Εδώ και μερικούς μήνες για προσωπικούς και οικογενειακούς λόγους βρίσκομαι μακριά από την ενεργό δράση. Όλες οι συνήθεις δραστηριότητες (μουσική παραγωγή, επεξεργασίες κλπ.) τελούν υπό προσωρινή αναστολή. Ακόμα και η ακρόαση μουσικής (που ομολογώ, πως μου έχει λείψει).
Η χειμερινή ζωή σε χωριό δεν είναι άσχημη. Τζάκι, ρακή, παρεούλα (που και που) και διάβασμα. (Μελέτη αντί για ακροάσεις). Τη βασική επικοινωνία με τον έξω κόσμο έχει αναλάβει ένα NetBook. Που δεν είναι και για πολλά-πολλά, εδώ που τα λέμε. Ωστόσο εκείνο που μου έλειπε πιο πολύ ήταν το ραδιόφωνο. Κυρίως για ενημέρωση και ειδήσεις. Ειδικά στις μέρες μας, εποχή κρίσης, που οι εξελίξεις τρέχουν με καταιγιστικό ρυθμό. Απαραίτητο λοιπόν το διαδικτυακό ράδιο, ώστε να ακούω τους ενημερωτικούς σταθμούς της Αθήνας. Όμως το μεγαφωνάκι του NetBook ήταν εντελώς ακατάλληλο. Μόλις που ακουγόταν. Άσε που είναι και πολύ εκνευριστικό. Ένα ζευγάρι ακουστικά έκανε δουλειά, όμως δεσμεύουν και εμένα προσωπικά με κουράζουν. Τελικά η λύση βρέθηκε στο πλησιέστερο κατάστημα υπολογιστών στη γειτονική μας πόλη (Ιεράπετρα). Ένα ζευγάρι ηχεία για φορητό υπολογιστή. Ότι απλούστερο (και φθηνότερο) μπορούσα να βρώ.
Κόστος; Το... αστρονομικό ποσό των εννιά (9) Ευρώ!
Εντάξει, αυτά τα ηχειάκια της πλάκας ούτε Hi-End είναι, ούτε Hi-Fi και θα'λεγα πως είναι εντελώς ακατάλληλα για μουσική. Στερούνται παντελώς χαμηλού, ή οποιασδήποτε ποιότητας. Τη δουλειά τους παρ' όλ' αυτά την κάνουν και ακούω μιά χαρά σε λογική στάθμη τις ειδήσεις και τα ενημερωτικά προγράμματα που μ' ενδιαφέρουν.
Και Όμως:
Μία μέρα, έτσι από περιέργεια, τα χρησιμοποίησα για ν' ακούσω τις κλασσικές επιτυχίες της Marianne Faithfull που πρόσφατα είχα ανακαλύψει. Και βρέθηκα μπροστά σε μία έκπληξη: Ακούγονταν απροσδόκητα καλά. Τα τραγούδια μπορούσαν να με συγκινήσουν, έτσι όπως τ' άκουγα μέσα από τα ηχεία της πλάκας. Ομως μόνο αυτά. Αν έβαζα κάτι άλλο, απ' αυτά που τυχαίνει να έχω στη βιβλιοθήκη του NetBook, π.χ. Shostakovich, Ten Years After κλπ, το αποτέλεσμα ήταν και πάλι απαράδεκτο. Δεν μπορούσα ν' ακούσω. Κι' αυτό ήταν το αναμενόμενο.
Μπήκα σε σκέψεις: Ηταν τα ηχειάκια της πλάκας ειδικά φτιαγμένα για να παίζουν Marianne Faithfull; Και όμως ναι, αλλά από την ανάποδη. Τα τραγούδια της Marianne Faithfull ήταν φτιαγμένα για να παίζουν σε ηχειάκια της πλάκας!
Γιατί άραγε;
Κατ' αρχήν το κύριο στοιχείο σ' αυτά τα κομμάτια είναι η φωνή. Όλα τα υπόλοιπα, συνοδευτικά όργανα, φωνητικά στο background κλπ, είναι δευτερεύοντα, διακοσμητικά. Τα ηχειάκια της πλάκας λοιπόν κάνουν ακριβώς αυτό: Αναπαράγουν -και προβάλλουν την ανθρώπινη φωνή, ενώ όλα τα υπόλοιπα τα υποβαθμίζουν, μόλις που ακούγονται. Αυτό όμως μόνο του δεν αρκεί. Δεν ακούγονται καλά όλα τα τραγούδια στα ηχειάκια.
