Από του Ζωγράφου στα Εξάρχεια [Δημήτρης Πουλικάκος, Παύλος Σιδηρόπουλος]

grio

Αν. Γενικός Διαχειριστής
Staff member
16 March 2011
4,679
Αθήνα

Η πορεία του "Θείου Νώντα" μέχρι το ορόσημο του 1979​

Ο Δημήτρης Πουλικάκος, ο άνθρωπος που δικαιωματικά αναγνωρίζεται ως ο "πατριάρχης" και ο απόλυτος συνδετικός κρίκος του ελληνικού ροκ, κουβαλούσε μια συναρπαστική και γεμάτη αντιθέσεις προσωπική ιστορία πολύ πριν ανέβει στη σκηνή του Ζωγράφου. Γεννημένος στην κατεχόμενη Αθήνα στις 21 Ιανουαρίου 1943, μεγάλωσε σε ένα εύπορο, μεγαλοαστικό περιβάλλον στην περιοχή της Πλατείας Αμερικής και αργότερα στο Κολωνάκι, όντας γιος δύο διακεκριμένων γιατρών, ενός καρδιολόγου και μιας μικροβιολόγου. Η οικογενειακή του μοίρα τον συνέδεσε με κορυφαίες πολιτικές προσωπικότητες της χώρας, καθώς ήταν ανιψιός του Παναγιώτη Κανελλόπουλου και, μέσω αυτού, ξάδελφος του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Παρά τις αστικές του καταβολές και τη βαθιά του μόρφωση —καθώς υπήρξε σχεδόν δίγλωσσος από την παιδική του ηλικία μαθαίνοντας γαλλικά και αγγλικά— ο Πουλικάκος επέλεξε συνειδητά τον δρόμο της αμφισβήτησης, του αντεργκράουντ και της καλλιτεχνικής περιπλάνησης.

Η πνευματική και μουσική του αναζήτηση ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1950, όταν ήρθε σε επαφή με το αμερικανικό ροκ εντ ρολ και τα μπλουζ, ενώ παράλληλα εντάχθηκε στους κύκλους των Ελλήνων υπαρξιστών και της πρωτοποριακής διανόησης. Η πρώτη του ουσιαστική καλλιτεχνική εμφάνιση δεν έγινε πίσω από ένα μικρόφωνο, αλλά μέσα από τις σελίδες του θρυλικού υπερρεαλιστικού περιοδικού «Πάλι» στα μέσα της δεκαετίας του 1960, όπου συμμετείχε ως μεταφραστής ξένης λογοτεχνίας και μπιτ ποίησης. Η καθαρά μουσική του οδύσσεια ξεκίνησε το 1967, όταν εντάχθηκε ως μπασίστας και μετέπειτα ως βασικός τραγουδιστής στους MGC, ένα από τα πρώτα αυθεντικά ροκ σχήματα της Αθήνας, το όνομα των οποίων είχε εμπνευστεί ο ηθοποιός Ντίνος Ηλιόπουλος.

Μετά τη διάλυση των MGC μέσα στην καρδιά της δικτατορίας, ο Πουλικάκος ίδρυσε το 1971 το συγκρότημα Εξαδάκτυλος, ένα σχήμα-σχολή για την εγχώρια σκηνή, με το οποίο κυκλοφόρησε ιστορικά σινγκλς και πειραματίστηκε έντονα με τον ελληνικό στίχο, ανοίγοντας τον δρόμο για τις επόμενες γενιές. Μετά από μια περίοδο έντονων προσωπικών περιπετειών, διώξεων από το καθεστώς και ραδιοφωνικών εκπομπών όπου καθιέρωσε το εμβληματικό ψευδώνυμο "Θείος Νώντας", ο Πουλικάκος έφτασε στο πρώτο μεγάλο του δισκογραφικό ορόσημο. Το 1976 κυκλοφόρησε τον πρώτο του προσωπικό δίσκο με τίτλο Μεταφοραί Εκδρομαί Ο Μήτσος, ο οποίος θεωρείται ο αδιαμφισβήτητος πρόδρομος και το θεμέλιο της ελληνικής ροκ δισκογραφίας, παντρεύοντας τον σουρεαλισμό, τη σάτιρα και τον σκληρό ηλεκτρικό ήχο.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1970, ο Πουλικάκος είχε πλέον εδραιωθεί ως η απόλυτη πατρική φιγούρα του αντεργκράουντ, έχοντας παράλληλα ξεκινήσει μια αξιοσημείωτη πορεία στον Νέο Ελληνικό Κινηματογράφο, με πιο χαρακτηριστική τη συμμετοχή του στην ταινία Οι τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας του Νίκου Παναγιωτόπουλου το 1978. Ήταν ο άνθρωπος που μπορούσε να ενώσει τους παλιούς ροκάδες της δεκαετίας του '60 με τη νέα, οργισμένη γενιά των Εξαρχείων, λειτουργώντας ως ο συνδετικός κρίκος που έφερε σε επαφή τον Παύλο Σιδηρόπουλο με τους Σπυριδούλα. Όλη αυτή η εκρηκτική, πολύπλευρη και αντισυμβατική πορεία των πρώτων τριάντα έξι χρόνων της ζωής του έμελλε να συμπυκνωθεί και να αποθεωθεί πάνω στη σκηνή του Δεύτερου Γυμνασίου Ζωγράφου τον Ιούνιο του 1979.
DimitrisPoulikakos.jpg

(πηγές: wikipedia.org, lifo.gr/culture/music/dimitris-poylikakos-i-zoi-moy-oli, ypogeio.gr/Articles/San-Simera---21-Ianouariou_631)
 

Το ζωντανό προσκλητήριο του Δημήτρη Πουλικάκου​

Δημήτρης ΠουλικάκοςCrazy Love στου Ζωγράφου - Μήτσος & Σία Live! (1979, Minos)

