Δεν μιλησε κανεις για συνδρομη , οσο για τα υπολοιπα καλυτερα να ανοιξετε το link και να διαβασετε τι λεει θαλυθουν οι αποριες σας
Soundstage Revealed
- Thread starter Ge0rge
- Start date
- 17 April 2007
- 2,921
Η συνδρομή δεν αφορά αυτό που ανεβάσατε αλλά ότι αυτό που ανεβάσατε κοστίζει σχεδόν όσο 3 μήνες σε μια πλατφόρμα.
Ο καθ ένας είναι ελεύθερος να κάνει ότι θέλει, όπως και να εκφράσει την γνώμη του.
- 17 April 2007
- 2,921
Πριν κάποιος καταφέρει να "δει" το κέντρο, μπορεί να περάσει από μια ενδιάμεση κατάσταση όπου ναι μεν υπάρχει phantom image στο κέντρο ανάμεσα από τα ηχεία αλλά για να την δει πρέπει να κλείσει τα μάτια του, έτσι ώστε ο εγκέφαλος να "αποκοπεί" από το περιβάλλον. Αυτό συμβαίνει γιατί η "εικόνα" δεν είναι αρκετά συμπαγής και ναι μεν φτανουν τα cues της ηχογράφησης στην θέση ακρόασης, αλλά ελαφρώς χαλασμένα - παραποιημένα.
Αφού σταθεροποιηθεί και πυκνωσει η εικονα στο κέντρο ώστε ο ακροατής καταφέρει να την δει χωρίς να κλείνει τα μάτια του, το δεύτερο επίπεδο είναι η ικανότητα να διακρίνει κάποιος βάθος. Εδώ τα πράγματα διαφέρουν λίγο, γιατί πρέπει κάποιος να ξέρει να το ακούσει. Εξαιρεση είναι αν το σύστημα έχει δυνατότητα για pinpoint presentation και στο βάθος. Σε μερικά κομμάτια στα οποία το βάθος βρίσκεται εντός του χώρου είναι εφικτό να υπάρχει pinpoint presentation όπως συμβαίνει ανάμεσα στα ηχεία, αλλά δυσκολεύει πολύ όταν το βάθος εκτείνεται πίσω από τον τοίχο, όπου εκεί ο ήχος παραμένει "ambient".
Πώς το ακούμε τώρα. Εγώ σε αυτό το σημείο δυσκολεύτηκα λίγο, αλλά με βοήθησε η ενασχόλησή με την φωτογραφία, οπότε θα το περιγράψω όπως το σκεφτομαι. Σε μια φωτογραφία όταν θέλουμε να δώσουμε βάθος, θολώνουμε το background. Ακριβώς έτσι λειτουργεί ή τουλάχιστον έτσι αντιλαμβάνομαι εγώ και το βάθος και στην δικάναλη αναπαραγωγή. Έντονη εικόνα (συνήθως φωνής) να ξεπετάγεται μπροστά από τα ηχεία, πολύ ισχυρό presentation, φουλ λεπτομέρεια όπου πολλές φορές ακούγεται το σάλιο του τραγουδιστή που λέει ο λογος και λιγο ποιο θολό άκουσμα, λίγο ποιό χαμηλής έντασης με λιγότερη λεπτομέρεια το δεύτερο layer από πίσω κ.ο.κ.
Το παρακάτω κομμάτι έχει πολύ έντονη αυτή την αίσθηση:
Και το τρίτο επίπεδο είναι η ακρόαση του χώρου ηχογράφησης. Ο χώρος είναι αυτό που μένει μετά το σβήσιμο μιας νότας, η απόσταση μεταξύ των οργανων. Η έντασή του είναι πολύ χαμηλότερη σε σχέση με τα υπόλοιπα στοιχεία και εδώ ο χαμηλός θόρυβος ενός συστήματος... παίζει τον ρόλο του. Ακούγεται για παράδειγμα πολύ έντονα στην συλλογή "Nojima Plays Liszt" στο Tidal, στις παύσεις ανάμεσα στις νότες αν ανεβάσει κάποιος την ένταση.