Υπάρχει κάτι ακόμα. Τα τραγούδια της Marianne Faithfull γράφτηκαν στις αρχές της δεκαρτίας του '60. Κι' όπως ξέρουμε τα τραγούδια της εποχής, ποπ συνήθως ή ελαφριά κυκλοφορούσαν σε σαρανταπεντάρια δισκάκια που έπαιζαν στα συνήθη μέσα αναπαραγωγής της εποχής.
Ποιά ήταν αυτά; Τα γνωστα μας ραδιο-πικάπ, (εκείνα τα έπιπλα!), τα φορητά πικ-άπ, που μ' αυτά κάνανε πάρτυ στις παραλίες και φυσικά τα ραδιόφωνα. Τα ραδιόφωνα, οικιακά ή φορητά (τα τρανζίστορ της εποχής) ήταν το κύριο μέσον με το οποίο η μουσική πλησίαζε το κοινό της. Και τα περισσότερα από τα παραπάνω ήσαν εφοδιασμένα με ένα ή δύο μεγαφωνάκια πλήρους περιοχής, που έκαναν ακριβώς ότι κάνουν σήμερα τα ηχεία μου των 9 ευρώ:
Έδιναν έμφαση στην ανθρώπινη φωνή, την έφερναν στο προσκήνιο. Το γεγονός αυτό όμως το γνώριζαν και οι παραγωγοί και οι ηχολήπτες-μηχανικοί της εποχής. Οπότε είναι πολύ φυσικό να το ελάμβαναν υπ' όψιν τους. Άλλωστε αποτελεί βασική οδηγία, όταν κάνουμε ή επεξεργαζόμαστε τη μίξη ενός κομματιού, να φροντίζουμε να το ακούμε και να το δοκιμάζουμε, όχι μόνο στα μηχανήματα του στούντιο, αλλά και σε πολλά διαφορετικά συστήματα, φθηνά, ή ακριβά, οικιακά, ή φορητά, ώστε να είμαστε σίγουροι, ότι παίζει καλά σε όλα. Μόνο τότε υπάρχει βεβαιότητα, ότι το κομμάτι μπορεί να παραχθεί και να κυκλοφορήσει εμπορικά.
Κατά συνέπεια ένας μεγάλος αριθμός μουσικών κομματιών εκείνης της περιόδου, κυρίως τραγουδιών, ήταν φτιαγμένα για να αναπαράγονται από τα συνήθη συστήματα της εποχής, δηλαδή από ένα ή δύο μεγάφωνα πλήρους περιοχής μεσαίας μάλλον ποιότητας και μεγέθους. Η διάδοση του Hi-Fi και μετέπειτα του Hi-End ξεκίνησε λίγο αργότερα. (Όλα αυτά είναι σχετικά βέβαια, δεν μπορούμε να είμαστε απόλυτοι).
Με αφορμή το παραπάνω σκεπτικό προκύπτουν κάποια ερωτήματα, που έχουν και φιλοσοφικές προεκτάσεις.
-Πως είναι σωστό ν' ακούμε; "Τέλεια", όπως μας επιτρέπουν σήμερα τα (σούπερ, ντούπερ, ούλτρα) υπερυψηλής πιστότητας μηχνήματα μας; Ή μήπως να κατεβαίνουμε που και που τη σκάλα, προκειμένου να έλθουμε σε πιό απλή, αλλ' ίσως και πιο άμεση επαφή μ' ένα μουσικό κομμάτι;
Σκεφτείτε ότι μπορούμε σήμερα ν' ακούσουμε -μετα από το σχετικό audio restoration- ένα ρεμπέτικο της δεκαετίας του '30 ή '40 από δίσκο 78 στροφών τόσο καλά, όσο οι ίδιοι οι παραγωγοί και δημιουργοί του δε φαντάζονταν ότι μπορεί ν' ακουστεί!