CrazyLoveLive.jpg

Τραγούδια: A1 Little Queenie (Chuck Berry) - 5:38, Α2 Till The End Of The Day (Raymond Douglas Davies) - 2:54, A3 Purple Haze (Jimi Hendrix) - 4:11, A4 Wooly Bully (Sam Samudio) - 5:26, A5 Woman To Woman (Joe Cocker, Chris Stainton, πρόσθετα λόγια: Δ. Πουλικάκος, Α. Mackinnon-Andrew) - 7:31, Β1 Crazy Love (Paul Anka) - 4:14, Β2 Good Times, Bad Times (Jimmy Page, John Paul Jones, John Bonham) - 2:56, Β3 Gimme Shelter (Mick Jagger, Keith Richards) - 4:40, Β4 The Christian Life (I. Louvin, C . Louvin) - 4:00, Β5 Blues Medley: a. Last Night (Little Walter Jacobs, Δ. Πουλικάκος) b. Stormy Monday (T-Bone Walker) c. The Day You Left Me (Aaron Chυck Willis, Π. Σιδηρόπουλος) d. Bye, bye, baby (Johnny Otis) - 10:10
Μουσικοί: Δημήτρης Πουλικάκος (φωνή, κρουστά), Λάκης Διακογιάννης (τενόρο και άλτο σαξόφωνο, φλάουτο), Μάκης Παπαθεοδώρου (τενόρο, άλτο και σοπράνο σαξόφωνο), Δήμης Παπαχρήστου (σόλο κιθάρα, σλάιντ κιθάρα), Νίκος Πολίτης (ρυθμική κιθάρα, 2η σόλο κιθάρα, μπάσο), Θόδωρος Παπαντίνας (ρυθμική κιθάρα), Δημήτρης Πολύτιμος (πιάνο Fender Rhodes, έγχορδα), Αριάδνη Mackinnon-Andrew (πιάνο Fender Rhodes, έγχορδα), Βασίλης Ντάλας (μπάσο, φωνητικά, κρουστά), Λεωνίδας Αλαχαδάμης (ντραμς), Λουκάς Σιδεράς (ντραμς), Παύλος Σιδηρόπουλος (φωνητικά, κρουστά, φωνή στο Β5), Σταύρος Λογαρίδης (φωνητικά, κρουστά), Ευτυχία Αθανίτη (Sigma Fay) (φωνητικά, φωνή στο Β3 & Β5), Άσπη Πολίτη (φωνητικά), Pieta (φωνητικά, κρουστά, φωνή στο Α5), Άγγελος Μαστοράκης (φυσαρμόνικα στο Β5)
Παραγωγή / Ηχολήπτες-Μηχανικοί: Δημήτρης Πουλικάκος / Τάσος Κυριαζής, Άγγελος Μαστοράκης, Πάνος Πανουσόπουλος

Ηχογραφήθηκε στις 10 Ιουνίου 1979 στο ανοιχτό γήπεδο μπάσκετ στου Ζωγράφου

CrazyLoveLiveIn.jpg

Το Crazy Love στου Ζωγράφου είναι ένας από τους πιο εμβληματικούς, ζωντανά ηχογραφημένους δίσκους στην ιστορία του ελληνικού ροκ. Η συναυλία έγινε στις 10 Ιουνίου 1979, στο γήπεδο μπάσκετ στου Ζωγράφου. Τα έσοδα προορίζονταν για την πενθήμερη εκδρομή των μαθητών του Β' Γυμνασίου Ζωγράφου, αλλά και για την κάλυψη δικαστικών εξόδων του Πουλικάκου. Η αρχική ημερομηνία (13 Μαΐου) της "Συναυλία της Βροχής" ακυρώθηκε λόγω σφοδρής καταιγίδας, γεγονός που την έκανε θρυλική πριν καν συμβεί. Θεωρείται η αποτύπωση μιας ολόκληρης εποχής, γεμάτης αυθορμητισμό και την "αλητεία" του αυθεντικού ελληνικού αντεργκράουντ.

Ο δίσκος είναι κυρίως ένα άλμπουμ διασκευών, όπου ο Δημήτρης Πουλικάκος και η παρέα του φιλτράρουν κλασικά ροκ και μπλουζ κομμάτια μέσα από τη δική τους, μοναδική αισθητική. Η πρώτη πλευρά του δίσκου ξεκινά με κλασικό ροκ εντ ρολ, με την ερμηνεία του Πουλικάκου στο "Little Queenie" (Chuck Berry) να είναι γεμάτη ορμή, δίνοντας το στίγμα της βραδιάς. Μετά σειρά έχει η διασκευή στους Kinks με γκαράζ διάθεση του "Till The End Of The Day", που ταιριάζει απόλυτα στον ήχο της μπάντας. Το "Purple Haze" αποτελεί μια τολμηρή προσπάθεια να αποδοθεί η ψυχεδέλεια του Hendrix, εν έτει 1979, ενώ το "Wooly Bully" (Sam the Sham & the Pharaohs) προσφέρει καθαρή διασκέδαση και χορευτικό ρυθμό, αναδεικνύοντας το χιούμορ του Πουλικάκου. Στο "Woman To Woman" (Joe Cocker) συμμετέχουν ο Παύλος Σιδηρόπουλος και ο Σταύρος Λογαρίδης, καθιστώντας το, από τις πιο δυνατές στιγμές του δίσκου λόγω της συνεργασίας των "ιερών τεράτων" του ελληνικού ροκ.

Το εναρκτήριο της δεύτερης πλευράς είναι το "Crazy Love" (Paul Anka) που παρά την προέλευσή του από την ποπ των 50ς, εδώ μεταμορφώνεται σε έναν ροκ "ύμνο" που χαρακτήρισε την καριέρα του Μήτσου. Στη συνέχεια το "Good Times, Bad Times" (Led Zeppelin), ένα δύσκολο κομμάτι τεχνικά, που η μπάντα εκτελεί με φοβερό "τσαμπουκά" και ηλεκτρισμό. Το "Gimme Shelter" (The Rolling Stones) αποτελεί μια σκοτεινή και ατμοσφαιρική διασκευή που αποτυπώνει την "αντεργκράουντ" πλευρά της συναυλίας. Το εύρος των επιρροών του Πουλικάκου αναδεικνύεται στην κάντρι-ροκ αναφορά του "The Christian Life" (The Louvin Brothers / The Byrds), και ο δίσκος κλείνει με το "Blues Medley", ένα δεκάλεπτο έπος όπου η μπάντα αυτοσχεδιάζει στα μπλουζ. Ξεχωρίζει η συμμετοχή της Sigma Fay (σύζυγος του ντράμερ Λουκά Σιδερά) και του Σιδηρόπουλου, προσφέροντας μια αυθεντική μπλουζ εμπειρία.

