Σε μια απάντηση που χρωσταω στο Σπυρο, γραφω τα λιγα που ακολουθουν. Είναι πιο γενικες σκεψεις και όχι ακριβώς απαντησεις «επί λεξη». Εξηγουν και προηγούμενα γραπτα δικα μου.
Πρέπει να ξεκαθαρισω ότι δεν αμφισβητω την αξία της πιστης σαν εννοια, αλλα την πιστη σε θρησκειες (επισημες και μη).
Την εννοια της πιστης, την καταλαβαίνω ως πιστη του ανθρωπου στον εαυτό του (τη δύναμη και τις ικανότητες του) και το σεβασμο στο περιβάλλον του. Ακόμα σαν αισθηση του μεγέθους του σε σχέση με τον κοσμο, (που είναι ελάχιστο) και σαν συνείδηση της αγνοιας του που είναι απειρη, παρα τα όσα έχει καταφερει. Με αυτά όλα, ο ανθρωπος είναι αρκετά δυνατος, ώστε χρησιμοποιοντας τα προσοντα του, όχι μόνο να τα βγαλει πέρα, να διαχειριστει τις δυσκολιες, αλλα και πραγματικά να προοδευσει.
Για την εννοια της πιστης σε θρησκειες, την εξηγω, με τον τροπο που καταλαβαινω τις θρησκειες. Αυτές θεωρώ ότι είναι κατασκευασμενες και ότι εκμεταλλευομενες συγκεκριμένες αδυναμιες την ανθρωπινης φυσης εφτασαν να είναι «απαραίτητες». Οι θρησκειες ερχονται και παρερχονται ανά τους αιωνες. Οι τελετουργιες των εξαφανισμενων θρησκειων μας φαίνονται σημερα ανουσιες, αναποτελεσματικες, μέχρι και αστειες. Με τη λογικη αυτή μπορεί να πιθανολογησει κάποιος ότι οι τωρινες θρησκειες σε κάποια χρόνια θα αντικατασταθούν από άλλες. Ένα άλλο αξιοσημειωτο είναι ότι ενώ ταυτοχρονα υπάρχουν πολλές διαφορετικες θρησκειες, κάθε ένας θεωρει ότι η δική του θρησκεια είναι η μονη σωστή (αλλιώς δεν θα την ακολουθουσε) και ότι όλοι οι αλλοι είναι παραπλανημενοι και απλά καλύπτουν την ανάγκη τους με ένα λάθος τρόπο, ο όποιος είναι σεβαστος. Δεν μιλω για τους φανατικους, ούτε για τους συνειδητοποιημενους, αλλα για την πλειοψηφια του κοσμου.
Σε αυτό θα παρακαλούσα να έχω και άλλες γνωμες σχετικά με την υπαρξη αλλων θρησκειων. Για το χαρακτήρα κάθε θρησκειας μπορεί να γίνει μια μεγάλη συζητηση, αλλα δεν είναι αυτό το θέμα μας.
Το ποια θρησκεια θα ακολουθησει κάποιος εξαρταται σχεδον αποκλειστικά από το περιβάλλον στο οποίο βρίσκεται και μεγαλωνει. Η διαδικασία μυησης ετσι όπως γίνεται είναι μια όχι και πολύ Δημοκρατική διαδικασία. Δεν δινεται στον νέο άνθρωπο επιλογή. Η οικογενεια, το σχολειο και η πολιτεια έχει ενσωματωσει την επισημη θρησκεια σαν να είναι νομος του κρατους. Θεωρειται δικαιωμα του γονεα, να μεταδωσει στο παιδί του τη θρησκεια. Είναι όμως?
Η θρησκεια δίνει έτοιμες απαντησεις σε θεμελιωδη ερωτηματα που έχουν σχέση με τον άνθρωπο, την προελευση του και το περιβάλλον του. Λέει «ο Θεος τα έκανε ολα, θα σου πω εγώ πως θα ζεις, τι θα κανεις όταν εχεις δυσκολιες, πως φτιαχτηκε ο κοσμος και τι θα γινει όταν θα πεθανεις».