Αυτός ο ήχος δίνει συνήθως τον όγκο σε ένα άκουσμα και η χαμηλή του ένταση είναι ο λόγος που ο όγκος ενός κομματιού αυξάνεται με την αύξηση της έντασης του ήχου, γιατί γίνεται ποιό αντιληπτό στον ανθρώπινο εγκέφαλο, παρ όλο που στην πραγματικότητα μπορεί τις περισσότερες φορές να μην το ακούμε καν.
Εδώ υπεισέρχεται και ένα άλλο σημείο εξίσου σημαντικό. Από ένα σημείο και μετά, όσο αυξάνουμε την ένταση σε έναν οικιακό χώρο, ο ήχος γίνεται σαλάτα, γιατί αργούν να σβήσουν οι συχνότητες, η ενέργεια των στάσιμων χαμηλών συχνοτήτων αυξάνεται και μαζί με ολα αυτά αυξάνεται η παραμόρφωση. Επομένως ο κάθε χώρος έχει το δικό του sweet spot στο θέμα της έντασης το οποίο είναι μια ισορροπία μεταξύ όγκου, της διαφάνειας των μικρο-λεπτομερειών ιων χαμηλής έντασης και της παραμόρφωσης.
Αφού σταθεροποιηθεί και πυκνωσει η εικονα στο κέντρο ώστε ο ακροατής καταφέρει να την δει χωρίς να κλείνει τα μάτια του, το δεύτερο επίπεδο είναι η ικανότητα να διακρίνει κάποιος βάθος. Εδώ τα πράγματα διαφέρουν λίγο, γιατί πρέπει κάποιος να ξέρει να το ακούσει. Εξαιρεση είναι αν το σύστημα έχει δυνατότητα για pinpoint presentation και στο βάθος. Σε μερικά κομμάτια στα οποία το βάθος βρίσκεται εντός του χώρου είναι εφικτό να υπάρχει pinpoint presentation όπως συμβαίνει ανάμεσα στα ηχεία, αλλά δυσκολεύει πολύ όταν το βάθος εκτείνεται πίσω από τον τοίχο, όπου εκεί ο ήχος παραμένει "ambient".
Πώς το ακούμε τώρα. Εγώ σε αυτό το σημείο δυσκολεύτηκα λίγο, αλλά με βοήθησε η ενασχόλησή με την φωτογραφία, οπότε θα το περιγράψω όπως το σκεφτομαι. Σε μια φωτογραφία όταν θέλουμε να δώσουμε βάθος, θολώνουμε το background. Ακριβώς έτσι λειτουργεί ή τουλάχιστον έτσι αντιλαμβάνομαι εγώ και το βάθος και στην δικάναλη αναπαραγωγή. Έντονη εικόνα (συνήθως φωνής) να ξεπετάγεται μπροστά από τα ηχεία, πολύ ισχυρό presentation, φουλ λεπτομέρεια όπου πολλές φορές ακούγεται το σάλιο του τραγουδιστή που λέει ο λογος και λιγο ποιο θολό άκουσμα, λίγο ποιό χαμηλής έντασης με λιγότερη λεπτομέρεια το δεύτερο layer από πίσω κ.ο.κ.
Το παρακάτω κομμάτι έχει πολύ έντονη αυτή την αίσθηση:
Και το τρίτο επίπεδο είναι η ακρόαση του χώρου ηχογράφησης. Ο χώρος είναι αυτό που μένει μετά το σβήσιμο μιας νότας, η απόσταση μεταξύ των οργανων. Η έντασή του είναι πολύ χαμηλότερη σε σχέση με τα υπόλοιπα στοιχεία και εδώ ο χαμηλός θόρυβος ενός συστήματος... παίζει τον ρόλο του. Ακούγεται για παράδειγμα πολύ έντονα στην συλλογή "Nojima Plays Liszt" στο Tidal, στις παύσεις ανάμεσα στις νότες αν ανεβάσει κάποιος την ένταση.