Ο ήχος του δίσκου είναι "βρώμικος", τραχύς και ενίοτε με λάθη. Αυτό ακριβώς όμως του δίνει την αυθεντικότητα που λείπει από τη σημερινή "γυαλισμένη" μουσική. Ο Πουλικάκος δεν τραγουδάει απλώς, αφηγείται μια κατάσταση. Η φωνή του έχει την κούραση και τον κυνισμό κάποιου που τα έχει δει όλα. Η παρέα με τη συμμετοχή του Παύλου Σιδηρόπουλου και άλλων κορυφαίων ερμηνευτών και μουσικών (Λογαρίδης, Παπαχρήστου, Παπαντίνας, Πολύτιμος κλπ.) προσδίδει στο άλμπουμ το βάρος ενός "σούπεργκρουπ" της ελληνικής αντεργκράουντ σκηνής. Ακούγοντας τον δίσκο, νιώθεις τη μυρωδιά του γηπέδου, την υγρασία της βροχής που προηγήθηκε και τον ενθουσιασμό ενός κοινού που διψούσε για κάτι ελεύθερο στη μεταπολίτευση.

Ο δίσκος ένωσε το αμερικάνικο ροκ εντ ρολ με την ελληνική πραγματικότητα των τελών της δεκαετίας του '70 και νομιμοποίησε το "περιθώριο" στη δισκογραφία. Στο ερώτημα αν το άκουσμα είναι "παλιό" σήμερα, η απάντηση είναι ξεκάθαρα όχι. Η ειλικρίνεια δεν παλιώνει, και σε μια εποχή που όλα είναι ψηφιακά και προγραμματισμένα, ο δίσκος αυτός θυμίζει τι σημαίνει "ζωντανή μουσική" — με τα φαλτσαρίσματα και την έντασή της. Η στάση του Πουλικάκου στον δίσκο είναι βαθιά πανκ, παρόλο που η μουσική είναι μπλουζ-ροκ. Αυτή η αντισυμβατικότητα παραμένει επίκαιρη για κάθε νέα γενιά. Για κάποιον που θέλει να καταλάβει πώς ξεκίνησε το ελληνικό ροκ, το Crazy Love στου Ζωγράφου είναι το υποχρεωτικό πρώτο μάθημα.

(*****, πηγές: εξώφυλλο, discogs.com, σημειώσεις CD επανέκδοσης 1995)
 
PoulikakosPolitiLogaridisAthanitiSidiropoulosPolytimosAndrew.jpg
Δημήτρης Πουλικάκος, στα φωνητικά Άσπη Πολίτη, Σταύρος Λογαρίδης, Ευτυχία Αθανίτη και Παύλος Σιδηρόπουλος
και στα πλήκτρα Δημήτρης Πολύτιμος και η Αριάδνη Μακίνον Άντριου

Το 1978, πιτσιρικάδες αδέλφια συμμαθητών μας, μας είχαν καλέσει σε θέατρο της οδού Στουρνάρη σε συναυλία της Σπυριδούλα με τον Σιδηρόπουλο, και το 1979 μαζί με συν-σπουδαστές μας πήγαμε στο λάιβ του Ζωγράφου για να δούμε τον Πουλικάκο. Διαβάστε παρακάτω, όπως τα λέει ο ίδιος, εγώ να προσθέσω ότι η ατμόσφαιρα και η μουσική ήταν εκπληκτική και το CD (το βινύλιο μου έχει απολεσθεί προ πολλού...) το ανασύρω και το απολαμβάνω συχνά ακόμη και τώρα μετά από όλα αυτά τα χρόνια.


Δ. Πουλικάκος 21-11-79…​

«Κάποια μέρα μέσα στον Απρίλιο, ήρθανε σαν εκπρόσωποι του Β' Γυμνασίου Ζωγράφου, ο Παναγιώτης και ο Γιώργος και μου πρότειναν να κάνω μια συναυλία στο τοπικό ανοιχτό γήπεδο μπάσκετ, στις 13 Μαΐου. Σκέφτηκα στην αρχή να πάρω 3-4 μουσικούς που είχα συνεργαστεί και πιο παληά και να πάμε να παίξουμε. Σιγά-σιγά όμως, χωρίς ακριβώς να το καταλάβω κι εγώ μαζευτήκαμε δεκαοχτώ άτομα, άλλοι πιο γνωστοί άλλοι πιο άγνωστοι, μερικοί από τους πιο καλούς μουσικούς ροκ στη χώρα μας. Εν τέλει, μέσα σε μια εβδομάδα πρόβες, βγάλαμε 16 κομμάτια, πράγμα αρκετά δύσκολο.

Μερικά απ' αυτά τάπαιζα πιο παληά με τους M.G.C. και με τον Εξαδάκτυλο, αλλά είναι πρώτη φορά που τα λέω. Άλλα δείχνουνε παληές κατευθύνσεις, κι άλλα καινούργιες. Εν πάσει περιπτώσει στις 13 Μαΐου, δεν προλάβαμε καν να στήσουμε τα όργανα, γιατί ήρθε βροχή, ήρθε μπόρα. Αναβάλαμε για τις 20 Μαΐου. Κάναμε μια δυο πρόβες ακόμα εν τω μεταξύ, αλλά στις 20 Μαΐου, αφού είχαμε στήσει τα μηχανήματα κι ήμασταν έτοιμοι σχεδόν να αρχίσουμε, ήλθε κι άλλη βροχή. Κατόπιν τούτου σχεδόν διαλύσαμε. Ο Τζίμης ο Τζιμόπουλος (ντραμς) κι ο Νίκος Βαρδής (μπάσο) που ήτανε μέχρι τότε μαζί μας, φύγανε για δουλειά, ο πρώτος στη Χαλκιδική, ο δεύτερος στο Παρίσι. Έτσι επιστρατεύτηκαν ο Βασίλης Ντάλας (μπάσο) κι ο Λουκάς Σιδεράς (ντραμς), ενώ ο Νίκος Πολίτης έπαιξε σε μερικά κομμάτια μπάσο, γιατί ο Βασίλης δεν προλάβαινε να τα μάθει όλα. Τέλος για ν' αντικαταστήσει τον Νίκο όταν θα έπαιζε μπάσο, προστέθηκε την τελευταία στιγμή κι ο Θόδωρος Παπαντίνας στη ρυθμική κιθάρα. Επίσης την τελευταία στιγμή προστέθηκε κι ο Μάκης Παπαθεοδώρου, για να μην είναι μοναχικό πνευστό ο Λάκης.

