα περιλαμβάνονται και τα σκουπίδια (που θα λυνόταν έτσι και το πρόβλημα της διαχείρισής τους) και φυσικά οι λυματολάσπες από βιολογικούς καθαρισμούς που θα μπορούσαν να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια και θερμότητα. Μάλλον δεν υπάρχουν οι σωστοί σύμβουλοι στις σωστές θέσεις του αντίστοιχου υπουργείου (εδώ δεν ξέρουν αν η πυρηνική ενέργεια είναι ή όχι ανανεώσιμη, είναι ή όχι "πράσινη" και μας βγάζουν από τα ρούχα μας με τις αστείες επιστημονικά απόψεις που εκφράζουν).
στ. Βιοκαύσιμα...είναι μεγάλο θέμα, δεν θα αναπτύξω τίποτα εδώ εκτός από το ότι να πω πως ερευνητικά σήμερα είμαστε στα βιοκαύσιμα δεύτερης και τρίτης γενιάς που χρησιμοποιούν υπολείμματα καλλιεργειών και δεν επηρεάζουν την παραγωγή τροφίμων.
ζ. Ενέργεια από τη θάλασσα (κυματική, παλίρροιες κλπ). Υπάρχει κάποιο δυναμικό στη χώρα μας, πρέπει να το εκμεταλλευτούμε, αλλά δεν είναι και πρώτη προτεραιότητα.
η. Υδροηλεκτρικά. Τα μεγάλα υδροηλεκτρικά δεν είναι φιλικά προς το περιβάλλον γιατί καταστρέφουν οικοσυστήματα. Όμως τα μικρά υδροηλεκτρικά μπορούν να αξιοποιηθούν και να έχουμε συνολικά συμβολή στην παραγωγή ενέργειας. Το ανάγλυφο της ηπειρωτικής Ελλάδας βοηθάει για αυτό.
Ας πάμε τώρα στο μέλλον. Είδα ότι αναφέρθηκε η σύντηξη. Όντως η σύντηξη μπορεί να είναι το μέλλον της ανθρωπότητας. Όμως για το πείραμα στη Γαλλία πρέπει να σημειωθούν τα εξής:
- ΔΕΝ θα παράγει καθαρή ενέργεια, θα συνεχίσει η παραγωγή πυρηνικών αποβλήτων, αλλά σε μικρότερη κλίμακα από αυτή της σχάσης. Για τελείως καθαρή σύντηξη χρειαζόμαστε μερικά τεχνολογικά breakthroughs που ποτέ δεν ξέρεις αν και πότε θα έρθουν
- Κοντά στο 2025 αισιόδοξα μιλάμε για τον πρώτο πειραματικό αντιδραστήρα. Στην καλύτερη των περιπτώσεων μιλάμε για την έναρξη της κατασκευής των αντιδραστήρων σε πραγματική κλίμακα κοντά στο 2050.
- Για να δείξω το πόσο πιθανό είναι να έχουμε σύντομα πυρηνική ενέργεια από σύντηξη θα αναφέρω συνομιλία που είχα σε συνέδριο στην Ιαπωνία πριν σχεδόν 2 χρόνια με τον υπεύθυνο της τότε Ιαπωνικής κυβέρνηση για τον καθορισμό του οδικού χάρτη για την ενέργεια της Ιαπωνίας (να σημειώσω εδώ ότι αυτός ο επιστήμονας ήταν πυρηνικός φυσικός που δούλευε για τη σύντηξη και όχι κανένας δικηγόρος ή οτιδήποτε άλλο άσχετο επάγγελμα - αυτό γιατί έχω βαρεθεί να βλέπω σε υψηλές θέσεις ανθρώπους που δεν έχουν γερό επιστημονικό υπόβαθρο στο αντικείμενο του υπουργείου που δουλεύουν). Μου είπε λοιπόν ότι στον οδικό χάρτη που συντάσσουνε δίνουν σαν πιθανότητα χρήσης σε μεγάλη κλίμακα της σύντηξης σχεδόν σε 100 χρόνια από τώρα. Και το πιο σημαντικό δίνουν ίδιο βαθμό δυσκολίας να επιτευχθεί αυτό με το να βάλουμε φωτοβολταϊκά σε τροχιά γύρω από τη γη και να μεταφέρουμε την ηλεκτρική ενέργεια ασύρματα στην επιφάνεια...
Για την Ελλάδα λοιπόν οι ανανεώσιμες είναι μονόδρομος για ανάπτυξη και εξέλιξή μας μιας και μπορούν να μειώσουν τις εισαγωγές σε πετρέλαιο/φυσικό αέριο και να δώσουν ένα μεγαλύτερο βαθμό ενεργειακής αυτονομίας, ενώ ταυτόχρονα θα είναι πραγματικά φιλικές για το περιβάλλον. Και φυσικά άμεσα υλοποιήσιμα θεωρούνται αιολικά πάρκα, ευρύτερη εξάπλωση των φωτοβολταϊκών και στα σπίτια και κατασκευή εργοστασίων παραγωγής ενέργειας από βιομάζα. Ειδικά για τα νησιά μας μέχρι να διασυνδεθούν όλα με την ηπειρωτική Ελλάδα (κάτι το οποίο απέχει σημαντικά χρονικά) θα έπρεπε να τείνουμε να τα κάνουμε πρότυπα δίκτυα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Περαστικά μας γενικότερα…