Ακουστικές Εκτιμήσεις -5
Χαμηλές Συχνότητες (Μπάσα).
α) Ποιότητα-Έκταση.
Το χαμηλό των ακουστικών είναι βαθύ και καθαρό, -πεντακάθαρο. Και ταχύτατο. Παρακολουθούμε με μεγάλη άνεση τη μελωδική γραμμή και το ρυθμό σε κάθε μουσικό κομμάτι.
Π.χ. στην εξαιρετική blues ηχογράφηση του B.B. King
"The thrill is gone". Ή τις νότες του ακουστικού μπάσου μία-προς-μία στο "
I love being here with you" από τις κορυφαίες live ηχογραφήσεις της Diana Krall από τις συναυλίες στο Rio de Janeiro. Σε αυτό συντελεί και η ικανότητα των ακουστικών να αναπαράγουν με ευκρίνεια και το υπόλοιπο ακουστικό φάσμα.
Η ταχύτητα, της κρούσης (slam) και ο έλεγχος και η απόσβεση είναι εξαιρετικά. Τα κρουστά στο κλασσικό άλμπουμ των Santana "Abraxas", το οποίο έχω σε ψηφιακή μορφή, ακούγονται να ηχούν και να λήγουν από τις διακριτές θέσεις στο χώρο, όπου τα έχει τοποθετήσει η παραγωγή. Και τούτο ανεξαρτήτως έκδοσης. Είτε πρόκειται για τη δική μου ψηφιοποιημένη από CD, είτε για τις Hi-Res εκδόσεις σε Tidal και Qobuz.
Θαυμάσιο δείγμα επίσης το Moby Dick, το διάσημο σόλο ντραμς του John Bonham των Led Zeppelin στη συναυλία
του 1970 στο Albert Hall με τα εκρηκτική δυναμική περιοχή του.
Εδώ.
Ή το σκάσιμο του Γκόνγκ και των μεγάλων τυμπάνων στο "Fanfare for the Common Man" του Aaron Copland στην ηχογράφηση της Telarc.
Στο Youtube
εδώ.
Και από το Quobuz.
[Listen to Copland: Fanfare for the Common Man by Atlanta Symphony Orchestra on Qobuz]
https://open.qobuz.com/track/156243965
Τα ακουστικά αποδίδουν λοιπόν άριστα τα δυναμικά και τα μικροδυναμικά μίας ηχογράφησης και ειδικότερα τα πάσης φύσεως κρουστά (χάρη στην ικανότητα τους να αποδίδουν και τις υψηλές συχνότητες, όπου βρίσκονται οι ανώτερες αρμονικές).
Ως προς την έκταση προς τα κάτω φθάνουν χαμηλά, όσο και τα περισσότερα ακουστικά της κατηγορίας τους. Τουλάχιστον ίδια με τα Sennheiser HD-600, τα οποία για μένα αποτελούν αναφορά και μέτρο σύγκρισης για όλα τα ακουστικά ανεξαρτήτως τιμής.
β) Ποσότητα.
Αποδίδουν λοιπόν άριστα τις χαμηλές συχνότητες, τα μεταβατικά και τα δυναμικά τους. Όμως πρέπει να πούμε: Εάν κάποιος είναι ή θεωρεί τον εαυτό του Bas-Head, τα ακουστικά μάλλον
δεν είναι γι' αυτόν. Το χαμηλό τους είναι τόσο, όσο υπάρχει και πρέπει στην ηχογράφηση. Όχι παραπάνω. Για παράδειγμα τα Hifiman Deva Pro που χρησιμοποιώ πολύ συχνά δίνουν περισσότερο όγκο χαμηλού και κατεβαίνουν και λίγο πιο κάτω. Τουλάχιστον αυτή είναι η υποκειμενική μου εκτίμηση. Όμως το χαμηλό τους είναι πιο χαλαρό, πιο αργό, με λιγότερο έλεγχο και σε κάποια σημεία κάπως αόριστο.
Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ανάμεσα στους κατασκευαστές υπάρχουν δύο "σχολές". Οι μεν δίνουν χαμηλό πιο πληθωρικό, αλλά αργό και λιγότερο ελεγχόμενο. Και εκείνοι που δίνουν χαμηλό σφιχτό, γρήγορο, με πολύ καλό έλεγχο, όπως στα Sendy Aiva 2 της δοκιμής μας. Ποιά θα διαλέξουμε από τις δύο τάσεις, είναι σε μεγάλο βαθμό ζήτημα προσωπικής προτίμησης.
[Υπάρχουν και κατασκευαστές που φτιάχνουν ακουστικά για Bass-Heads. Συνήθως με ένα μικρό "τσίμπημα" (ανέβασμα) στην απόκριση συχνότητας στην περιοχή γύρω από τα 80 Hz. Αλλά τότε, αν μη τι άλλο, απομακρυνόμαστε από ότι αποκαλούμε Υψηλή Πιστότητα. Χωρίς βέβαια αυτό να απαγορεύεται!]
Θα αναρωτηθείτε: Δεν υπάρχουν ακουστικά που να συνδυάζουν και τα δύο; Και μεγάλο όγκο χαμηλού και ταχύτητα και έλεγχο; -Υπάρχουν. Τα ακουστικά στις πολύ μεγάλες κατηγορίες (π.χ. κάποια Meze Audio, ή Audeze). Όμως και πάλι δεν είναι βέβαιο ότι θα τα δώσουν. Για αυτές τις περιπτώσεις είναι απαραίτητη η συνέργεια με τον κατάλληλο ενισχυτή που πρέπει να μπορεί να τα δώσει. Και αυτό είναι ένα άλλο σημαντικό θέμα.