-Πόσο σημαντικό είνσι το Hi-End, ή για να είμαστε ακριβέστεροι, η Υψηλή ή Υπερυψηλή Πιστότητα προκειμένου να έλθουμε σ' επαφή με την ουσία και το πνεύμα ενός μουσικού έργου; Μου έρχονται στο νου εικόνες των οικογενειών του Μεσοπολέμου (και λίγο μετά). Όταν το μόνο και κύριο μέσο διάδοσης και αναπαραγωγής της μουσικής ήταν το ραδιόφωνο. Ολόκληρες ορχήστρες συγκεντρώνονταν στα στούντιο των σταθμών και ο κόσμος μαζευόταν γύρω από το οικογενειακό ραδιόφωνο ν' ακούσει σε ζωντανή μετάδοση. (Υπενθυμίζω ότι τα μέσα ηχογράφησης μόλις τότε άρχιζαν να δημιουργούνται και να εξελίσσονται)...
Πόσοι άνθρωποι ήλθαν σ' επαφή με τη μουσική έχοντας στη διάθεση τους ελάχιστα μέσα; Είναι άραγε αδύνατον να νοιώσουμε τον Μπετόβεν, αν διαθέτουμε ένα μέτριο ή κάτω του μετρίου σύστημα; Δεν τον αναφέρω τυχαία. Την 9η Συμφωνία την έγραψε όταν πια ήταν εντελώς κουφός, δεν την άκουσε ποτέ, την είχε μέσα στο μυαλό του...
Το κυνήγι της τελειότητας, τυπικό για μας τους φίλους της (Υπερ)Υψηλής Πιστότητας, βοηθάει ή μήπως πολλές φορές παρεμποδίζει την επαφή με τη μουσική;
Σκεφτείτε ένα παράδειγμα ακόμα: Ένας πιανίστας κάνει πρόβα σπίτι του και παίζει εξαιρετικά μ' ένα πιάνο μελέτης της Yamaha. Έπειτα πηγαίνει στην αίθουσα συναυλιών, όπου δίνει ρεσιτάλ και παίζει μ' ένα υπέροχο Steinway. Πόση διαφορά στη συναισθηματική προσέγγιση με το έργο μπορεί να ´νοιώσει ο ακροατής και των δύο καταστάσεων;
Δεν έχω απαντήσεις. Και υποψιάζομαι ότι οι απαντήσεις είναι εντελώς διαφορετικές για τον καθένα από μας.
Οπότε ας το συζητήσουμε...
Marianne Faithfull - Downtown
http://www.youtube.com/watch?v=M91a8HHvIyA
Marianne Faithfull - Monday, Monday
http://www.youtube.com/watch?v=PYqdM3OvuvA
Σας Χαιρετώ
Μιχάλης
Η χειμερινή ζωή σε χωριό δεν είναι άσχημη. Τζάκι, ρακή, παρεούλα (που και που) και διάβασμα. (Μελέτη αντί για ακροάσεις). Τη βασική επικοινωνία με τον έξω κόσμο έχει αναλάβει ένα NetBook. Που δεν είναι και για πολλά-πολλά, εδώ που τα λέμε. Ωστόσο εκείνο που μου έλειπε πιο πολύ ήταν το ραδιόφωνο. Κυρίως για ενημέρωση και ειδήσεις. Ειδικά στις μέρες μας, εποχή κρίσης, που οι εξελίξεις τρέχουν με καταιγιστικό ρυθμό. Απαραίτητο λοιπόν το διαδικτυακό ράδιο, ώστε να ακούω τους ενημερωτικούς σταθμούς της Αθήνας. Όμως το μεγαφωνάκι του NetBook ήταν εντελώς ακατάλληλο. Μόλις που ακουγόταν. Άσε που είναι και πολύ εκνευριστικό. Ένα ζευγάρι ακουστικά έκανε δουλειά, όμως δεσμεύουν και εμένα προσωπικά με κουράζουν. Τελικά η λύση βρέθηκε στο πλησιέστερο κατάστημα υπολογιστών στη γειτονική μας πόλη (Ιεράπετρα). Ένα ζευγάρι ηχεία για φορητό υπολογιστή. Ότι απλούστερο (και φθηνότερο) μπορούσα να βρώ.
Κόστος; Το... αστρονομικό ποσό των εννιά (9) Ευρώ!
Εντάξει, αυτά τα ηχειάκια της πλάκας ούτε Hi-End είναι, ούτε Hi-Fi και θα'λεγα πως είναι εντελώς ακατάλληλα για μουσική. Στερούνται παντελώς χαμηλού, ή οποιασδήποτε ποιότητας. Τη δουλειά τους παρ' όλ' αυτά την κάνουν και ακούω μιά χαρά σε λογική στάθμη τις ειδήσεις και τα ενημερωτικά προγράμματα που μ' ενδιαφέρουν.