Αυτά τα λέει αλληγορικά, αλλα παρολα αυτα μπορεί σε κάποιους να είναι χρησιμα σαν ένας μπουσουλας για τη ζωη. Καποιοι αλλοι μπορεί να χρησιμοποιησουν την αλληγορια, για να ζησουν μια πραγματικά καλύτερη ζωη. Αλλα τι θα εκαναν όλοι αυτοί χωρίς μια θρησκεια? Κατά τη γνωμη μου θα ηταν αλλιώς. Διαφορετικά ίσως, αλλα όχι χειροτερα. Θα εβρισκαν άλλο τρόπο. Οι θρησκείες δεν είναι μονοδρομος, για να ανακαλυψει κάποιος τον εαυτό του, ούτε για τις μεταφυσικες αναζητησεις.
Οι θρησκειες είναι ένα εργαλείο, που μπορεί να έχει καλή και κακη χρήση. Για την καλή χρήση γραφω παρακάτω. Η μέχρι τωρα χρηση για εμένα είναι γεματη απο περιπτωσεις εκμετάλλευσης ανθρωπου από άνθρωπο. Οι θρησκειες έχουν χρησιμοποιηθεί σαν μέσο χειραγωγησης λαων, μαζοποιησης πληθυσμων και οι εκκλησιες είναι οι μεγαλυτεροι οικονομικοι οργανισμοι παγκοσμιως. Είναι μέσο φανατισμου και μερικες από τις μεγαλυτερες καταστροφες στην ιστορια έχουν γίνει στο ονομα της θρησκειας.
Κατά τη γνωμη μου οι θρησκειες είναι οι μεγαλυτερες παγκοσμιες συνομωσιες, με την εννοια ότι βασιζονται σε μια φτιαχτη ιστορια, εμπλουτισμενη με αμφιλεγομενα ιστορικα στοιχεία, προβαλει ηθικες αξιες που όμως είναι αντικειμενικες. Δεν χρειαζομαι τη θρησκεια να μου πει τι είναι καλο και τι είναι κακο.
Όσο για τις εκδηλώσεις λατρειας, απαιτούν κάποιες παραδοχές που στην υπολοιπη ζωη του ένας μέσος ανθρωπος δεν τις κάνει γιατί τις θεωρει μη λογικες.
Για παράδειγμα η προσευχη. Τι νόημα έχει η προσευχη, αν όχι την επικοινωνία με το ΘΕΟ? Η επικοινωνία περιλαμβάνει εννοιες όπως η απολογια, η προστασία και η βοήθεια σε διαφορες περιστασεις. Περιλαμβάνει παρακαλια για «προσωπικες χαρες», εξου και τα «ταματα». Τι καλυτερο από το να αισθανεσαι ότι ο τρομερος Θεος που δημιουργησε τα παντα από το τίποτα, είναι μαζι σου, σε βλεπει, σε ακουει, σε βοηθαει και σου κάνει και καμία έξτρα χαρη αμα λαχει. Το μόνο που εχεις να κάνεις είναι να εισαι καλος και συνεπης (στη συνέπεια μάλιστα υπάρχει και μια ελαστικοτητα). Είναι συγκλονιστικο.
Οι εκδηλωσεις λατρειας βασιζονται στη ματαιοδοξια, τον εγωισμο, την αισθηση ανωτερωτητας του ανθρωπου στη φυση, και καλύπτουν το φοβο για το θανατο και τις δυσκολιες της ζωης. Υπό αυτή την εννοια είναι χρησιμες. Κατά τη γνωμη μου οι θρησκειες μοιαζουν πολύ με τα ψευδοφαρμακα. Σε μερικες περιπτώσεις είναι βοηθητικες, όπως είναι η καλή ψυχολογία σε δυσκολες καταστασεις ή προβλήματα υγείας.