Αποφασίσαμε να ορίσουμε τελική ημερομηνία της συναυλίας τις 10 Ιουνίου, γιατί ήταν η μόνη ημέρα που όλοι μαζί ήμασταν κάπως ελεύθεροι. Ως εκείνη την ημέρα όμως δεν καταφέραμε να κάνουμε παρά δύο πρόβες κι αυτές ποτέ όλοι μαζί. Τέλος μέχρι να έλθει η 10η Ιουνίου μερικοί είχανε πιάσει δουλειά κι έτσι για νάρθουν να παίξουν εκείνη την ημέρα, ήρθανε ο Βασίλης Ντάλας από την Ξάνθη, ο Λεωνίδας από το Ηράκλειο κι ο Δήμης από τη Χαλκίδα. Δηλαδή με όλα αυτά παίξαμε 18 άτομα, 16 κομμάτια, για τα οποία ποτέ δεν είχαμε κάνει πρόβα όλοι μαζί. Μερικοί μάλιστα δεν είχανε παίξει ποτέ άλλοτε πριν από εκείνη την ημέρα με μερικούς από τους άλλους. Κι έτσι στις 10 Ιουνίου, τα στήσαμε όλα, αλλά πάλι την τελευταία στιγμή, γιατί πάλι απ' το πρωί ο καιρός ήτανε περίεργος και μερικοί απαισιόδοξοι λέγανε πως πάλι θα βρέξει.

Ευτυχώς εν τέλει δεν έβρεξε κι έτσι την τελευταία στιγμή στηθήκανε ενισχυτές, μικρόφωνα, κονσόλες, μαγνητόφωνα και επί τέλους παίξαμε σε ένα κοινό που πολύ μας βοήθησε με την καλή ατμόσφαιρα που δημιούργησε από τις πρώτες κιόλας στιγμές. Η μόνη παράφωνη στιγμή ήταν όταν κάποιος θεατής πέταξ' ένα μπουκάλι (το ακούμε που σπάει στα πόδια των παιδιών που είναι στα φωνητικά μετά το "Till the end of the day"), επισύρωντας τη γενική κατακραυγή. Μερικά από τ' αποτελέσματα τ' ακούτε. Δεν ήταν βέβαια δυνατόν να μπούνε όλα τα κομμάτια στο δίσκο, πάντως, με την πολύτιμη βοήθεια του Στέλιου Γιαννακόπουλου καταφέραμε να βολέψουμε σχεδόν 26 λεπτά σε κάθε πλευρά, με κίνδυνο να χάσουμε λίγο από την ποιότητα του ήχου στη χάραξη. Βέβαια τα κομμάτια δεν είναι άψογα, έχουνε γίνει και δυο τρεις ψιλοδιορθώσεις στο στούντιο (αυτά εξ' άλλου όλοι τα κάνουνε) αλλά είναι ένας δίσκος LIVE. Ίσως είναι η πρώτη φορά στην Ελλάδα που βγαίνει δίσκος ροκ, με Έλληνες μουσικούς, LIVE.

Τελειώνοντας, θέλω να ευχαριστήσω πρώτα όλους τους μουσικούς που παίξανε μαζί μου κι αφιέρωσαν το χρόνο και τη διάθεσή τους και το ταλέντο τους, όλους όσους βοήθησαν για να πραγματοποιηθεί αυτή η συναυλία και τέλος τους 2.500 φίλους, που πολλοί από αυτούς ταλαιπωρήθηκαν μια και δύο και τρεις φορές για νάρθουν να μας ακούσουν. Ελπίζω, όπως έδειξαν ότι ευχαριστήθηκαν όσοι μας άκουσαν στο γήπεδο, να ευχαριστηθείτε κι όσοι μας ακούτε για πρώτη φορά στο δίσκο. Και πάλι ευχαριστώ και πάνω απ´ όλα για τη χαρούμενη κι αγαπημένη ατμόσφαιρα και από το πάλκο κι από τις κερκίδες.
»

Υ.Γ. «Τα χειροκροτήματα που ακούγονται κάπως χλωμά και ξέμακρα, είναι γιατί δεν έφταναν μικρόφωνα να έχουμε γυρισμένα προς τον κόσμο. Θα μπορούσαμε να βάλουμε χειροκροτήματα κονσέρβα όπως κάνουν πολλοί, αλλά βέβαια προτιμήσαμε να τα αφήσουμε όπως είναι

SidiropoulosPoulikakos.jpg
Παύλος Σιδηρόπουλος, Δημήτρης Πουλικάκος​
 
- Crazy Love -
To view this content we will need your consent to set third party cookies.
For more detailed information, see our cookies page.

- Gimme Shelter -
To view this content we will need your consent to set third party cookies.
For more detailed information, see our cookies page.

- Blues Medley -
To view this content we will need your consent to set third party cookies.
For more detailed information, see our cookies page.
 
Δημήτρης Πουλικάκος - Crazy Love στου Ζωγράφου

«Είμαστε στο 1979, τα πρωτοσέλιδα γράφουνε με πηχυαίους τίτλους “Στο σκαμνί για φόνο ο Πουλικάκος” και στις αρχές της άνοιξης με πλησιάζουν δύο μαθητές και μου λένε “θέλουμε να κάνουμε μια συναυλία για να βγάλουμε τα έξοδα της εκδρομής. Θα βοηθήσεις;”».

Έτσι αρχίζει την εξιστόρηση ο Δημήτρης Πουλικάκος, διοργανωτής της θρυλικής αθηναϊκής συναυλίας Crazy Love στου Ζωγράφου.