Αυτός ο ήχος δίνει συνήθως τον όγκο σε ένα άκουσμα και η χαμηλή του ένταση είναι ο λόγος που ο όγκος ενός κομματιού αυξάνεται με την αύξηση της έντασης του ήχου, γιατί γίνεται ποιό αντιληπτό στον ανθρώπινο εγκέφαλο, παρ όλο που στην πραγματικότητα μπορεί τις περισσότερες φορές να μην το ακούμε καν.
Εδώ υπεισέρχεται και ένα άλλο σημείο εξίσου σημαντικό. Από ένα σημείο και μετά, όσο αυξάνουμε την ένταση σε έναν οικιακό χώρο, ο ήχος γίνεται σαλάτα, γιατί αργούν να σβήσουν οι συχνότητες, η ενέργεια των στάσιμων χαμηλών συχνοτήτων αυξάνεται και μαζί με ολα αυτά αυξάνεται η παραμόρφωση. Επομένως ο κάθε χώρος έχει το δικό του sweet spot στο θέμα της έντασης το οποίο είναι μια ισορροπία μεταξύ όγκου, της διαφάνειας των μικρο-λεπτομερειών ιων χαμηλής έντασης και της παραμόρφωσης.
Last edited:
Γιώργος Κουν.
Supreme Member
Ένα μουσικό διάλειμμα πριν.... το επόμενο μέρος
Ακούω κάπου κάπου έναν ιντερνετικό σταθμό lounge οπου μέσω αυτού ανακάλυψα μια σειρά-συλλογή από δίσκους που λέγετε Ultra Lounge της Capitol records.
Ultra-Lounge - Wikipedia
en.wikipedia.org
Various Artists - Ultra-Lounge/Mondo Exotica: Volume One
Listen to Ultra-Lounge/Mondo Exotica: Volume One on TIDALtidal.com
Αυτές περιέχουν ηχογραφήσεις κυρίως από 50s και 60s σε μεγάλα studios εκείνης της εποχής με κορυφαία (τότε) μιρκόφωνα. Οι μουσικοί έπαιζαν μαζί στον χώρο με αποτέλεσμα τα μικρόφωνα ηχογραφούσαν και το δωμάτιο. Χρησιμοποιούσαν δωμάτια reverb, ειδικά η Capitol είχε διάσημα underground echo chambers όπου έστελναν τον ήχο σε ηχείο μέσα σε δωμάτιο και τον ξαναηχογραφούσαν με μικρόφωνα, άρα υπάρχει φυσικό ambience. και διάφορες άλλες παρόμοιες τεχνικές, με αναλογικά δημιουργημένα εφέ τα οποία δημιουργούσαν ένα πολύ "οργανικό" αποτέλεσμα. Ψάξτε με την βοήθεια της AI αν θέλετε, θα βρείτε πολλές σχετικές πληροφορίες. Άγνωστο βέβαια τι επεμβάσεις έχουν υποστεί κατά την ψηφιοποίηση, αλλά το αποτέλεσμα είναι εκπληκτικό, έχουν πολύ έντονα cues.
Εκεί θα βρείτε την πρώτη ηχογράφηση του ροζ πάνθηρα με τον Plas Johnson στο σαξόφωνο ανάμεσα από τα δύο ηχεία να "ζωγραφίζει". Έχω διαβάσει ότι οι μουσικοί που έπαιζαν μαζί του στην ηχογράφηση στο τέλος σηκώθηκαν και τον χειροκρότησαν.
https://avclub.gr/threads/i-moysiki-ton-paidikon-mas-chronon-dekaetia-50-ultra-lounge.4564/
- 17 April 2007
- 2,921
Chris2756
New member
Να πω κι εγω την γνωμη μου, σαν απομαχος σοφος γερος. Λοιπον παιδια μου, διαβασα με πολυ ενδιαφερον, ολες αυτες τις τεχνικες λεπτομεριες και ευχαριστως θα δεχομουν να με καλεσουν σε ενα τετοιο προσεγμενο χωρο, να ακουσω μουσικουλα, και καφεδακι να με κερασουν δεν θα ειμουν ακαταδεκτος.
Αλλα τωρα στα γεραματα, να παω να βγαλω το πολυτεχνειο ηλεκτρακουστικης στην Πατρα με δασκαλο τον Μουρτζοπουλο, για να μπορεσω να δημιουργησω ενα συστημα και την ηδανικη θεση ακροασης, για να ακουσω μουσικη μια ωρα την εβδομαδα, αντε να δω και καμια ταινιουλα, δεν θα το τολμουσα, τωρα στα γεραματα. Ξετρελαινομαι ομως να διαβαζω τετοια θεματα και να ... φανταζομαι.
Αλλα τωρα στα γεραματα, να παω να βγαλω το πολυτεχνειο ηλεκτρακουστικης στην Πατρα με δασκαλο τον Μουρτζοπουλο, για να μπορεσω να δημιουργησω ενα συστημα και την ηδανικη θεση ακροασης, για να ακουσω μουσικη μια ωρα την εβδομαδα, αντε να δω και καμια ταινιουλα, δεν θα το τολμουσα, τωρα στα γεραματα. Ξετρελαινομαι ομως να διαβαζω τετοια θεματα και να ... φανταζομαι.
- 17 April 2007
- 2,921
Χαίρομαι που το διαβάσατε κ σας άρεσε, ελπίζω να μην ήταν κουραστικό.
Η αλήθεια είναι ότι ούτε εγώ έχω σχέση με τον κλάδο, αλλά το σίγουρο είναι ότι είναι πολύ ποιο εύκολο απ' οτι ακούγεται και κυρίως δεν χρειάζεται να είναι όλα τέλεια για να ακούσει κάποιος τρισδιάστατα.
- 17 April 2007
- 2,921
Τα ηχεία λοιπόν «στέλνουν» προς την θέση ακρόασης όλες εκείνες τις πληροφορίες που χρειάζεται ο εγκέφαλός μας έτσι ώστε να «τοποθετήσει» τις φωνές και τα όργανα στον χώρο.
Οπότε αν τα ηχεία τοποθετηθούν σωστά και ταυτόχρονα ο ήχος που έρχεται στα αυτιά μας είναι απ’ ευθείας από αυτά και λιγότερο μέσω αντανακλάσεων, ο εγκέφαλος θα μπορέσει να αποκωδικοποιήσει τις χωρικές πληροφορίες που είναι κρυμμένες μέσα στον ήχο. Όσο καλύτερη τοποθέτηση και όσο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό του απ’ ευθείας ήχου, τόσο ισχυρότερα τα είδωλα.
Πως όμως αντανακλάσεις επηρεάζουν τον ήχο?
Όταν ο μουσικός πατήσει ένα Λα, η θεμελιώδης συχνότητα των 440Hz «φεύγει» από το όργανο, πακέτο με ένα σετάκι από αρμονικές και φτάνει στα αυτιά του ακροατή. Το σετάκι αυτό με τις αρμονικές, είναι διαφορετικό για κάθε όργανο και δεν διαφέρει μόνο στο ποιες είναι οι συχνότητες των αρμονικών, αλλά στην ένταση της κάθε μίας από αυτές, άρα και στον χρόνο απόσβεσής τους. Διαφορετικές αρμονικές δηλαδή, «σβήνουν» σε διαφορετικούς χρόνους. Και με αυτό τον τρόπο ο εγκέφαλός μας καταλαβαίνει αν το Λα προέρχεται από μία κιθάρα, από ένα πιάνο ή από έναν άνθρωπο.
Η χορδή μιας κιθάρας, tην τεντώνουμε και την αφήνουμε. Ξεκινάει να κινείται προς την αντίθετη πορεία από εκείνη που την τεντώσαμε αρχικά, περνάει από το κέντρο, φτάνει σε ένα μέγιστο πλάτος και επιστρέφει προς τα πίσω. Και πάλι από την αρχή. Ο αριθμός των ταλαντώσεων-κύκλων που θα κάνει σε 1 δευτερόλεπτο περιγράφεται από την θεμελιώδη συχνότητα (Hz) και η ένταση με την οποία θα ακουστεί, περιγράφεται από το πλάτος της, το οποίο εξαρτάται από το πόσο την τραβήξαμε.
Ο κάθετος άξονας είναι το SPL, δηλαδή η ένταση. Η ένταση αυξομειώνεται συνεχώς, αλλά ο εγκέφαλος λόγω της ταχύτητας της αυξομείωσης δεν μπορεί να την αναγνωρίσει και το ακούει σαν συνεχή ήχο, εκτός από τις πολύ χαμηλές συχνότητες που «γρατζουνάνε».
Η συχνότητα του 1KHz πάλλεται με ταχύτητα 1000 κύκλων το δευτερόλεπτο, ενώ τα 20Hz με 20 κύκλους του δευτερόλεπτο. Το 1KHz ακούγεται συνεχές, ενώ τα 20Hz γρατζουνάνε. Όλες οι συχνότητες ταξιδεύουν με την ίδια ταχύτητα (του ήχου), αλλά δεν εκτελούν όλες τον ίδιο αριθμό κύκλων – ταλαντώσεων ( 0 – 360 μοίρες) μέχρι να φτάσουν στον προορισμό τους.
Επίσης, δεν ξεκινάνε όλες οι συχνότητες με την ίδια φάση από τα ηχεία, αλλά όταν συναντιούνται και αθροίζονται στα αυτιά του ακριατή, αν έχουν διαφορά φάσης συμβαίνουν τα παρακάτω:
Στην πραγματικότητα τα παραπάνω ισχύουν για ίδιες συχνότητες (π.χ. 440Hz) που παράγονται από το ίδιο όργανο. Αν προέρχονται από διαφορετικά όργανα και φτάσουν χωρίς διαφορά φάσης (δηλαδή 0 μοίρες και οι δύο) το αποτέλεσμα που προκύπτει είναι ενίσχυση 3db. Και στην πραγματικότητα είναι σχεδόν απίθανο να υπάρχει πλήρης ακύρωση κάποιας συχνότητας, όταν συναντηθούν δηλαδή δύο συχνότητες να έχουν 180 μοίρες διαφορά φάσης.
Η φάση με την οποία θα φτάσει μια συχνότητα στη θέση ακρόασης, δηλαδή σε ποιο στάδιο της εξέλιξης του κύκλου της βρίσκεται, εξαρτάται από τα ηλεκτρονικά του συστήματος, από τα ηχεία και από τις αντανακλάσεις που υφίσταται στον χώρο μέχρι τα αυτιά του ακροατή. Όταν μια συχνότητα ανακλάται στο πάτωμα ή σε έναν πλαϊνό τοίχο ή στο ταβάνι, αλλάζει η φάση της. Και αυτό συμβαίνει όχι μόνο για τις θεμελιώδης συχνότητες, αλλά και για τις αρμονικές τους, τις συχνότητες δηλαδή που περιλαμβάνονται στο «πακέτο» μαζί με την θεμελιώδη τις οποίες ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί και αποκωδικοποιεί προκειμένου να αντιληφθεί αν αυτό που ακούει είναι κλαρίνο ή μαντολίνο.
Οπότε αν τα ηχεία τοποθετηθούν σωστά και ταυτόχρονα ο ήχος που έρχεται στα αυτιά μας είναι απ’ ευθείας από αυτά και λιγότερο μέσω αντανακλάσεων, ο εγκέφαλος θα μπορέσει να αποκωδικοποιήσει τις χωρικές πληροφορίες που είναι κρυμμένες μέσα στον ήχο. Όσο καλύτερη τοποθέτηση και όσο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό του απ’ ευθείας ήχου, τόσο ισχυρότερα τα είδωλα.
Πως όμως αντανακλάσεις επηρεάζουν τον ήχο?
Όταν ο μουσικός πατήσει ένα Λα, η θεμελιώδης συχνότητα των 440Hz «φεύγει» από το όργανο, πακέτο με ένα σετάκι από αρμονικές και φτάνει στα αυτιά του ακροατή. Το σετάκι αυτό με τις αρμονικές, είναι διαφορετικό για κάθε όργανο και δεν διαφέρει μόνο στο ποιες είναι οι συχνότητες των αρμονικών, αλλά στην ένταση της κάθε μίας από αυτές, άρα και στον χρόνο απόσβεσής τους. Διαφορετικές αρμονικές δηλαδή, «σβήνουν» σε διαφορετικούς χρόνους. Και με αυτό τον τρόπο ο εγκέφαλός μας καταλαβαίνει αν το Λα προέρχεται από μία κιθάρα, από ένα πιάνο ή από έναν άνθρωπο.
Η χορδή μιας κιθάρας, tην τεντώνουμε και την αφήνουμε. Ξεκινάει να κινείται προς την αντίθετη πορεία από εκείνη που την τεντώσαμε αρχικά, περνάει από το κέντρο, φτάνει σε ένα μέγιστο πλάτος και επιστρέφει προς τα πίσω. Και πάλι από την αρχή. Ο αριθμός των ταλαντώσεων-κύκλων που θα κάνει σε 1 δευτερόλεπτο περιγράφεται από την θεμελιώδη συχνότητα (Hz) και η ένταση με την οποία θα ακουστεί, περιγράφεται από το πλάτος της, το οποίο εξαρτάται από το πόσο την τραβήξαμε.
Ο κάθετος άξονας είναι το SPL, δηλαδή η ένταση. Η ένταση αυξομειώνεται συνεχώς, αλλά ο εγκέφαλος λόγω της ταχύτητας της αυξομείωσης δεν μπορεί να την αναγνωρίσει και το ακούει σαν συνεχή ήχο, εκτός από τις πολύ χαμηλές συχνότητες που «γρατζουνάνε».
Η συχνότητα του 1KHz πάλλεται με ταχύτητα 1000 κύκλων το δευτερόλεπτο, ενώ τα 20Hz με 20 κύκλους του δευτερόλεπτο. Το 1KHz ακούγεται συνεχές, ενώ τα 20Hz γρατζουνάνε. Όλες οι συχνότητες ταξιδεύουν με την ίδια ταχύτητα (του ήχου), αλλά δεν εκτελούν όλες τον ίδιο αριθμό κύκλων – ταλαντώσεων ( 0 – 360 μοίρες) μέχρι να φτάσουν στον προορισμό τους.
Επίσης, δεν ξεκινάνε όλες οι συχνότητες με την ίδια φάση από τα ηχεία, αλλά όταν συναντιούνται και αθροίζονται στα αυτιά του ακριατή, αν έχουν διαφορά φάσης συμβαίνουν τα παρακάτω:
Στην πραγματικότητα τα παραπάνω ισχύουν για ίδιες συχνότητες (π.χ. 440Hz) που παράγονται από το ίδιο όργανο. Αν προέρχονται από διαφορετικά όργανα και φτάσουν χωρίς διαφορά φάσης (δηλαδή 0 μοίρες και οι δύο) το αποτέλεσμα που προκύπτει είναι ενίσχυση 3db. Και στην πραγματικότητα είναι σχεδόν απίθανο να υπάρχει πλήρης ακύρωση κάποιας συχνότητας, όταν συναντηθούν δηλαδή δύο συχνότητες να έχουν 180 μοίρες διαφορά φάσης.
