Χωρίς να ξέρεις τι εστί συνθετικό (γενικός) προτιμάς ημισυνθετικά !.
Η συζήτηση για λιπαντικά και τι είναι κατάλληλο είναι μια συζήτηση χωρίς τέλος αλλά Γενικός στην επιλογή λιπαντικού καλό είναι εάν δεν γνωρίζουμε, τι ποιο/γιατί/και σε ποιες συνθήκες κλπ, να ακολουθούμε τις επιλογές του Κατασκευαστή.
Η Αξιολόγηση των λαδιών που ως αποτέλεσμα θα έχει και την επιλογή του καλύτερου είναι μια δύσκολη υπόθεση και πρέπει να λαμβάνονται πολλοί παράγοντες που παίζουν έμμεσο ή άμεσο ρόλο στο τελικό αποτέλεσμα όπου αλλάζουν τα κριτήρια επιλογής όπως για παράδειγμα το οδηγικό στυλ του Οδηγού και η συνήθη χρήση του αυτοκινήτου.
Τα λάδια χωρίζονται στις παρακάτω κατηγορίες :
- Ορυκτέλαια
- Ημισυνθετικά, Συνθετικής βάσης
- Συνθετικά
- Αμιγώς Συνθετικά ή 100% Συνθετικά
Και κατά API εν συντομία :
- Groups I, Ορυκτέλαια
- Groups II, Ορυκτέλαια
- Group III, Ημισυνθετικά ή Συνθετικής Βάσης ή Συνθετικά λάδια, ονομασία κατά το δοκούν εκτός από Γερμανία και Ιαπωνία που απαγορεύεται να λέγονται Συνθετικά
- Group IV, Συνθετικά λάδια, PAOs
- Group V, Χωρίς συγκεκριμένη περιγραφή
- Group VI, Συνθετικά λάδια, PIOs
Ομάδες Βασικών Λαδιών-Λιπαντικών, Base Stock oils Groups
Τα Βασικά Λιπαντικά προέρχονται από διύλιση και επεξεργασία αργού πετρελαίου ή μη και χωρίζονται σε 6 Ομάδες κατά API :
- Group I
Τα βασικά λάδια της ομάδας Ι προέρχονται από κλασματική απόσταξη του πετρελαίου που στη συνεχεία καθαρίζεται με διαδικασίες εκχύλισης με διαλύτες για να βελτιωθούν ορισμένες ιδιότητες όπως η αντοχή στην οξείδωση και αφαίρεση του κεριού.
- Group II
Τα βασικά λάδια της ομάδας ΙΙ προέρχονται από κλασματική απόσταξη του πετρελαίου που στη συνεχεία έχει υποστεί διύλιση, καθαρισμό και επεξεργασία υδρογόνο και υδρογονοπυρόλυση.
- Group III
Τα βασικά λάδια της ομάδας ΙΙΙ έχουν όμοια χαρακτηριστικά με την Ομάδας ΙΙ, αλλά έχουν υψηλότερο δείκτη ιξώδους (>120). Παράγονται με τα υψηλότερα επίπεδα διύλισης και τις τελευταίες μεθόδους επεξεργασίας με υδρογόνο, υδρογονοπυρόλυση σε μεγαλύτερη θερμοκρασία και πίεση απ ´ότι η ομάδα ΙΙ , Υδρογονοισομερισμό κλπ.
Στη Βόρεια Αμερική, μετά από απόφαση, το 1999, από το Εθνικό Διαφημιστικό Τμήμα του Better Business Bureau επιτρέπει στην ομάδα βασικών ελαίων ΙΙΙ να θεωρούνται ως συνθετικά.
- Group IV
Στην ομάδα αυτή ανήκουν τα βασικά λάδια που είναι προϊόν χημικής αντίδρασης πολυμερισμού του Αλκένιου (α-olefin), και ονομάζονται Poly Alpha Olefins, PAOs
- Group V
Στη Ομάδα V ανήκει οτιδήποτε δεν περιγράφεται στις ομάδες I έως IV.
- Group VI
Στην ομάδα αυτή ανήκουν τα βασικά λάδια που είναι προϊόν χημικής αντίδρασης και παράγονται μέσω ισομερισμού της ολεφίνης, Αλκένιο (α-olefin), ή με αντιδράσεις διμερισμού ή μετάθεσης με υψηλότερο εσωτερικό (internal) αριθμό ατόμων του άνθρακα, και ονομάζονται Poly Internal Olefins, PIOs
Ορυκτέλαια
Ορυκτέλαιο ονομάζεται το τελικό προϊών όταν το βασικό λάδι παρασκευάζεται με απόσταξη υπό κενό του υπολείμματος της ατμοσφαιρικής απόσταξης του αργού πετρελαίου.
Τα πλευρικά προϊόντα της απόσταξης υπό κενό, υφίστανται κατάλληλες επεξεργασίες για τη βελτίωση των ιδιοτήτων τους και αποτελούν τα βασικά έλαια από τα οποία παρασκευάζονται με κατάλληλη ανάμιξη τα ορυκτέλαια.