Η χρήση τους ως «ψευδοφαρμακο» είναι η μονη θετικη χρήση. Με «Ψευδοφαρμακο» δεν μπορεί να θεραπευτει κάποιος «κατά φαντασιαν ασθενης» μπορεί ομως κάποιος πραγματικά ασθενης να ανακαμψει μόνο και μόνο γιατί θα αισθανθει πιο δυνατος νομιζοντας ότι έχει εξωτερική βοήθεια.
Με την εννοια αυτή αισθανομαι αβοηθητος, αφού δεν μπορώ να προσευχηθω όταν αντιμετωπιζω μια δυσκολία.
Το ότι αναγνωρίζω την ελευθερια οσων το επιθυμουν να το κανουν, είναι αυτονόητο, παρα τις υποθέσεις του Σπυρου. Όταν όμως δεχομαι πιέσεις και ερωτήσεις (που φτανουν μέχρι την ειρωνια) επειδή δεν συμμετεχω κι εγώ, δεν πρέπει να εξηγησω γιατί δεν το κανω? Δεν μιλω για εδώ φυσικά, αλλα για το περιβάλλον μου. Δεν κανω τετοιες συζητησεις με τη γιαγια μου, αλλα με συνομηλικους μου.
Τωρα για τις επισημες εκκλησιες έχουν τοση σχέση με τις ανθρωπινες αξιες και το νόημα της ζωης, οση και η ΠΑΕ Ολυμπιακός με την ανάγκη να μαζευομαστε με τους φιλους μου και να παιζουμε μπαλιτσα. Αυτό ισοδυναμει με την πιστη, με την εννοια που εγραψα στην αρχη. Οι θρησκειες και οι εκκλησιες προεκυψαν από την αδυναμια καλής χρήσης των αναζητησεων και της αγνοιας του ανθρωπου.
Όσο αφορά εμένα και τους φιλους μου, εχουμε χρονια να παιξουμε, αλλα Ολυμπιακό βλέπω. Γιατί ασχολουμαι με τον Ολυμπιακό, δεν μπορώ να απαντησω. Παρολα αυτά ο Ολυμπιακός υπάρχει, τον βλέπω. Δεν είναι κατι μου ειπαν στο σχολειο.
Πρέπει να ξεκαθαρισω ότι δεν αμφισβητω την αξία της πιστης σαν εννοια, αλλα την πιστη σε θρησκειες (επισημες και μη).
Την εννοια της πιστης, την καταλαβαίνω ως πιστη του ανθρωπου στον εαυτό του (τη δύναμη και τις ικανότητες του) και το σεβασμο στο περιβάλλον του. Ακόμα σαν αισθηση του μεγέθους του σε σχέση με τον κοσμο, (που είναι ελάχιστο) και σαν συνείδηση της αγνοιας του που είναι απειρη, παρα τα όσα έχει καταφερει. Με αυτά όλα, ο ανθρωπος είναι αρκετά δυνατος, ώστε χρησιμοποιοντας τα προσοντα του, όχι μόνο να τα βγαλει πέρα, να διαχειριστει τις δυσκολιες, αλλα και πραγματικά να προοδευσει.
Για την εννοια της πιστης σε θρησκειες, την εξηγω, με τον τροπο που καταλαβαινω τις θρησκειες. Αυτές θεωρώ ότι είναι κατασκευασμενες και ότι εκμεταλλευομενες συγκεκριμένες αδυναμιες την ανθρωπινης φυσης εφτασαν να είναι «απαραίτητες». Οι θρησκειες ερχονται και παρερχονται ανά τους αιωνες. Οι τελετουργιες των εξαφανισμενων θρησκειων μας φαίνονται σημερα ανουσιες, αναποτελεσματικες, μέχρι και αστειες. Με τη λογικη αυτή μπορεί να πιθανολογησει κάποιος ότι οι τωρινες θρησκειες σε κάποια χρόνια θα αντικατασταθούν από άλλες. Ένα άλλο αξιοσημειωτο είναι ότι ενώ ταυτοχρονα υπάρχουν πολλές διαφορετικες θρησκειες, κάθε ένας θεωρει ότι η δική του θρησκεια είναι η μονη σωστή (αλλιώς δεν θα την ακολουθουσε) και ότι όλοι οι αλλοι είναι παραπλανημενοι και απλά καλύπτουν την ανάγκη τους με ένα λάθος τρόπο, ο όποιος είναι σεβαστος. Δεν μιλω για τους φανατικους, ούτε για τους συνειδητοποιημενους, αλλα για την πλειοψηφια του κοσμου.