Η φάση με την οποία θα φτάσει μια συχνότητα στη θέση ακρόασης, δηλαδή σε ποιο στάδιο της εξέλιξης του κύκλου της βρίσκεται, εξαρτάται από τα ηλεκτρονικά του συστήματος, από τα ηχεία και από τις αντανακλάσεις που υφίσταται στον χώρο μέχρι τα αυτιά του ακροατή. Όταν μια συχνότητα ανακλάται στο πάτωμα ή σε έναν πλαϊνό τοίχο ή στο ταβάνι, αλλάζει η φάση της. Και αυτό συμβαίνει όχι μόνο για τις θεμελιώδης συχνότητες, αλλά και για τις αρμονικές τους, τις συχνότητες δηλαδή που περιλαμβάνονται στο «πακέτο» μαζί με την θεμελιώδη τις οποίες ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί και αποκωδικοποιεί προκειμένου να αντιληφθεί αν αυτό που ακούει είναι κλαρίνο ή μαντολίνο.
- 17 April 2007
- 2,921
- 17 April 2007
- 2,921
Η φάση δεν είναι μόνη της όμως στο παιχνίδι. Όταν παρουσιάζει απότομες αυξομειώσεις οι οποίες οφείλονται στα μηχανήματα ή σε ανακλάσεις, επηρεάζει και το λεγόμενο Group Delay. Το Group Delay είναι η καθυστέρηση του χρόνου άφιξης των συχνοτήτων στον ακροατή και μετριέται σε χιλιοστά του δευτερολέπτου.
Η ταχύτητα μετάδοσης όλων των συχνοτήτων είναι ίδια (ταχύτητα του ήχου), αλλά η χρονική καθυστέρηση (GD) συνδέεται με τον τρόπο που μεταβάλλεται η φάση (σε μοίρες) από συχνότητα σε συχνότητα.
«Ομάδα» σημαίνει ένα στενό πακέτο γειτονικών συχνοτήτων (π.χ. γύρω από τα 100 Hz, δηλαδή 98 Hz, 99 Hz, 100 Hz, 101 Hz, 102 Hz) που ταξιδεύουν μαζί.
Όταν το πιάνο χτυπάει το Λα (440 Hz):
Αν όμως το Group Delay παρουσιάζει μεγάλες αυξομειώσεις στο φάσμα π.χ. αν τα 440 Hz έχουν καθυστέρηση 30ms ενώ τα 880 Hz έχουν 0ms:
Ο ήχος που βγαίνει από το ηχείο παίρνει δύο δρόμους:
Στο χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μέχρι να φτάσει η ανάκλαση, το ηχητικό κύμα συνεχίζει να «ταξιδεύει» και να περιστρέφεται (από τις στις , , , ). Όταν τελικά φτάσει στον ακροατή, θα βρίσκεται σε διαφορετικό σημείο του κύκλου του (διαφορετική φάση) σε σχέση με τον απευθείας ήχο που είχε φτάσει νωρίτερα.
Επιπλέον, όταν το κύμα χτυπάει πάνω σε μια στερεή επιφάνεια (π.χ. έναν τοίχο), συμβαίνει κάτι παρόμοιο με μια μπάλα που αναπηδά:
Οπότε όταν θα φτάσει στο αυτί ο απευθείας ήχος (συχνότητα) με τον ανακλώμενο, αν η διαφορά στον χρόνο άφιξης είναι μικρή, ο εγκέφαλος την συγχωνεύει σε έναν ήχο και ανάλογα με τη διαφορά φάσης, η συγκεκριμένη συχνότητα θα ακουστεί σε διαφορετική ένταση απ’ ότι την είχε σχεδιάσει ο ηχολήπτης. Αν η διαφορά στον χρόνο άφιξης είναι μεγάλη, δημιουργείται ηχώ.
Αν επεκτείνουμε τώρα αυτό σε όλες τις συχνότητες, είναι εύκολα αντιληπτό ότι κάποιες εξασθενούν, κάποιες άλλες τονίζονται παραπάνω, άλλες φτάνουν γρήγορα και άλλες καθυστερούν, με αποτέλεσμα το ηχόχρωμα του οργάνου να χάνει τη φυσικότητά του. Με λίγα λόγια…. χάος.