«Τότε μόλις είχα αφεθεί ελεύθερος μετά από ένα χρόνο προφυλάκισης και δέχτηκα αμέσως, γιατί γούσταρα και ήταν και μια καλή ευκαιρία να βγάλω λεφτά για να πληρώσω τους δικηγόρους. Βόλευε και τις δύο πλευρές, δηλαδή. Ξεκινάω και φτιάχνω μία Big Band με 18 μουσικούς, από μέλη του παλιού μου συγκροτήματος “Εξαδάκτυλος” μέχρι τη Sigma Fey, τον Παύλο Σιδηρόπουλο και την Πιέτα – ένα μοντέλο από την Ελβετία, της οποίας μου άρεσαν πολύ τα αγγλικά της γιατί είχαν έντονη γερμανική προφορά. Τόπος συναυλίας ορίστηκε το ανοιχτό γήπεδο μπάσκετ στου Ζωγράφου. Την Κυριακή 13/5/1979 η συναυλία αναβάλλεται λόγω βροχής και η ίδια ιστορία επαναλαμβάνεται και την αμέσως επόμενη Κυριακή. Φτάνουμε στην Κυριακή 10 Ιουνίου και ο καιρός κάνει πάλι τα δικά του. Στο εντωμεταξύ τρεις μουσικοί έχουν φύγει από την μπάντα. Ο ένας για να παίξει κάπου στην Κρήτη, ο άλλος στη Βόρεια Ελλάδα και ο τρίτος στη Χαλκίδα. Λίγες μέρες νωρίτερα στέλνω στους δύο τα εισιτήρια για να ’ρθουν και αυθημερόν παίρνω τον άλλον από Χαλκίδα. Μέχρι τις 5 το απόγευμα δεν είμαστε σίγουροι αν θα γίνει η συναυλία – πάλι μιλάνε για καταιγίδα. Τελικά, τα στήνουμε όλα μέσα σε μια ώρα. Ο κόσμος ήταν πάρα πολύς, σαν όλη η Αθήνα να είχε δώσει ραντεβού. Την επομένη οι εφημερίδες έγραφαν “Το Γούντστοκ της Ελλάδας”, βλακωδώς βέβαια, αλλά ως ένα βαθμό εξέφραζε την κατάσταση εκείνης της βραδιάς. Η ατμόσφαιρα ήταν περίεργη, αλλά προς το καλό. Την ίδια χρονιά ένα μουσικό περιοδικό της εποχής έγραψε “Η Συναυλία της Χρονιάς”. Μάλιστα είχε κινηματογραφηθεί κιόλας από τον Πανουσόπουλο και την Μπέτυ Λιβανού, οι οποίοι τράβαγαν στιγμιότυπα με video. Υπήρχαν και ωραία απρόοπτα. Στο τραγούδι “Σουπερμάρκετ” πετάξαμε στον αέρα νωπά κοτόπουλα. Αλάλαζε το πλήθος. Μετά τη συναυλία διαλέγω μερικά τραγούδια, πλησιάζω τον Μάτσα και του λέω “να βγάλουμε ένα δίσκο”. Και έτσι βγαίνει ο δίσκος “Μήτσος & Σία Live - Crazy Love στου Ζωγράφου”».

Η σύνθεση της μπάντας: Νίκος Πολίτης, Βασίλης Ντάλας, Λεωνίδας Αλαχαδάμης, Λουκάς Σιδεράς, Σταύρος Λογαρίδης, Άσπη Πολίτη, Άγγελος Μαστοράκης, Λάκης Διακογιάννης, Μάκης Παπαθεοδώρου, Δήμης Παπαχρήστου, Τεντ Παπαντίνας, Δημήτρης Πολύτιμος, Ράντυ Μακίνον Άντριου κ.ά.
 
Απάντηση: CRAZY LOVE στου Ζωγράφου, 1979

Γρηγορη πολυ ωραιο !

μεγαλες στιγμες
δεν ημουν μεσα
αυτο το φιλμακι υπαρχει καπου ?

.
 
Re: Απάντηση: CRAZY LOVE στου Ζωγράφου, 1979

...
Μάλιστα είχε κινηματογραφηθεί κιόλας από τον Πανουσόπουλο και την Μπέτυ Λιβανού, οι οποίοι τράβαγαν στιγμιότυπα με video.
...

...
αυτο το φιλμακι υπαρχει καπου ?
Αθεράπευτα σινεφίλ, Στέλιο μου, δεν έχω ιδέα για το φιλμάκι, ούτε έχω ακούσει κάτι ποτέ, πέρα από την αναφορά του ίδιου του Πουλικάκου. Εάν κάποιος γνωρίζει κάτι, θα με ενδιέφερε και μένα να ξέρω...
 
Re: CRAZY LOVE στου Ζωγράφου, 1979

Μου ακούγεται αρκετά παρωχημένο, μετά από τόσα χρόνια... Συναισθηματικής αξίας album, δεν αντιλέγω (ιδίως για όσους παρεβρέθηκαν εκεί), αλλά δεν πολυστέκει για άκουσμα... Καλύτερα να μην είχε διασκευές. Ο Πουλικάκος είχε εξαιρετικά προσωπικά τραγούδια.
 
Re: CRAZY LOVE στου Ζωγράφου, 1979

...αλλά δεν πολυστέκει για άκουσμα...
Μήπως είσαι ...απόλυτος, με την αντικειμενικότητα που του προσδίδεις;
... Στο ερώτημα αν το άκουσμα είναι "παλιό" σήμερα, η απάντηση είναι ξεκάθαρα όχι. Η ειλικρίνεια δεν παλιώνει, και σε μια εποχή που όλα είναι ψηφιακά και προγραμματισμένα, ο δίσκος αυτός θυμίζει τι σημαίνει "ζωντανή μουσική" — με τα φαλτσαρίσματα και την έντασή της. Η στάση του Πουλικάκου στον δίσκο είναι βαθιά πανκ, παρόλο που η μουσική είναι μπλουζ-ροκ. Αυτή η αντισυμβατικότητα παραμένει επίκαιρη για κάθε νέα γενιά...

Καλώς ήρθες, στη μουσική κατηγορία.
 
Re: CRAZY LOVE στου Ζωγράφου, 1979

Καλώς σας βρήκα.

Δεν νομίζω... Είχα παρευρεθεί (μάλιστα εικονίζομαι και στο κοινό σε σχετική φωτογραφία του gatefold) και θυμάμαι το event με γλυκύτητα. Αλλά η νοσταλγία, μέχρι να παίξει το βινύλιο στο πλατώ και να γράψει "αισθητικά", έχει -κατά την άποψή μου πάντα- μια σχετική απόσταση. Προσωπικά, τα τελευταία 15 χρόνια έχω τοποθετήσει τα ελληνικά 70s/80s σε μια ευθεία σύγκριση με τα όσα διαδραματίζονταν στις ξένες σκηνές -πίστεψέ με, ελάχιστα αντέχουν τη σύγκριση αν αποστασιοποιηθούμε από το γεγονός ότι συμμετείχαμε (άλλος περισσότερο, άλλος λιγότερο) σε αυτό που λέγεται "ελληνικό" rock. Αλλά αυτό είναι αντικείμενο διαφορετικής συζήτησης. :antlers:

Πολύ καλή πάντως η παρουσίασή σου. Ξύπνησε ωραίες αναμνήσεις.
 
Re: CRAZY LOVE στου Ζωγράφου, 1979

Καλώς σας βρήκα.

Δεν νομίζω... Είχα παρευρεθεί (μάλιστα εικονίζομαι και στο κοινό σε σχετική φωτογραφία του gatefold) και θυμάμαι το event με γλυκύτητα. Αλλά η νοσταλγία, μέχρι να παίξει το βινύλιο στο πλατώ και να γράψει "αισθητικά", έχει -κατά την άποψή μου πάντα- μια σχετική απόσταση. Προσωπικά, τα τελευταία 15 χρόνια έχω τοποθετήσει τα ελληνικά 70s/80s σε μια ευθεία σύγκριση με τα όσα διαδραματίζονταν στις ξένες σκηνές -πίστεψέ με, ελάχιστα αντέχουν τη σύγκριση αν αποστασιοποιηθούμε από το γεγονός ότι συμμετείχαμε (άλλος περισσότερο, άλλος λιγότερο) σε αυτό που λέγεται "ελληνικό" rock. Αλλά αυτό είναι αντικείμενο διαφορετικής συζήτησης. :antlers:

Πολύ καλή πάντως η παρουσίασή σου. Ξύπνησε ωραίες αναμνήσεις.


μεγάλη αλήθεια...
 

Μια νεανική ανάμνηση από το Θέατρο Άλφα​

Το 1978 ήταν για μένα μια χρονιά ορόσημο. Ήμουν στην τελευταία τάξη του εξατάξιου γυμνασίου, και μετρούσα μέρες για την αποφοίτηση με όλη τη φόρα, την προσμονή και την αβεβαιότητα που κουβαλάει ένας νέος άνθρωπος που αφήνει πίσω του τα θρανία. Εκείνη ακριβώς την περίοδο, μεταξύ των τελών του ’77 και των αρχών του ’78, βρέθηκα σε μια γωνιά της Αθήνας που έμελλε να σημαδέψει την ελληνική μουσική ιστορία: στη διασταύρωση Πατησίων και Στουρνάρη, στο Θέατρο Άλφα.

Τότε, το νεοσύστατο συγκρότημα Σπυριδούλα διοργάνωνε εκεί κάποιες κυριακάτικες συναυλίες. Η ηλεκτρική τους ενέργεια ήταν ήδη γνωστή στην αντεργκράουντ σκηνή, όμως εκείνες τις μέρες συνέβη κάτι μαγικό. Ο Δημήτρης Πουλικάκος έφερε στο θέατρο τον Παύλο Σιδηρόπουλο για να τους ακούσει. Η χημεία τους "έδεσε" αμέσως.

Ο Παύλος άρχισε να ανεβαίνει στη σκηνή του Θεάτρου Άλφα ως καλεσμένος τους, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό σχήμα. Ήμουν εκεί, ανάμεσα στο πλήθος που είχε γεμίσει το θέατρο, και θυμάμαι ακόμα τον απόλυτο, αυθεντικό ενθουσιασμό που με είχε πλημμυρίσει. Χωρίς να το ξέρουμε, ακούγαμε σε πρώτη ζωντανή εκτέλεση τα κομμάτια που λίγους μήνες μετά, το καλοκαίρι του 1978, θα κλείνονταν στο στούντιο για να γεννηθεί το Φλου — ο κορυφαίος, ίσως, δίσκος του ελληνικού ροκ.

Σχεδόν πενήντα χρόνια μετά, η ανάμνηση εκείνης της ηλεκτρισμένης ατμόσφαιρας στη Στουρνάρη παραμένει ολοζώντανη. Μπορεί οι λεπτομέρειες να θολώνουν με τον χρόνο, αλλά το συναίσθημα εκείνου του νεανικού ενθουσιασμού δεν ξεθωριάζει ποτέ. Ήμασταν τυχεροί που βρεθήκαμε στο σωστό σημείο, τη σωστή στιγμή.



MOUSIKITefchos180579Sel59.jpg
πηγή: ΜΟΥΣΙΚΗ Τεύχος 18 • Μάης '79 • Σελ. 59​

Το Ηλεκτρικό Μανιφέστο της Μεταπολίτευσης​

Η Ελλάδα των τελών της δεκαετίας του 1970 βρισκόταν στην καρδιά μιας έντονης μεταβατικής περιόδου, καθώς η χώρα προσπαθούσε να εδραιώσει τους δημοκρατικούς της θεσμούς στην πρώιμη Μεταπολίτευση, ενώ ταυτόχρονα η κοινωνία έβραζε από ριζοσπαστικές διεκδικήσεις. Για έναν πρωτοετή σπουδαστή του 1979, η καθημερινότητα ήταν ποτισμένη από την έντονη πολιτικοποίηση, τις φοιτητικές συνελεύσεις ενάντια στον Νόμο 815 και ένα γενικότερο κλίμα αμφισβήτησης. Μέσα σε αυτό το κοινωνικοπολιτικό ηφαίστειο, όπου το κυρίαρχο πολιτικό τραγούδι άρχιζε να εμφανίζει σημάδια κόπωσης και η νεολαία αναζητούσε μια πιο ηλεκτρισμένη, ειλικρινή και υπαρξιακή φωνή για να εκφράσει τα αδιέξοδά της, γεννήθηκε ένας δίσκος-ορόσημο. Το άλμπουμ Παύλος Σιδηρόπουλος & Σπυριδούλα – Φλου, που κυκλοφόρησε από την εταιρεία Harvest το 1979 αν και σφραγίστηκε με το πνεύμα και τις ηχογραφήσεις του 1978, δεν ήταν μόνο μια μουσική κυκλοφορία, αλλά η ληξιαρχική πράξη γέννησης του αυθεντικού ελληνόφωνου ροκ.