Σε αυτό θα παρακαλούσα να έχω και άλλες γνωμες σχετικά με την υπαρξη αλλων θρησκειων. Για το χαρακτήρα κάθε θρησκειας μπορεί να γίνει μια μεγάλη συζητηση, αλλα δεν είναι αυτό το θέμα μας.
Το ποια θρησκεια θα ακολουθησει κάποιος εξαρταται σχεδον αποκλειστικά από το περιβάλλον στο οποίο βρίσκεται και μεγαλωνει. Η διαδικασία μυησης ετσι όπως γίνεται είναι μια όχι και πολύ Δημοκρατική διαδικασία. Δεν δινεται στον νέο άνθρωπο επιλογή. Η οικογενεια, το σχολειο και η πολιτεια έχει ενσωματωσει την επισημη θρησκεια σαν να είναι νομος του κρατους. Θεωρειται δικαιωμα του γονεα, να μεταδωσει στο παιδί του τη θρησκεια. Είναι όμως?
Η θρησκεια δίνει έτοιμες απαντησεις σε θεμελιωδη ερωτηματα που έχουν σχέση με τον άνθρωπο, την προελευση του και το περιβάλλον του. Λέει «ο Θεος τα έκανε ολα, θα σου πω εγώ πως θα ζεις, τι θα κανεις όταν εχεις δυσκολιες, πως φτιαχτηκε ο κοσμος και τι θα γινει όταν θα πεθανεις».
Αυτά τα λέει αλληγορικά, αλλα παρολα αυτα μπορεί σε κάποιους να είναι χρησιμα σαν ένας μπουσουλας για τη ζωη. Καποιοι αλλοι μπορεί να χρησιμοποιησουν την αλληγορια, για να ζησουν μια πραγματικά καλύτερη ζωη. Αλλα τι θα εκαναν όλοι αυτοί χωρίς μια θρησκεια? Κατά τη γνωμη μου θα ηταν αλλιώς. Διαφορετικά ίσως, αλλα όχι χειροτερα. Θα εβρισκαν άλλο τρόπο. Οι θρησκείες δεν είναι μονοδρομος, για να ανακαλυψει κάποιος τον εαυτό του, ούτε για τις μεταφυσικες αναζητησεις.
Οι θρησκειες είναι ένα εργαλείο, που μπορεί να έχει καλή και κακη χρήση. Για την καλή χρήση γραφω παρακάτω. Η μέχρι τωρα χρηση για εμένα είναι γεματη απο περιπτωσεις εκμετάλλευσης ανθρωπου από άνθρωπο. Οι θρησκειες έχουν χρησιμοποιηθεί σαν μέσο χειραγωγησης λαων, μαζοποιησης πληθυσμων και οι εκκλησιες είναι οι μεγαλυτεροι οικονομικοι οργανισμοι παγκοσμιως. Είναι μέσο φανατισμου και μερικες από τις μεγαλυτερες καταστροφες στην ιστορια έχουν γίνει στο ονομα της θρησκειας.
Κατά τη γνωμη μου οι θρησκειες είναι οι μεγαλυτερες παγκοσμιες συνομωσιες, με την εννοια ότι βασιζονται σε μια φτιαχτη ιστορια, εμπλουτισμενη με αμφιλεγομενα ιστορικα στοιχεία, προβαλει ηθικες αξιες που όμως είναι αντικειμενικες. Δεν χρειαζομαι τη θρησκεια να μου πει τι είναι καλο και τι είναι κακο.