Ο καλύτερη κατηγορία αργού πετρελαίου για την παραγωγή λιπαντικών είναι τα πετρέλαια παραφινικής βάσης και ακολουθούν τα πετρέλαια ναφθενικής βάσης.
Τα παραφινικής βάσης ορυκτέλαια έχουν εξαιρετική αντίσταση στην οξείδωση, πολύ χαμηλές μεταβολές στο ιξώδες, μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και υπάρχει ελαχιστοποίηση των επικαθήσεων και της λάσπης.
Τα ναφθενικής βάσης λάδια έχουν υψηλότερο ειδικό βάρος, μικρότερο σημείο ανάφλεξης και χαμηλότερο Δείκτη Ιξώδους από τα παραφινέλαια.
Το πετρέλαιο ανάλογα των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του τόπου προέλευσης ονοματίζει κάποιες φορές και το Ορυκτέλαιο.
Για παράδειγμα Ορυκτέλαιο Πενσυλβανίας όπου το πετρέλαιο χαρακτηρίζεται ως παραφινικής βάσης ή Καλιφόρνιας όπου είναι ασφαλτικής ή Μέσης Ανατολής όπου περιέχει και τα δυο προηγούμενα, είναι δηλαδή μικτής κλπ
Την διύλιση του πετρελαίου ακολουθούν επιπλέων άλλες επεξεργασίες όπως αποπαραφίνωση, απασφάλτωση, απομάκρυνση αρωματικών υδρογοναθράκων κλπ.
Αμιγώς Συνθετικά λάδια
Συνθετικό ονομάζεται το τελικό προϊών όταν το βασικό λάδι είναι προϊόν χημικής αντίδρασης διαφόρων συστατικών, σύμφωνα με τον ορισμό της ASTM (American Society of Testing & Materials) και όχι προϊόν απόσταξης.
Τα προϊόντα χημικής σύνθεσης ή πρόσμιξης των συνθετικών λαδιών είναι τεσσάρων βασικών τύπων/ενώσεων, αποτελούν δε το 90% του συνολικού όγκου των συνθετικών λαδιών και είναι τα παρακάτω
- Συνθετικοί Υδρογονάνθρακες, SHF, SHC
- Ολεφινικά Ολιγομερή
- Αλκυλοαρωματικά, Αλκυλοβενζόλια
- Πολυγλυκόλες
- Οργανικοί Εστέρες, Διεστέρες
- Εστέρες Πολυόλης
- Εστέρες Πολυυδρυκής
- Αλκοόλης
- Φωσφατικοί Εστέρες
Μετά την των έλευση Συνθετικών η ανάμιξη της βάσης τους με βασικό λάδι Ορυκτέλαιων δημιούργησε μια Τρίτη ενδιάμεση κατάσταση.
Στην περίπτωση ανάμιξης εάν το ποσοστό του ορυκτέλαιου (βασικό λάδι) υπερβαίνει το 14% στην πρόσμιξη με το συνθετικό το τελικό βασικό λάδι που προκύπτει δεν επιτρέπεται να ονομάζεται συνθετικό κατόπιν σύστασης του ISO, International Standard Organisation.
Προς χάριν συμμόρφωσης της παραπάνω σύστασης πολλές Εταιρείες των οποίων τα προϊόντα εμπίπτουν στην κατηγορία αυτή και για να διαφοροποιηθούν από τα Ορυκτέλαια ονομάζουν αυτά τα προϊόντα Ημισυνθετικά ή Συνθετικής βάσης.
Έτσι εφόσον ο παραπάνω περιορισμός του ποσοστού και της ονομασίας αποτελεί σύσταση του ISO ο καθείς μπορεί να ονομάζει το προϊών κατά το δοκούν αρκεί να μην έρχεται σε αντίθεση με την Νομοθεσία του κράτους που κυκλοφορεί (Ελληνική, Κοινοτική, Τοπική κλπ).
View attachment 127821
Όπως βλέπουμε και στο παραπάνω πίνακα κατάταξης βασικών ελαίων κατά API κάνει αναφορά για την λέξη Συνθετικά και λέει :
- Η λέξη «Συνθετικό» δεν αποτελεί μέρος της ταξινόμησης κατά API
- «Συνθετικό» είναι όρος Marketing και όχι Τεχνικός όρος
Marketing ονομάζεται το τμήμα μια επιχείρησης που ασχολείται με τη εμπορική εκμετάλλευση των προϊόντων σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο
Στην Γερμανία και Ιαπωνία απαγορεύεται να λέγονται Συνθετικά τα λάδια της Group III
Στη Βόρεια Αμερική, μετά από απόφαση, το 1999, από το Εθνικό Διαφημιστικό Τμήμα του Better Business Bureau επιτρέπει στην ομάδα βασικών ελαίων ΙΙΙ να θεωρούνται ως συνθετικά.
Αυτό προέκυψε έπειτα από δικαστήριο στο οποίο συνεπλάκησαν οι Mobil και Castrol.