γ) Υπομπάσο.
Ως υπομπάσο ορίζουμε το μουσικό περιεχόμενο στις δύο κάτω οκτάβες από 20-40 Hz.
(Κατ' άλλη εκδοχή ως υπομπάσο χαρακτηρίζεται η περιοχή μέχρι τα 60 Hz. Ειδικά ως προς τα ακουστικά όμως ως Υπομπάσο θεωρούμε και εξετάζουμε τις δύο πρώτες οκτάβες 20-40 Hz, ενώ από εκεί και πάνω βρίσκεται το κυρίως μπάσο, στο οποίο ήδη αναφερθήκαμε).
Ελάχιστο μουσικό περιεχόμενο βρίσκεται σε αυτή την περιοχή και θα μπορούσαμε να πούμε ότι έχει λιγότερη σημασία. Στο κάτω-κάτω πόσοι ακούνε εκκλησιαστικό όργανο που είναι γραμμένο σε αυτή την περιοχή.
Η συζήτηση για την ικανότητα αναπαραγωγής υπομπάσου ακουστικών θυμίζει τη συζήτηση αν χρειαζόμαστε Subwoofer για τα κύρια ηχεία, δεδομένου ότι το 99% της μουσικής είναι γραμμένο πάνω από αυτή την περιοχή.
Πάντως το υπόλοιπο 1% με περιεχόμενο σε αυτές τις τόσο χαμηλές συχνότητες αξίζει, όταν υπάρχει.
Διάσημα παραδείγματα:
Η Toccata and Fugue in D Minor του Bach
Εδώ.
Ή η συχνότητα των 30 Hz του συνθεσάιζερ των Pink Floyd από τα κλασσικά έργα τους. Ενδεικτικά:
Pink Floyd - Another Brick In The Wall, Part Two (Official Music Video).
Στο Youtube
Εδώ.
Και στο Qobuz:
Listen to Another Brick in the Wall, Pt. 2 by Pink Floyd on Qobuz
open.qobuz.com
Ή στο "Time" από το "The Dark Side of the Moon".
Στο Youtube
Εδώ.
Και στο Qobuz:
Listen to Time by Pink Floyd on Qobuz
open.qobuz.com
Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω από τις ακροάσεις προκύπτει ότι το υπομπάσο των Sendy Aiva 2 (δηλαδή από 20-40 Hz) είναι σχετικά αδύναμο. Τουλάχιστον σε σχέση με την άλλη σχολή κατασκευής ακουστικών που αναφέρθηκε πιο πάνω, του πληθωρικό, χαλαρού, αργού χωρίς επαρκή έλεγχο μπάσου. Που ναι μεν κατεβαίνουν πιο χαμηλά, αλλά το μπάσο και προπάντων το υπομπάσο έχουν την τάση να το "μπουμπουνίζουν". Διαλέγουμε και παίρνουμε λοιπόν!
Σημειωτέον, υπάρχουν και τα ακουστικά κλειστού τύπου που από κατασκευής είναι καλύτερα σε αυτόν τον τομέα (υπομπάσο και μπάσο), (π.χ. τα Mo-Fi από όσα έχω δοκιμάσει), συνοδεύονται όμως από χρωματισμούς και άλλα προβλήματα, οπότε για την υψηλή πιστότητα και για την κριτική ακρόαση προτιμάμε πάντα τη σχεδίαση ανοιχτου τύπου. Οπωσδήποτε στην απόδοση του υπομπάσου συμμετέχει αποφασιστικά και ο ενισχυτής των ακουστικών.
Εκκρεμεί από μέρους μου να τα δοκιμάσω και με τον Rupert Neve (RNHP), ο οποίος πιθανότατα είναι καλύτερος σε αυτόν τον τομέα. Πλην όμως προς το παρόν δεν είναι εφικτό. Διότι ο συγκεκριμένος ενισχυτής διαθέτει έξοδο μόνο Unbalanced Single Ended (6.3 mm), αλλά τα ακουστικά ήλθαν μόνο με Balanced καλώδιο Pentaconn 4.4 mm, το οποίο και χρησιμοποιώ. Πρέπει λοιπόν να προμηθευτώ και το αντίστοιχο Unbalanced καλώδιο. Και τότε θα γίνει και η σχετική δοκιμή.
Θα ήθελα να άκουγα τα Sendy Aiva 2 και με άλλους ενισχυτές.
Με τον
iFi Pro iCAN Studio που όταν τον είχαμε δοκιμάσει (στην παλιότερη έκδοση του) έκανε τα Sennheiser HD-600 να δίνουν χαμηλό που ούτε καν φανταζόμασταν ότι διαθέτουν! Με τον νεώτερο κορυφαίο
iFi iCAN PHANTOM. Ή με τον
Chord Alto. Τον οποίο γλυκοκοιτάζω εδώ και λίγο καιρό, αλλά τα οικονομικά μου δεν επιτρέπουν τέτοια ανοίγματα!
(συνεχίζεται...->)
, αλλά λείπει για να ολοκληρωθεί το review, η προσωπική εκτίμηση.