Και Όμως:
Μία μέρα, έτσι από περιέργεια, τα χρησιμοποίησα για ν' ακούσω τις κλασσικές επιτυχίες της Marianne Faithfull που πρόσφατα είχα ανακαλύψει. Και βρέθηκα μπροστά σε μία έκπληξη: Ακούγονταν απροσδόκητα καλά. Τα τραγούδια μπορούσαν να με συγκινήσουν, έτσι όπως τ' άκουγα μέσα από τα ηχεία της πλάκας. Ομως μόνο αυτά. Αν έβαζα κάτι άλλο, απ' αυτά που τυχαίνει να έχω στη βιβλιοθήκη του NetBook, π.χ. Shostakovich, Ten Years After κλπ, το αποτέλεσμα ήταν και πάλι απαράδεκτο. Δεν μπορούσα ν' ακούσω. Κι' αυτό ήταν το αναμενόμενο.
Μπήκα σε σκέψεις: Ηταν τα ηχειάκια της πλάκας ειδικά φτιαγμένα για να παίζουν Marianne Faithfull; Και όμως ναι, αλλά από την ανάποδη. Τα τραγούδια της Marianne Faithfull ήταν φτιαγμένα για να παίζουν σε ηχειάκια της πλάκας!
Γιατί άραγε;
Κατ' αρχήν το κύριο στοιχείο σ' αυτά τα κομμάτια είναι η φωνή. Όλα τα υπόλοιπα, συνοδευτικά όργανα, φωνητικά στο background κλπ, είναι δευτερεύοντα, διακοσμητικά. Τα ηχειάκια της πλάκας λοιπόν κάνουν ακριβώς αυτό: Αναπαράγουν -και προβάλλουν την ανθρώπινη φωνή, ενώ όλα τα υπόλοιπα τα υποβαθμίζουν, μόλις που ακούγονται. Αυτό όμως μόνο του δεν αρκεί. Δεν ακούγονται καλά όλα τα τραγούδια στα ηχειάκια.
Υπάρχει κάτι ακόμα. Τα τραγούδια της Marianne Faithfull γράφτηκαν στις αρχές της δεκαρτίας του '60. Κι' όπως ξέρουμε τα τραγούδια της εποχής, ποπ συνήθως ή ελαφριά κυκλοφορούσαν σε σαρανταπεντάρια δισκάκια που έπαιζαν στα συνήθη μέσα αναπαραγωγής της εποχής.
Ποιά ήταν αυτά; Τα γνωστα μας ραδιο-πικάπ, (εκείνα τα έπιπλα!), τα φορητά πικ-άπ, που μ' αυτά κάνανε πάρτυ στις παραλίες και φυσικά τα ραδιόφωνα. Τα ραδιόφωνα, οικιακά ή φορητά (τα τρανζίστορ της εποχής) ήταν το κύριο μέσον με το οποίο η μουσική πλησίαζε το κοινό της. Και τα περισσότερα από τα παραπάνω ήσαν εφοδιασμένα με ένα ή δύο μεγαφωνάκια πλήρους περιοχής, που έκαναν ακριβώς ότι κάνουν σήμερα τα ηχεία μου των 9 ευρώ:
Έδιναν έμφαση στην ανθρώπινη φωνή, την έφερναν στο προσκήνιο. Το γεγονός αυτό όμως το γνώριζαν και οι παραγωγοί και οι ηχολήπτες-μηχανικοί της εποχής. Οπότε είναι πολύ φυσικό να το ελάμβαναν υπ' όψιν τους. Άλλωστε αποτελεί βασική οδηγία, όταν κάνουμε ή επεξεργαζόμαστε τη μίξη ενός κομματιού, να φροντίζουμε να το ακούμε και να το δοκιμάζουμε, όχι μόνο στα μηχανήματα του στούντιο, αλλά και σε πολλά διαφορετικά συστήματα, φθηνά, ή ακριβά, οικιακά, ή φορητά, ώστε να είμαστε σίγουροι, ότι παίζει καλά σε όλα. Μόνο τότε υπάρχει βεβαιότητα, ότι το κομμάτι μπορεί να παραχθεί και να κυκλοφορήσει εμπορικά.