Η Castrol που είχε σε κυκλοφορία το Castrol Syntec (PAO) άλλαξε το βασικό λαδί και από PAO το αντικατέστησε με ένα Ορυκτέλαιο το οποίο είχε υποστεί επεξεργασία τύπου Hydrocracking, Υδρογονοπυρόλυση.
Η Mobil κάνοντας διάφορα τεστ ανακάλυψε την αλλαγή αυτή και πήγε την Castrol στα δικαστήρια με το ισχυρισμό ότι λάθος διαφήμιζαν το προϊόν ως Συνθετικό μια που το βασικό λάδι προέρχονταν από το Πετρέλαιο.
Η θέση της Mobil στο δικαστήριο ήταν ότι «Συνθετικό λαδί είναι κάτι που ο άνθρωπος έχει φτιάξει στο εργαστήριο με συγκεκριμένες προδιαγραφές οι οποίες δεν είναι δυνατόν να βρεθούν στη Φύση με αυτόν τον τρόπο».
Η θέση της Castrol ήταν ότι «Η Επεξεργασία την οποία το λάδι έχει υποστεί το έχει κάνει τόσο εξευγενισμένο που τίποτε πλέον δεν του ομοιάζει στη Φύση»
Επειδή η API δεν μπορούσε να διατυπώσει έναν καλό προσδιορισμό της έννοιας «Συνθετικό» το δικαστήριο έκανε δεκτή την θέση της Castrol.
Το δια ταύτα είναι ότι το περιθώριο κέρδους ήταν πολύ μεγάλο στα Συνθετικά Hydrocracking λάδια σε σχέση με τα Αμιγώς Συνθετικά με την ίδια τιμή πώλησης.
Στην πλειοψηφία τους τα Μηχανέλαια που κυκλοφορούν στην Αγορά για τα σύγχρονα επιβατικά αυτοκίνητα είναι :
- Groups II, Hydrocracked
- Groups III, Hydrocracked
- Group IV, PAOs
Οι Εστέρες που ανήκουν στην Group V δεν χρησιμοποιούνται σαν Βασικά λάδια αλλά σαν πρόσθετα βελτιωτικά λόγο κόστους παραγωγής.
Στο θέμα της αξιολόγησης τώρα τα Αμιγώς Συνθετικά υπερτερούν σε σχέση με τα υπόλοιπα.
Έπειτα έρχονται τα Groups III, Hydrocracked και στην τελευταία θέση τα Groups II, Hydrocracked.
Στα Ημισυνθετικά, Συνθετικής βάσης αναφερόμενοι στα μίγματα Συνθετικών λαδιών με Ορυκτέλαια δεν μπορούμε με βεβαιότητα να απαντήσουμε εάν δεν γνωρίζουμε την αναλογία του μίγματος αλλά σίγουρα ένα Ημισυνθετικό από PAO και Groups III, Hydrocracked υπερτερεί έναντι ενός Groups III, Hydrocracked και «με κάποιο άλλο» υποδεέστερο.
Επίσης οι Εταιρείες δεν ανακοινώνουν την σύσταση των Λιπαντικών εκτός και αν πρόκειται για 100% PAO και οι λόγοι είναι προφανείς.
Εάν ψάξουμε στο Internet μπορούμε να βρούμε το βασικό λάδι σε κάποια Λιπαντικά όπως τα παρακάτω :
- Amsoil XL (XLF), Group III/Hydrocracked
- Amsoil (ASL), Group IV/PAO
- Mobil 1, Group IV/PAO (παλιά), Group III/Hydrocracked
- Pennzoil Synthetic, Group II/Hydrocracked
- Valvoline SynPower, Group III/Hydrocracked
- Castrol Syntec, Group III/Hydrocracked
- Quaker State Full Synthetic, Group III/Hydrocracked
- Dexelia Ultra, Group III/Hydrocracked
Πέραν όμως από την Σύσταση του λαδιού το μόνο που μπορεί να μας βοηθήσει στην αξιολόγηση είναι τα διάφορα τεστ που υπόκεινται τα λάδια για την ταξινόμηση τους από την API και την ACEA όπου πολλά από τα αποτελέσματα των μετρήσεων αυτών, είτε πρόκειται για εργαστηριακές μετρήσεις Φυσικοχημικές ή Μηχανικές, ανακοινώνονται από τις Εταιρείες στο Internet.
Ένα λάδι είναι καλύτερο από ένα άλλο εάν κατά API ή/και ACEA έχει ταξινομηθεί σε μεγαλύτερη κατηγορία ή/και νεότερη.
Τα πιο συνηθισμένα αποτελέσματα μετρήσεων που ανακοινώνονται είναι τα παρακάτω :
- Kinematic Viscosity @ 100°C, cSt (ASTM D445)
- Kinematic Viscosity @ 40°C, cSt (ASTM D445)
- Viscosity Index (ASTM D2270)
- Cold Crank Simulator Apparent Viscosity (ASTM D5293)
- Δείκτες λαδιού Flash Point, Fire Point, Cloud Point, Acid number
- Four-Ball Wear Test (ASTM D4172)
- Noack Volatility (ASTM D5800)
- High Temperature/High Shear (ASTM D4683)
- Total Base Number
)