Στο επίκεντρο αυτού του εγχειρήματος βρισκόταν ο Παύλος Σιδηρόπουλος, μια προσωπικότητα που έμελλε να χαρακτηριστεί ως ο "πρίγκιπας" της εγχώριας σκηνής. Γεννημένος στην Αθήνα στις 27 Ιουλίου 1948 και απεβιώσας πρόωρα στις 6 Δεκεμβρίου 1990, ο Σιδηρόπουλος έφερε μια βαριά αστική και πνευματική κληρονομιά, ων δισέγγονος του Γεωργίου Ζορμπά και ανιψιός της πεζογράφου Έλλης Αλεξίου. Αν και δεν είχε τυπική, ακαδημαϊκή μουσική παιδεία, διέθετε μια σπάνια εσωτερική καλλιέργεια, γράφοντας στίχους και ποίηση από νεαρή ηλικία, ενώ ως αυτοδίδακτος ασχολήθηκε με την κιθάρα, τα κρουστά και κυρίως με την ερμηνεία. Η πορεία του μέχρι το ορόσημο του 1979 σημαδεύτηκε από καθοριστικούς σταθμούς, ξεκινώντας από το 1970 με τη δημιουργία του ντουέτου Δάμων και Φιντίας μαζί με τον Παντελή Δεληγιαννίδη. Στη συνέχεια, εντάχθηκε στα Μπουρμπούλια του Διονύση Σαββόπουλου και αργότερα συνεργάστηκε με τον Γιάννη Μαρκόπουλο, προτού η ανάγκη του για έναν αμιγώς ηλεκτρικό, αστικό ήχο τον οδηγήσει στη συνάντηση με την κατάλληλη μπάντα.
 

Ο Μπάμπης Ο "Φλου"​

Παύλος Σιδηρόπουλος & Σπυριδούλα – Φλου (Μάιος 1979, Harvest)

PavlosSidiropoulos&SpyridoulaFlou.jpg

Κομμάτια: Α1 Ο Μπάμπης Ο "Φλου", Α2 Μου 'πες Θα Φύγω, Α3 Που Να Γυρίζεις, Α4 Ξέσπασμα (Π. Δεληγιαννίδης, Π. Σιδηρόπουλος), Α5 Οι Σοβαροί Κλόουν, B1 Το '69 Με Κάποιο Φίλο, B2 Στην Κ., B3 Η Ώρα Του Stuff, B4 Τω Αγνώστω Θεώ, B5 Εν Κατακλείδι
Μουσικοί: Παύλος Σιδηρόπουλος: τραγούδι, κρουστά, μουσική και στίχοι • Βασίλης Σπυρόπουλος: ηλεκτρική και ακουστική κιθάρα • Νίκος Σπυρόπουλος: ηλεκτρική και ακουστική κιθάρα, πιάνο, συνθεσάιζερ, φλάουτο • Τόλης Μαστρόκαλος: μπάσο • Ανδρέας Μουζακίτης: τύμπανα
-- συμμετέχουν οι μουσικοί
Τάσος Φωτοδήμος: τύμπανα • Ανδρέας Γκαβογιάννης: τρομπόνι • Μάκης Παπαθεοδώρου: τενόρο σαξόφωνο, κλαρίνο • Γιάννης Φαναριώτης: άλτο σαξόφωνο, κλαρίνο • Δημήτρης Λεονταρίδης: τρομπέτα • Νίκος Πολίτης: μπάσο, σλάιντ κιθάρα • Δημήτρης Πολύτιμος: πιάνο • Μια Γυναίκα (Δήμητρα Γαλάνη): γυναικεία φωνή (B3) • Γιώργος Μαγκλάρας: βιολί
Σχεδίαση εξωφύλλου / Φωτογραφίες: Δημήτρης Αρβανίτης, Γιώργος Μανιάτης / Γιώργος Μανιάτης
Παραγωγή / Μηχανικοί: Θόδωρος Σαραντής / Γιώργος Κωνσταντόπουλος (ηχολήπτης), Εμμανουήλ Ψαρράς + Γιώργος Τζάννες (βοηθοί)

Ηχογραφήθηκε το φθινόπωρο του 1978 στα στούντιο της EMI-Columbia στη Ριζούπολη

MOUSIKITefchos180579Sel57.jpg
πηγή: ΜΟΥΣΙΚΗ Τεύχος 18 • Μάης '79 • Σελ. 57​

Αυτή την μπάντα τη βρήκε στο πρόσωπο των Σπυριδούλα, ενός σκληρού μπλουζ-ροκ συγκροτήματος που είχαν δημιουργήσει τον Σεπτέμβριο του 1977 τα αδέλφια Βασίλης και Νίκος Σπυρόπουλος. Το όνομά τους, εμπνευσμένο από την τραγική ιστορία της βασανισμένης οικιακής βοηθού Σπυριδούλας Ράπτη από τη δεκαετία του 1950, πρόδιδε την επιθυμία τους για μια μουσική που θα ριζώνει στον κοινωνικό πόνο και την αδικία. Μετά από μεσολάβηση του Δημήτρη Πουλικάκου, οι δρόμοι τους ενώθηκαν. Οι εξαντλητικές πρόβες του 1978 στο κλαμπ Hobby οδήγησαν στις ιστορικές, μεταμεσονύχτιες ηχογραφήσεις στα στούντιο της Columbia υπό την παραγωγή του Θεόδωρου Σαραντή.

Η βασική σύνθεση της μπάντας αποτυπώνεται ανάγλυφα στο εξώφυλλο, με τον Παύλο Σιδηρόπουλο στο τραγούδι και τα κρουστά, τον Βασίλη Σπυρόπουλο στην ηλεκτρική και ακουστική κιθάρα, και τον Νίκο Σπυρόπουλο σε έναν πολυδιάστατο ρόλο να αναλαμβάνει ηλεκτρική και ακουστική κιθάρα, πιάνο, συνθεσάιζερ και φλάουτο. Το συμπαγές ρυθμικό τμήμα των Σπυριδούλα συμπλήρωναν ο Τόλης Μαστρόκαλος στο μπάσο και ο Ανδρέας Μουζακίτης στα τύμπανα. Για την ολοκλήρωση του ηχητικού μωσαϊκού συμμετείχαν οι εξαιρετικοί μουσικοί Τάσος Φωτοδήμος στα τύμπανα, Νίκος Πολίτης στο μπάσο και τη σλάιντ κιθάρα, Δημήτρης Πολύτιμος στο πιάνο, Γιώργος Μαγκλάρας στο βιολί, καθώς και οι Ανδρέας Γκαβογιάννης (τρομπόνι), Μάκης Παπαθεοδώρου (τενόρο σαξόφωνο, κλαρίνο), Γιάννης Φαναριώτης (άλτο σαξόφωνο, κλαρίνο) και Δημήτρης Λεονταρίδης (τρομπέτα) στα πνευστά. Σε ένα κομμάτι συναντάμε και τη συμμετοχή μιας ανώνυμης τότε γυναικείας φωνής, που δεν ήταν άλλη από τη Δήμητρα Γαλάνη.

Το άλμπουμ ανοίγει με το πασίγνωστο "Ο Μπάμπης Ο 'Φλου'", μια ρυθμική μπλουζ-ροκ εισαγωγή που σύστησε έναν εμβληματικό αντιήρωα των Εξαρχείων. Ο Μπάμπης, υπαρκτό πρόσωπο της εποχής, έγινε το σύμβολο της άρνησης ενσωμάτωσης στην κοινωνική κανονικότητα, με τους στίχους να χτίζουν αριστοτεχνικά μια αέναη, τελματωμένη καθημερινότητα χωρίς ούτε ένα ρήμα σε χρόνο αόριστο. Ακολουθεί το "Μου 'πες Θα Φύγω", ένα βαθιά προσωπικό και ηλεκτρικά φορτισμένο κομμάτι, γραμμένο για τη θυελλώδη σχέση του Σιδηρόπουλου με την ποιήτρια Γιώλα Αναγνωστοπούλου, όπου η ερμηνεία ξεχειλίζει από ερωτική απογοήτευση. Στο "Που Να Γυρίζεις", η μελαγχολία της αστικής απομόνωσης αποδίδεται μέσα από μια εξαιρετική, αργόσυρτη μελωδική γραμμή, οδηγώντας στο "Ξέσπασμα". Εκεί, η ηλεκτρική καταιγίδα των Σπυριδούλα απογειώνεται καθώς ακούγεται καθοριστικά ο Δημήτρης Πολύτιμος στο πιάνο, προσφέροντας έναν συμπαγή, επιθετικό όγκο στο κορυφαίο αυτό ροκ ξέσπασμα. Η πρώτη πλευρά κλείνει με το "Οι Σοβαροί Κλόουν", μια καυστική κοινωνική σάτιρα για τη σοβαροφάνεια της αστικής τάξης, όπου η εξαιρετική ενορχήστρωση των πνευστών προσδίδει μια θεατρική και ειρωνική διάσταση.

Η δεύτερη πλευρά ανοίγει με το "Το '69 Με Κάποιο Φίλο", ένα νοσταλγικό οδοιπορικό στις αναμνήσεις της εφηβείας και της δικτατορίας, γεμάτο ηλεκτρικό νεύρο. Ακολουθεί το λυρικό "Στην Κ.", μια εξομολόγηση τρυφερότητας και απόγνωσης, η οποία διατηρεί μια καθαρή, γυμνή ενορχήστρωση βασισμένη αποκλειστικά στις κιθάρες και το ρυθμικό τμήμα της μπάντας. Η ατμόσφαιρα σκοτεινιάζει απότομα στο "Η Ώρα Του Stuff", ένα κομμάτι-σοκ για τα δεδομένα της εποχής που μιλά ανοιχτά για τον εφιάλτη των ναρκωτικών. Εδώ η μυσταγωγία κορυφώνεται, καθώς το βιολί του Γιώργου Μαγκλάρα μπαίνει κοφτερό και απόκοσμο, ενώ τα γεμάτα ψυχή φωνητικά της Δήμητρας Γαλάνη σιγοντάρουν συγκλονιστικά τον Παύλο. Στο "Τω Αγνώστω Θεώ", ο Σιδηρόπουλος καταθέτει τις υπαρξιακές και φιλοσοφικές του ανησυχίες, για να οδηγηθεί το άλμπουμ στο μνημειώδες κλείσιμο με το "Εν Κατακλείδι". Πρόκειται για έναν ανατριχιαστικό μονόλογο, μια κοινωνική διαθήκη όπου ο Παύλος αποδομεί τις ψευδαισθήσεις της Μεταπολίτευσης και προειδοποιεί για τον ερχομό ενός ισοπεδωτικού καταναλωτικού κόσμου.

Το εμβληματικό μαυρόασπρο εξώφυλλο του άλμπουμ Φλου φέρει τη σφραγίδα του Δημήτρη Αρβανίτη, ο οποίος εκείνη την εποχή λειτουργούσε ως ο κορυφαίος μακετίστας και καλλιτεχνικός διευθυντής της EMI-Columbia. Όταν εμφάνισε τη μακέτα στους υπεύθυνους, η αντίδρασή τους ήταν κάτι περισσότερο από παγωμένη. Ο Αρβανίτης, ωστόσο, επέμεινε μέχρι τέλους και ορθώς αφού το Φλου έγινε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα και διαχρονικά εξώφυλλα στην ιστορία της ελληνικής μουσικής.

Το άλμπουμ Φλου δεν γνώρισε άμεση εμπορική επιτυχία και η συνεργασία του Παύλου Σιδηρόπουλου με τους Σπυριδούλα διαλύθηκε λίγο μετά την κυκλοφορία του λόγω καλλιτεχνικών διαφωνιών. Ωστόσο, πάλι ο χρόνος δικαίωσε απόλυτα αυτό το πόνημα. Λειτούργησε ως ένας ζωντανός οργανισμός που μεταδόθηκε από γενιά σε γενιά, αποτελώντας το ευαγγέλιο για κάθε επόμενο ελληνικό ροκ σχήμα. Για όσους έζησαν εκείνη την εποχή, ο δίσκος αυτός παραμένει το απόλυτο σάουντρακ μιας νιότης που αρνήθηκε να συμβιβαστεί.

(*****, πηγές: εξώφυλλο, discogs.com, el.wikipedia.org/wiki/Παύλος_Σιδηρόπουλος#Ηχογράφηση_του_Φλου, pavlos-sidiropoulos.gr/δισκογραφία/φλου/, mixgrill.gr/ar41151el-ta-diamantia-tis-diskografias-paylos-sidiropoylos-floy.html)

- Φλου [λίστα αναπαραγωγής] -
To view this content we will need your consent to set third party cookies.
For more detailed information, see our cookies page.
 
  • Love
Reactions: Θρησκος