Cicadelic Ranger η κατάσταση είναι σοβαρή αλλά προσωπικά παραμένω αισιόδοξος, ακολουθούμε τα μέτρα πρόληψης, κερδίζουμε χρόνο και αναμένουμε το εμβόλιο αφού φαίνεται ότι θα έχουμε αποτελεσματικό και ασφαλές εμβόλιο έναντι του SARS-CoV-2
Η ανάπτυξη εμβολίου με τις παραδοσιακές μεθοδολογίες απαιτούσε από 5 έως 10 χρόνια. Χάρις σε σημαντικές επιστημονικές ανακαλύψεις σήμερα υπάρχουν 180 εμβόλια σε προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης, αλλά μόνο 8 βρίσκονται σε τελικό στάδιο (ΙΙΙ φάσης) κλινικών δοκιμών από κορυφαίες φαρμακευτικές και βιοτεχνολογικές εταιρείες. Το κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό Nature έχει στο πρόσφατο τεύχος του (22/10/2020) αρκετά άρθρα (που είναι ελεύθερα προσβάσιμα) σχετικά με την πρόοδο ανάπτυξης εμβολίων ή στοιχεία αξιολόγησης ΙΙ φάσης για εξειδικευμένα εμβόλια. Σε εμπεριστατωμένο όμως άρθρο (Krammer F. SARS-CoV-2 vaccines in development. Nature 586, 516–527) γίνεται ανασκόπηση για τα πιο προχωρημένα εμβόλια.
Ι) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ.
Παγκοσμίως, βρίσκονται σε ανάπτυξη πολλοί διαφορετικοί τύποι εμβολίων έναντι του SARS-CoV-2. Ορισμένα από αυτά τα εμβόλια βασίζονται σε τεχνολογίες DNA ή RNA. Άλλα βασίζονται σε ανασυνδυασμένες υπομονάδες που περιέχουν ιικούς επίτοπους, άλλα βασίζονται σε φορείς με βάση απενεργοποιημένο αδενοϊό και άλλα σε χορήγηση αδρανοποιημένου ιού.
Σημειώνεται ότι σχετικά με την ανεύρεση εμβολίου απαιτούνται ορισμένες προϋποθέσεις που καθιστούν δύσκολη την ακριβή πρόβλεψη για το πότε το εμβόλιο θα είναι διαθέσιμο. Σε αυτά συμπεριλαμβάνεται:
• H δυνατότητα του εμβολίου να παράγει αντισώματα για επαρκές χρονικό διάστημα, π.χ. τουλάχιστον 6 μήνες.
• H ολοκλήρωση των απαραίτητων ελέγχων ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα του εμβολίου.
• H δυνατότητα μαζικής παραγωγής σε ευρεία κλίμακα ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες σε παγκόσμια κλίμακα.
Ι.Α) ΠΩΣ ΑΝΑΠΤΥΣΣΕΤΑΙ Η ΑΝΟΣΙΑ ΜΕΣΩ ΕΜΒΟΛΙΩΝ;
Το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού αναγνωρίζει τον κορωνοϊό SARS-CoV-2, ως «ξένο» οργανισμό. Όταν ο ιός μολύνει τα κύτταρα του ανθρώπου, πολλαπλασιάζεται και παράγει νέα ιικά σωμάτια που αναγνωρίζονται από το ανοσοποιητικό σύστημά μας, το οποίο στη συνέχεια επάγει ανοσιακή απόκριση μέσω ανάπτυξης ειδικών αντισωμάτων. Τα αντισώματα αλληλοεπιδρούν ειδικά με πρωτεΐνες (αντιγόνα) του ιού εμποδίζοντας την περαιτέρω μόλυνση κυττάρων του ανθρώπου, ενώ μέσω της ενεργοποίησης κυτταροτοξικών κυττάρων καταστρέφονται τα ανθρώπινα κύτταρα που έχουν μολυνθεί από τον ιό, οπότε δεν μπορούν να παραχθούν νέα ιικά σωματίδια. Έτσι, ο «εισβολέας ιός» εξοντώνεται. Τα Β και Τ κύτταρα του ανοσοποιητικού μας συστήματος που αναγνωρίζουν ειδικά το παθογόνο έχουν (συνήθως) μεγάλη διάρκεια ζωής και αποτελούν τα λεγόμενα «κύτταρα μνήμης» που προσφέρουν ανοσία.