Κατά συνέπεια ένας μεγάλος αριθμός μουσικών κομματιών εκείνης της περιόδου, κυρίως τραγουδιών, ήταν φτιαγμένα για να αναπαράγονται από τα συνήθη συστήματα της εποχής, δηλαδή από ένα ή δύο μεγάφωνα πλήρους περιοχής μεσαίας μάλλον ποιότητας και μεγέθους. Η διάδοση του Hi-Fi και μετέπειτα του Hi-End ξεκίνησε λίγο αργότερα. (Όλα αυτά είναι σχετικά βέβαια, δεν μπορούμε να είμαστε απόλυτοι).
Με αφορμή το παραπάνω σκεπτικό προκύπτουν κάποια ερωτήματα, που έχουν και φιλοσοφικές προεκτάσεις.
-Πως είναι σωστό ν' ακούμε; "Τέλεια", όπως μας επιτρέπουν σήμερα τα (σούπερ, ντούπερ, ούλτρα) υπερυψηλής πιστότητας μηχνήματα μας; Ή μήπως να κατεβαίνουμε που και που τη σκάλα, προκειμένου να έλθουμε σε πιό απλή, αλλ' ίσως και πιο άμεση επαφή μ' ένα μουσικό κομμάτι;
Σκεφτείτε ότι μπορούμε σήμερα ν' ακούσουμε -μετα από το σχετικό audio restoration- ένα ρεμπέτικο της δεκαετίας του '30 ή '40 από δίσκο 78 στροφών τόσο καλά, όσο οι ίδιοι οι παραγωγοί και δημιουργοί του δε φαντάζονταν ότι μπορεί ν' ακουστεί!
-Πόσο σημαντικό είνσι το Hi-End, ή για να είμαστε ακριβέστεροι, η Υψηλή ή Υπερυψηλή Πιστότητα προκειμένου να έλθουμε σ' επαφή με την ουσία και το πνεύμα ενός μουσικού έργου; Μου έρχονται στο νου εικόνες των οικογενειών του Μεσοπολέμου (και λίγο μετά). Όταν το μόνο και κύριο μέσο διάδοσης και αναπαραγωγής της μουσικής ήταν το ραδιόφωνο. Ολόκληρες ορχήστρες συγκεντρώνονταν στα στούντιο των σταθμών και ο κόσμος μαζευόταν γύρω από το οικογενειακό ραδιόφωνο ν' ακούσει σε ζωντανή μετάδοση. (Υπενθυμίζω ότι τα μέσα ηχογράφησης μόλις τότε άρχιζαν να δημιουργούνται και να εξελίσσονται)...
Πόσοι άνθρωποι ήλθαν σ' επαφή με τη μουσική έχοντας στη διάθεση τους ελάχιστα μέσα; Είναι άραγε αδύνατον να νοιώσουμε τον Μπετόβεν, αν διαθέτουμε ένα μέτριο ή κάτω του μετρίου σύστημα; Δεν τον αναφέρω τυχαία. Την 9η Συμφωνία την έγραψε όταν πια ήταν εντελώς κουφός, δεν την άκουσε ποτέ, την είχε μέσα στο μυαλό του...
Το κυνήγι της τελειότητας, τυπικό για μας τους φίλους της (Υπερ)Υψηλής Πιστότητας, βοηθάει ή μήπως πολλές φορές παρεμποδίζει την επαφή με τη μουσική;
Σκεφτείτε ένα παράδειγμα ακόμα: Ένας πιανίστας κάνει πρόβα σπίτι του και παίζει εξαιρετικά μ' ένα πιάνο μελέτης της Yamaha. Έπειτα πηγαίνει στην αίθουσα συναυλιών, όπου δίνει ρεσιτάλ και παίζει μ' ένα υπέροχο Steinway. Πόση διαφορά στη συναισθηματική προσέγγιση με το έργο μπορεί να ´νοιώσει ο ακροατής και των δύο καταστάσεων;
Δεν έχω απαντήσεις. Και υποψιάζομαι ότι οι απαντήσεις είναι εντελώς διαφορετικές για τον καθένα από μας.
Οπότε ας το συζητήσουμε...
Marianne Faithfull - Downtown
http://www.youtube.com/watch?v=M91a8HHvIyA
Marianne Faithfull - Monday, Monday
http://www.youtube.com/watch?v=PYqdM3OvuvA
Σας Χαιρετώ
Μιχάλης
fftopic: 