Όσο για τις εκδηλώσεις λατρειας, απαιτούν κάποιες παραδοχές που στην υπολοιπη ζωη του ένας μέσος ανθρωπος δεν τις κάνει γιατί τις θεωρει μη λογικες.
Για παράδειγμα η προσευχη. Τι νόημα έχει η προσευχη, αν όχι την επικοινωνία με το ΘΕΟ? Η επικοινωνία περιλαμβάνει εννοιες όπως η απολογια, η προστασία και η βοήθεια σε διαφορες περιστασεις. Περιλαμβάνει παρακαλια για «προσωπικες χαρες», εξου και τα «ταματα». Τι καλυτερο από το να αισθανεσαι ότι ο τρομερος Θεος που δημιουργησε τα παντα από το τίποτα, είναι μαζι σου, σε βλεπει, σε ακουει, σε βοηθαει και σου κάνει και καμία έξτρα χαρη αμα λαχει. Το μόνο που εχεις να κάνεις είναι να εισαι καλος και συνεπης (στη συνέπεια μάλιστα υπάρχει και μια ελαστικοτητα). Είναι συγκλονιστικο.
Οι εκδηλωσεις λατρειας βασιζονται στη ματαιοδοξια, τον εγωισμο, την αισθηση ανωτερωτητας του ανθρωπου στη φυση, και καλύπτουν το φοβο για το θανατο και τις δυσκολιες της ζωης. Υπό αυτή την εννοια είναι χρησιμες. Κατά τη γνωμη μου οι θρησκειες μοιαζουν πολύ με τα ψευδοφαρμακα. Σε μερικες περιπτώσεις είναι βοηθητικες, όπως είναι η καλή ψυχολογία σε δυσκολες καταστασεις ή προβλήματα υγείας.
Η χρήση τους ως «ψευδοφαρμακο» είναι η μονη θετικη χρήση. Με «Ψευδοφαρμακο» δεν μπορεί να θεραπευτει κάποιος «κατά φαντασιαν ασθενης» μπορεί ομως κάποιος πραγματικά ασθενης να ανακαμψει μόνο και μόνο γιατί θα αισθανθει πιο δυνατος νομιζοντας ότι έχει εξωτερική βοήθεια.
Με την εννοια αυτή αισθανομαι αβοηθητος, αφού δεν μπορώ να προσευχηθω όταν αντιμετωπιζω μια δυσκολία.
Το ότι αναγνωρίζω την ελευθερια οσων το επιθυμουν να το κανουν, είναι αυτονόητο, παρα τις υποθέσεις του Σπυρου. Όταν όμως δεχομαι πιέσεις και ερωτήσεις (που φτανουν μέχρι την ειρωνια) επειδή δεν συμμετεχω κι εγώ, δεν πρέπει να εξηγησω γιατί δεν το κανω? Δεν μιλω για εδώ φυσικά, αλλα για το περιβάλλον μου. Δεν κανω τετοιες συζητησεις με τη γιαγια μου, αλλα με συνομηλικους μου.
Τωρα για τις επισημες εκκλησιες έχουν τοση σχέση με τις ανθρωπινες αξιες και το νόημα της ζωης, οση και η ΠΑΕ Ολυμπιακός με την ανάγκη να μαζευομαστε με τους φιλους μου και να παιζουμε μπαλιτσα. Αυτό ισοδυναμει με την πιστη, με την εννοια που εγραψα στην αρχη. Οι θρησκειες και οι εκκλησιες προεκυψαν από την αδυναμια καλής χρήσης των αναζητησεων και της αγνοιας του ανθρωπου.
Όσο αφορά εμένα και τους φιλους μου, εχουμε χρονια να παιξουμε, αλλα Ολυμπιακό βλέπω. Γιατί ασχολουμαι με τον Ολυμπιακό, δεν μπορώ να απαντησω. Παρολα αυτά ο Ολυμπιακός υπάρχει, τον βλέπω. Δεν είναι κατι μου ειπαν στο σχολειο.
Last edited:
