Υπόμπάσο:
Ηχεία, Ακουστικά ή/και Sub? |
Βλαδίμηρε,
Εδώ έχω μία μικρή ένσταση.
Τα καλά ακουστικά -χωρίς να χρειάζεται να είναι και τα πιο ακριβά- αναπαράγουν με
ευχέρεια τις θεμελιώδεις συχνότητες στην περιοχή των 16-60Hz. Είναι η περιοχή του λεγόμενου
υπομπάσου (sub-bass). Συχνότητες σε περιοχή που δυσκολεύονται να αναπαράγουν ακόμα και πολύ μεγάλα συστήματα. Ακόμα και τα Subwoofer.
Από την άλλη μεριά σε αυτές τις χαμηλές συχνότητες μειώνεται η ευαισθησία της ανθρώπινης ακοής. Πρόκειται για τις λεγόμενες
καμπύλες ακουστότητας. Λιγότερο τις ακούμε και περισσότερο της νοιώθουμε.
Οι πολύ χαμηλές συχνοτητες γίνονται αντιληπτές και ως δονήσεις πάνω στο σώμα. Η "
γροθιά στο στομάχι" που αρέσει τόσο σ' εκείνους που αγαπούν τη ροκ μουσική και τα συγγενικά είδη.
Τα καλά ακουστικά αναπαράγουν με ευχέρεια το
πλήρες ακουστικό φάσμα, το οποίο γίνεται άμεσα αντιληπτό από το όργανο της ακοής, το αυτί.
Πόσα συστήματα και με
ποιό κόστος μπορούν να αναπαράγουν τον πολυεπίπεδο ηχοχρωματικό πλούτο, τις επάλληλες νότες με τις αποσβέσεις τους και το μέγεθος και τον όγκο αυτής της κορυφαίας ηχογράφησης;
Προλαβαίνω την αντίρρηση:
-"
Δεν μ' ενδιαφέρει και δεν ακούω εκκλησιαστικό όργανο!"
Οι πολύ χαμηλές συχνότητες της περιοχής υπομπάσου δεν αφορούν μόνο το εκκλησιαστικό μπάσο. Σε αυτή την περιοχή βρίσκονται οι κάτω νότες του πιάνου και σ' αυτή την περιοχή παίζουν το ακουστικό μπάσο και το
ηλεκτρικό μπάσο, εντελώς απαραίτητα για πολλά μουσικά είδη.
Υπάρχει κι' άλλος λόγος που γίνεται σημαντική η σωστή και πλήρης αναπαραγωγή της περιοχής υπομπάσου.
Έστω ότι τα ηχεία μας έχουν flat απόκριση από τα 55Hz-20KHz καί κάτω από τα 55Hz έχουν ομαλή αποκοπή 6dB/Octave.
Είναι γνωστό ότι μεταξύ 60Hz-8000Hz (8KHz) βρίσκεται το 90% του συχνοτικού περιεχομένου της μουσικής. Οι πιο χαμηλές συχνότητες -εκεί που παίζουν οι θεμελιώδεις των ρυθμικών οργάνων- γίνονται αντιληπτές χάρη στους νόμους της ψυχοακουστικής, διότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος τις αναπληρώνει βασιζόμενος στις αρμονικές τους.
Το ηχείο μας λοιπόν Flat σε όλο σχεδον το ακουστικό φάσμα είναι αριστο. Και μπορούμε να πούμε ότι δεν χρειάζεται τίποτα παραπάνω για το μεγαλυτερο μερος της μουσικής. Επειδή όμως λόγω της αποκοπής χαμηλών οι θεμελιώδεις ακούγονται αδύναμες και επειδή η ευαισθησία της ανθρώπινης ακοής χαμηλώνει ακόμα περισσότερο (καμπύλες ακουστότητας), έχουμε την τάση να ανεβάζουμε το Volume με το ποτενσιόμετρο για να νοιώσουμε τις χαμηλές συχνότητες. Αποτέλεσμα: Αναγκαζόμαστε ν' ακούμε δυνατότερα Από όσο χρειάζεται περιορίζοντας και το headroom για τις κορυφωσεις και τα δυνατά περάσματα.
Είναι κάτι που οι περισσότεροι δεν λαμβάνουν υπόψη όταν σχεδιάζουν το σύστημα τους.
Και σ' αυτό το σημείο η προσθήκη Sub μπορεί
υπό όρους μπορεί να βοηθήσει. Μπορούμε όμως να κρίνουμε ότι το σύστημα μας, επαρκέστατο σε όλα τα υπόλοιπα δε χρειάζεται συμπλήρωση και δεν υπάρχει τίποτα επιλήψιμο σ' αυτό.
Με καλά ακουστικά τώρα ακούμε το πλήρες ακουστικό φάσμα με κλάσμα του κόστους ενός μεγάλου συστήματος, χωρίς τους παραπάνω μπελάδες. Από την άλλη πλευρά κατά την ακρόαση με ακουστικά οι δονήσεις του σώματος απλά δεν υπάρχουν.
Όπως γίνεται πάντα από τη μία κάτι κερδίζεις, από την άλλη κάτι χάνεις. Διαλέγουμε και παίρνουμε. Η επιλογή είναι για τον καθένα προσωπική.
Υ.Γ. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω ο καθένας αποφασίζει για τον εαυτό του το δρόμο που θα ακολουθήσει.
