...
Όσο για την προηγούμενη κατάσταση, από οικονομικής άποψης δεν συζητάμε ότι ήταν καλύτερα.
...
Όλα είναι σχετικά και υπάρχει και αρκετός ρομαντισμός.
- Ναι θυμάμαι στη δεκαετία του 80 δεν υπήρχε πρακτικά οικογένεια να μην πάει τουλάχιστον 3 εβδομάδες διακοπές. Μπορεί να ήταν με σκηνή και ελεύθερο camping, αλλά όπως και να το κάνουμε ήταν διακοπές.
- Θυμάμαι την πρώτη έγχρωμη τηλεόραση που μας έφερε μια θεία μου από τις ΗΠΑ το 83 πρέπει να ήταν, μια SONY 20 ιντσών και φυσικά όταν πήραμε τη δεύτερη τηλεόραση μια 14 ιντσών κοντά στο 1990.
- Θυμάμαι να παίζω και να τρέχω στις αλάνες γύρω από το σπίτι μου και τα καλοκαίρια να βγαίνουν οι μαμάδες να μας φωνάζουν να μαζευτούμε όταν νύχτωνε.
- Θυμάμαι τις διακοπές στο χωριό με τα παγωτά ξυλάκια από το περίπτερο που "η επικάλυψη δεν είναι σοκολάτα" και το ατελείωτο παιχνίδι.
- Θυμάμαι...
Τόσα πολλά όμορφα και τώρα
- Φοβάμαι να αφήσω τα παιδιά μου από τα μάτια μου.
- Η μέση οικογένεια έχει 2 εβδομάδες διακοπές και ή θα πάει στο χωριό ή θα πάει για 3-4 ημέρες διακοπές κάπου
- Τα παιδιά όλα σε ένα summer camp για να ταιριάξουν τα ωράρια των 2 εργαζόμενων γονέων.
- Ότι ο χαμός με τις οθόνες και τα social με έχουν κάνει να στέλνω τα παιδιά μου σε σχολείο χωρίς οθόνες.
- Να έχω χάσει τη χαρά του ακούσματος ενός άλμπουμ, να κάθομαι να το ακούω από την αρχή ως το τέλος χαζεύοντας το artwork και τα ένθετα. Πια τον περισσότερο χρόνο αφήνω το youtube / spotify να κατευθύνει τα ακούσματά μου.
-...
Όμως είναι μόνο αυτά; Ας δούμε λίγο κάποια πολύ σοβαρά δεδομένα:
- Το 1980, το μέσο προσδόκιμο ζωής στην Ελλάδα ήταν περίπου 74,2 έτη. Τώρα έχει ανέλθει στα 81,8, κερδίσαμε δηλαδή σχεδόν 8 χρόνια ζωής.
- Το 1980, η βρεφική θνησιμότητα στην Ελλάδα άγγιζε τους 17,9 θανάτους ανά 1.000 γεννήσεις. Σήμερα, ο δείκτης αυτός έχει συμπιεστεί κάτω από το 3,5 ανά 1.000.
- Ο Δείκτης Ανθρώπινης Ανάπτυξης του ΟΗΕ (Human Development Index) το 1980 κατέτασε την Ελλάδα στην κατηγορία της "υψηλής ανάπτυξης" με σκορ γύρω στο 0,660. Σήμερα, η Ελλάδα κατατάσσεται στις χώρες με "Πολύ Υψηλή Ανθρώπινη Ανάπτυξη" (Very High Human Development), καταλαμβάνοντας την 34η θέση παγκοσμίως με σκορ 0,908.
- Το 1981, το ποσοστό των Ελλήνων ηλικίας 25-64 με πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ήταν μονοψήφιο (κάτω από 8%). Σήμερα, στην ηλικιακή ομάδα 25-34 ετών, το ποσοστό των πτυχιούχων ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα ξεπερνά το 43-45%.
- Στις αρχές της δεκαετίας του '80, ένα σημαντικό ποσοστό των αγροτικών (αλλά και αστικών) νοικοκυριών δεν διέθετε καν σταθερό τηλέφωνο (θυμάμαι ακόμη τις λίστες αναμονής ετών στον ΟΤΕ), δεν είχαν κεντρική θέρμανση ή εσωτερική τουαλέτα/λουτρό σε παλαιότερα σπίτια (στο σπίτι της γιαγιάς μου στο χωριό έπρεπε να βγεις στην αυλή για να πας στο μπάνιο). Σήμερα, η κάλυψη σε βασικές ανέσεις, ψηφιακές υποδομές και διαδίκτυο αγγίζει το 99% των νοικοκυριών.
- Η Ελλάδα του '80 είχε ένα από τα πιο επικίνδυνα οδικά δίκτυα στην Ευρώπη. Θυμάμαι μικρός τις εφημερίδες να δείχνουν κάθε δευτέρα εικόνες από θανατηφόρα τροχαία. Οι θάνατοι από τροχαία ήταν πολλαπλάσιοι σε σχέση με σήμερα.
- Όσο και αν γκρινιάζουμε για την δημόσια υγεία, που προφανώς θα μπορούσε να είναι πολύ καλύτερη, δεν παύει να είναι πολύ υψηλού επιπέδου και πρακτικά δωρεάν για όλους. Και τότε ήταν δωρεάν με αξιόλογους γιατρούς, αλλά τα μέσα που διέθεταν οι γιατροί τότε και σε σύγκριση με τον υπόλοιπο δυτικό κόσμο δεν έχει καμία σχέση με το σήμερα. Θυμάμαι παλιά που για πολλά ιατρικά θέματα πολλοί έφευγαν στο εξωτερικό για κάποια εγχείριση/θεραπεία τόσο σε χώρες όπως η Αγγλία αλλά θυμάμαι και για Γιουκοσλαβία. Σήμερα αυτό έχει περιοριστεί σε πραγματικά πολύ δύσκολες καταστάσεις.
Αυτό που όντως έχουν μετρήσει αρκετές μελέτες είναι ότι οι Έλληνες της δεκαετίας του '80 δήλωναν μεγαλύτερη "αισιοδοξία για το μέλλον" και λιγότερο εργασιακό άγχος, καθώς το ιδιωτικό και δημόσιο χρέος ήταν χαμηλό, και η αγορά εργασίας δεν είχε υποστεί την απορρύθμιση της περασμένης δεκαετίας. Όμως για εμένα αυτό δεν δικαιολογεί το να λέμε ισοπεδωτικά ότι ζούσαμε ποιοτικότερα τότε συνολικά.