Ι.Β) ΕΙΔΗ ΕΜΒΟΛΙΩΝ.
Υπάρχουν αρκετές διαφορετικές τεχνολογίες ανάπτυξης εμβολίων.
Β.1). Εμβόλια Νουκλεϊκών οξέων (DNA ή RNA). Τα εμβόλια που βασίζονται σε γενετικό υλικό (RNA ή DNA) του ιού είναι ασφαλή και σχετικά εύκολο να αναπτυχθούν. Η παραγωγή τους βασίζεται στη σύνθεση γενετικού υλικού του ιού το οποίο κωδικοποιεί για μια ιική πρωτεΐνη (αντιγόνο). Το γενετικό υλικό στη συνέχεια εισάγεται σε ανθρώπινα κύτταρα τα οποία παράγουν το ιικό αντιγόνο, κινητοποιώντας το ανοσοποιητικό σύστημα του ξενιστή.
Τα DNA εμβόλια βασίζονται σε ένα πλασμιδιακό DNA που περιέχει προαγωγέα θηλαστικού και το γονίδιο που καθορίζει την πρωτεΐνη της ακίδας του ιού. Η χρήση μεθοδολογιών ηλεκτρο- ώσμωσης για να εισέλθει η γενετική κατασκευή στα κύτταρα μας είναι περιοριστικός παράγοντας χρήσης τους. Παρόλα αυτά υπάρχουν 4 εταιρείες που χρησιμοποιούν αυτή την τεχνολογία για την ανάπτυξη του εμβολίου.
Τα εμβόλια RNA είναι μια σχετικά πρόσφατη ανάπτυξη. Είναι παρόμοια με τα εμβόλια DNA, μόνο που απελευθερώνονται οι γενετικές πληροφορίες για το αντιγόνο αντί του ίδιου του αντιγόνου, και η γενετική πληροφορία εκφράζεται στα κύτταρα του εμβολιασμένου ατόμου.
Οι εταιρείες Pfizer και Moderna έχουν πειραματικά εμβόλια αυτού του τύπου σε δοκιμές φάσης III.
Β.2.) Εμβόλια που βασίζονται σε ιικούς φορείς. Σε αυτήν την τεχνολογία παραγωγής εμβολίων χρησιμοποιείται ως φορέας ένας ιός, όπως ο ιός της ιλαράς, ο αδενοϊός ή ο αδενοσχετιζόμενος ιός, που είναι γενετικά τροποποιημένος ώστε να μεταφέρει π.χ. τις γενετικές πληροφορίες της πρωτεΐνης της ακίδας του ιού, ή μέρος της γενετικής πληροφορίας, ώστε το κύτταρο του ξενιστή να παράγει πρωτεΐνες (αντιγόνα) του κορωνοϊού. Αυτοί οι ιοί είναι εξασθενημένοι και δεν προκαλούν νόσο. Υπάρχουν δύο τύποι τέτοιων φορέων:
Β.2.α) Ιικοί φορείς που μπορούν να πολλαπλασιαστούν σε ανθρώπινα κύτταρα (π.χ. εξασθενημένος ιός ιλαράς). Παράδειγμα τέτοιου εμβολίου είναι το πρόσφατα εγκεκριμένο εμβόλιο έναντι του ιού Εbola. Αυτά τα εμβόλια είναι ασφαλή και προκαλούν ισχυρή ανοσιακή απάντηση, αν και ενδεχόμενη ανοσία στο φορέα (π.χ. στον ιό της ιλαράς) μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα του εμβολίου.
Β.2.β) Ιικοί φορείς που δεν πολλαπλασιάζονται (π.χ. εξασθενημένος αδενοϊός). Τρεις τουλάχιστον εταιρείες χρησιμοποιούν αυτήν την τεχνολογία στις κλινικές δοκιμές τους, π.χ. εταιρεία Janssen (χρησιμοποιεί φορέα που βασίζεται στο στέλεχος αδενοϊού AdV26), CanSino (στέλεχος AdV5) και Ερευνητικό Ινστιτούτο Gamaleya (στέλεχος Ad5 / Ad26).
Γ) Εμβόλια που βασίζονται σε ιικές πρωτεΐνες. Γ.1) Εμβόλια που αφορούν σε χορήγηση ιικών πρωτεϊνών. Τα «παραδοσιακά» αυτά εμβόλια βασίζονται στην χορήγηση ιικών πρωτεϊνών ή τμημάτων ιικής πρωτεΐνης (αντιγόνων) στον άνθρωπο. Οι ερευνητικές προσπάθειες με αυτήν την κατηγορία εμβολίων εστιάζονται στην εξωτερική πρωτεΐνη της ακίδας του ιού και συγκεκριμένα στο τμήμα της πρωτεΐνης που αλληλοεπιδρά με τον υποδοχέα των κυττάρων του ξενιστή, δηλ. την πρωτεΐνη ACE2. Τα εμβόλια αυτά, προκειμένου να προκαλέσουν ικανοποιητική ανοσία, συνήθως απαιτούν τη συγχορήγηση ανοσο-ενισχυτικών παραγόντων.
Γ.2) Εμβόλια που βασίζονται σε κενά ιικά σωματίδια που μοιάζουν με το ιό. Τα κενά ιικά σωμάτια που χρησιμοποιούνται σε αυτή την κατηγορία εμβολίων προσομοιάζουν τη δομή του κορωνοϊού, αλλά δεν είναι μολυσματικά επειδή δεν διαθέτουν γενετικό υλικό. Τα εμβόλια αυτού του τύπου μπορούν να προκαλέσουν ισχυρή ανοσιακή απάντηση, αλλά είναι σχετικά δύσκολο να παρασκευαστούν.
Δ) Εμβόλια που βασίζονται στον ίδιο τον κορωνοϊό SARS-CoV-2. Πρόκειται για «παραδοσιακή» τεχνολογία, η οποία βασίζεται στη χρήση εξασθενημένων ή αδρανοποιημένων εκδοχών του κορωνοϊού. Πολλά υφιστάμενα εμβόλια (π.χ. έναντι της ιλαράς ή της ευλογιάς) έχουν βασιστεί σε αυτήν την τεχνολογία, αλλά χρειάζονται εκτεταμένες δοκιμές προκειμένου να εξασφαλιστεί η ασφάλεια τους. Στη βάση αυτών των τεχνολογιών αναφέρονται γενικά δύο επιμέρους κατηγορίες εμβολίων. Τρία πειραματικά εμβόλια αναπτύσσονται με αυτή την τεχνολογία.
Δ.1) Εμβόλια που αφορούν σε εξασθενημένο RNA ιό. Ο ιός εξασθενεί συνήθως μέσω χορήγησης σε πειραματόζωα ή ανθρώπινα κύτταρα όπου συσσωρεύει μεταλλαγές οι οποίες μειώνουν τη νοσηρότητά του. Στην παρούσα φάση γίνεται προσπάθεια να εξασθενήσει ο κορωνοϊός μέσω κατευθυνόμενων γενετικών αλλαγών, π.χ. μέσω της τεχνολογίας επεξεργασίας του γενετικού υιικού (π.χ. CRISPR) που οδηγούν σε μειωμένη αποτελεσματικότητα παραγωγής ιικών πρωτεϊνών.
Δ.2) Εμβόλια που βασίζονται σε αδρανοποιημένο ιό. Σε αυτόν τον τύπο εμβολίου ο ιός χορηγείται αδρανοποιημένος στον οργανισμό. Η παραγωγή αυτών των μη μολυσματικών ιών απαιτεί μεγάλες αρχικές ποσότητες μολυσματικών ιικών σωματιδίων.
ΙΙ) ΟΧΤΩ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΕΝΑΝΤΙ ΤΟΥ ΙΟΥ SARS-CoV-2 που βρίσκονται υπό αξιολόγηση σε κλινικές μελέτες φάσης ΙΙΙ.
ΙΙ.α) Εμβόλιο PiCoVacc (απενεργοποιημένος ιός) της εταιρείας Sinovac (Κίνα). H ασφάλεια του εμβολίου είναι εξαιρετική.
ΙΙ.α) Εμβόλιο με απενεργοποιημένο ιό της εταιρείας Sinopharm (Κίνα). H ασφάλεια του εμβολίου είναι χαμηλότερη από αυτήν του προηγούμενου εμβολίου.
ΙΙ.γ) Εμβόλιο BBIBP-CorV (απενεργοποιημένος ιός) του Βιολογικού Ινστιτούτου του Πεκίνου. H ασφάλεια του εμβολίου είναι εξαιρετική.
ΙΙ.δ) Εμβόλιο ChAdOx1nCoV-19 (φορέας είναι αδενοϊός που δεν έχει την ικανότητα πολλαπλασιασμού) της AstraZeneca σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. H ασφάλεια του εμβολίου είναι καλή, αν και σπανίως έχουν παρατηρηθεί παρενέργειες.
ΙΙ.ε) mRNA-1273. Η σχετική κλινική δοκιμή φάσης ΙΙΙ έχει σχεδιαστεί για να αξιολογήσει εάν το εμβόλιο mRNA-1273 μπορεί να αποτρέψει τη νόσο COVID-19 σε ενήλικες. Το εμβόλιο αυτό αναπτύχθηκε από την εταιρεία βιοτεχνολογίας Moderna, με έδρα τη Μασαχουσέτη των ΗΠΑ, σε συνεργασία με το Εθνικό Ινστιτούτο Αλλεργιών και Λοιμωδών Νοσημάτων. Το εμβόλιο mRNA-1273 της Moderna χρησιμοποιεί την πλατφόρμα του αγγελιοφόρου RNA, ώστε να κωδικοποιεί αυτό το κομμάτι της πρωτεΐνης της ακίδας του ιού. Με το εμβόλιο, αυτό το αγγελιοφόρο RNA οδηγεί τα κύτταρα του σώματός μας να εκφράσουν την πρωτεΐνη-ακίδα και με αυτό τον τρόπον να προκαλέσουν την αναγνώρισή του από το ανοσοποιητικό σύστημά μας και μια ικανοποιητική ανοσολογική απόκριση. Υπήρξε σημαντική παραγωγή αντισωμάτων στο μεγαλύτερο ποσοστό των εθελοντών.
ΙΙ.στ). Εμβόλια BNT62b1 (mRNA που εκφράζει όλη τη γενετική πληροφορίας της ακίδας του ιού) και BNT62b2 της εταιρείας Pfizer με τη Γερμανική εταιρεία BioNTech. Υπήρχε σχετικά καλή παραγωγή αντισωμάτων
ΙΙ.ζ) Εμβόλιο NVX-CoV2373 της εταιρείας Novamax. Η παραγωγή αντισωμάτων ήταν σχετικά καλή, αν και σπανίως παρατηρήθηκαν παρενέργειες.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ. Παρατηρήθηκε παραγωγή εξουδετερωτικών αντισωμάτων εναντίον του κορωνοϊού από τα πειραματικά εμβόλια. Μάλλον τα απενεργοποιημένα και ανασυνδυασμένα πρωτεϊνικά εμβόλια έχουν σχετικά καλή απόδοση, ακολουθούμενα από τα εμβόλια mRNA, και τέλος τα εμβόλια που χρησιμοποιούν ως φορέα αδενοϊό.
View attachment 174500