Παράρτημα
|Πιάνο|
Πίνακας Συχνοτήτων Πιάνου (88 Νότες)
| Οκτάβα | C (Ντο) | C# / Db | D (Ρε) | D# / Eb | E (Μι) | F (Φα) | F# / Gb | G (Σολ) | G# / Ab | A (Λα) | A# / Bb | B (Σι) |
| 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 27.50 | 29.14 | 30.87 |
| 1 | 32.70 | 34.65 | 36.71 | 38.89 | 41.20 | 43.65 | 46.25 | 49.00 | 51.91 | 55.00 | 58.27 | 61.74 |
| 2 | 65.41 | 69.30 | 73.42 | 77.78 | 82.41 | 87.31 | 92.50 | 98.00 | 103.83 | 110.00 | 116.54 | 123.47 |
| 3 | 130.81 | 138.59 | 146.83 | 155.56 | 164.81 | 174.61 | 185.00 | 196.00 | 207.65 | 220.00 | 233.08 | 246.94 |
| 4 | 261.63 | 277.18 | 293.66 | 311.13 | 329.63 | 349.23 | 369.99 | 392.00 | 415.30 | 440.00 | 466.16 | 493.88 |
| 5 | 523.25 | 554.37 | 587.33 | 622.25 | 659.25 | 698.46 | 739.99 | 783.99 | 830.61 | 880.00 | 932.33 | 987.77 |
| 6 | 1046.50 | 1108.73 | 1174.66 | 1244.51 | 1318.51 | 1396.91 | 1479.98 | 1567.98 | 1661.22 | 1760.00 | 1864.66 | 1975.53 |
| 7 | 2093.00 | 2217.46 | 2349.32 | 2489.02 | 2637.02 | 2793.83 | 2959.96 | 3135.96 | 3322.44 | 3520.00 | 3729.31 | 3951.07 |
| 8 | 4186.01 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
|Ηλεκτρικό Μπάσο|
Το ηλεκτρικό μπάσο λειτουργεί συνήθως μία οκτάβα χαμηλότερα από τις αντίστοιχες νότες της κιθάρας. Για ένα τυπικό μπάσο με 24 τάστα, το εύρος των συχνοτήτων είναι αρκετά μεγάλο, ξεκινώντας από πολύ χαμηλές συχνότητες που τις «νιώθεις» περισσότερο παρά τις ακούς.
Ακολουθεί ο πίνακας για το κλασικό τετράχορδο μπάσο (κούρδισμα E-A-D-G)
Πλήρης Πίνακας ανά Τάστο
(4-χορδο Μπάσο)
Εδώ φαίνονται οι συχνότητες για τα βασικά σημεία της ταστιέρας:
| Τάστο | Χορδή E (Hz) | Χορδή A (Hz) | Χορδή D (Hz) | Χορδή G (Hz) |
| 0 (Ανοιχτή) | 41.20 | 55.00 | 73.42 | 98.00 |
| 1 | 43.65 | 58.27 | 77.78 | 103.83 |
| 3 | 49.00 | 65.41 | 87.31 | 116.54 |
| 5 | 55.00 | 73.42 | 98.00 | 130.81 |
| 7 | 61.74 | 82.41 | 110.00 | 146.83 |
| 9 | 69.30 | 92.50 | 123.47 | 164.81 |
| 12 (Οκτάβα) | 82.41 | 110.00 | 146.83 | 196.00 |
| 24 | 164.81 | 220.00 | 293.66 | 392.00 |
Πληροφορίες AI
Το sub-bass αναφέρεται στο εύρος των εξαιρετικά χαμηλών συχνοτήτων ήχου (περίπου από 20 Hz έως 60-70 Hz). Αυτές οι συχνότητες συχνά γίνονται περισσότερο αισθητές ως δόνηση ή "βουητό" παρά ακούγονται καθαρά, ειδικά σε συμβατικά ηχεία.
Χαρακτηριστικά και Χρήση
- Εύρος Συχνοτήτων: Το sub-bass βρίσκεται στο κατώτερο άκρο του ακουστικού φάσματος, κάτω από τις τυπικές συχνότητες μπάσου (mid-bass). Ενώ τα 20 Hz θεωρούνται το κανονικό κατώτερο όριο της ανθρώπινης ακοής, οι χαμηλότερες συχνότητες μπορούν να γίνουν αισθητές ως αλλαγές στην πίεση του αέρα.
- Αίσθηση: Σε αντίθεση με το ακουστό μπάσο, το sub-bass παρέχει το "βάρος" και το "σώμα" σε ένα κομμάτι μουσικής ή μια ηχητική εμπειρία (όπως σε ταινίες). Είναι η αίσθηση του τραντάγματος ή του "OOMPH".
- Εξοπλισμός: Για την αναπαραγωγή αυτών των συχνοτήτων με ακρίβεια, απαιτούνται ειδικά συστήματα ηχείων, όπως τα subwoofer υψηλής ποιότητας, τα οποία μπορούν να αναπαράγουν ήχο μέχρι περίπου τα 18 Hz. Τα περισσότερα τυπικά ηχεία ή ακουστικά δεν μπορούν να αναπαράγουν επαρκώς αυτές τις πολύ χαμηλές συχνότητες.
- Είδη Μουσικής: Το sub-bass είναι ιδιαίτερα δημοφιλές σε είδη όπως η χορευτική μουσική (house, drum and bass, dubstep), η hip-hop και η rap, όπου χρησιμοποιείται για να προσδώσει βάθος και ενέργεια.
- Παραγωγή: Στην παραγωγή μουσικής, οι παραγωγοί χρησιμοποιούν συχνά απλά κυματομορφή ημιτόνου (sine wave) στην περιοχή των 25-80 Hz για τη δημιουργία καθαρού sub-bass, προσθέτοντας μερικές φορές αρμονικές για να διασφαλίσουν ότι ο ήχος είναι αντιληπτός και σε μικρότερα ηχεία.