Αν αυτή η ακουστική σύγχυση φάσης συμβαίνει ανεξέλεγκτα στο δωμάτιο, «θολώνει» τα μικρο-χρονικά σημάδια που χρειάζεται ο εγκέφαλος για να καταλάβει το βάθος και τη θέση του οργάνου, καταστρέφοντας όχι μόνο την φυσικότητα (ηχόχρωμα) αλλά και την τρισδιάστατη σκηνή και την ακριβή εστίαση των οργάνων.
Συμπέρασμα:
Η φάση, το GD και η τονική ισορροπία δεν συνδέονται μόνο με τη φυσικότητα, αλλά καθορίζουν άμεσα και την καθαρότητα της ατάκας (attack). Αν το GD παρουσιάζει μεγάλες αυξομειώσεις, η ατάκα του οργάνου διασπάται και θολώνει για τον απλό λόγο ότι η ενέργεια του οργάνου διασπάται και φτάνει σε διαφορετικές χρονικές στιγμές στη θέση ακρόασης.
Αν καταφέρει κάποιος να χαλιναγωγήσει τα παραπάνω, δεν λέω να τα τελειοποιήσει γιατί είναι πολύ δύσκολο σε έναν καθημερινό χώρο, η διαφορά που θα ακούσει είναι συντριπτικά ανώτερη από οποιαδήποτε αξεσουάρ, σε οποιαδήποτε κατηγορία τιμής. Και ο λόγος είναι απλός. Κανένα αξεσουάρ δεν μπορεί να ελέγξει τον χώρο.
Δεν είναι μόνο η απεικόνιση ή το phantom center. Αυτά μπορεί να τα πάρει κάποιος σχετικά εύκολα αν έχει διαθέσιμο χώρο και στήσει σωστά τα ηχεία του. Αλλά…
Καταρχάς «ξεκλειδώνει» το βάθος. Φανταστείτε μια φωτογραφία σε μια οθόνη. Το βάθος το αντιλαμβάνεται κάποιος γιατί αυξάνεται το blur στα αντικείμενα που είναι πίσω από το κεντρικό είδωλο, το οποίο κεντρικό είδωλο έχει πολύ καλό focus και μεγάλο sharpness. Φανταστείτε τώρα πως φαίνεται τρισδιάστατα μια φωτογραφία μέσα από ένα View-Master (για τους παλιούς) ή σε μια τηλεόραση 3D που είχαν κυκλοφορήσει παλιότερα. Ακριβώς αυτή είναι η διαφορά.
Η δεύτερη αλλαγή έρχεται με την ατάκα. Σε φυσιολογικές στάθμες θα πιάσετε τον καναπέ που κάθεστε απέναντί από τα ηχεία και ακόμα και σε φωνητικά θα καταλαβαίνετε τις δονήσεις. Ο λόγος είναι ότι οι συχνότητες θα φτάνουν ταυτόχρονα και θα χτυπάνε τον καναπέ με την συνολική τους ενέργεια αθροιστικά και όχι διεσπαρμένες στον χρόνο, μια τώρα μια αργότερα κτλ. Ο ήχος γίνεται πιο ζωντανός χωρίς να χρειάζεται να ανεβεί η ένταση ενώ το μπάσο είναι παρόν και γεμάτο ακόμα και σε χαμηλές εντάσεις.
Και τέλος η πληρότητα της μουσικής. Εξομαλύνοντας τη φάση, δεν εξομαλύνεται μόνο το group delay, αλλά και η απόκριση συχνότητας. Πλέον αρκετά από εκείνα τα απότομα και στενά βυθίσματα των 2-4db που εμφανιζόντουσαν στην απόκριση συχνότητας (και δεν διορθώνονται), περιορίζονται, κάνοντας την μουσική να ακούγεται πιο πλήρης.
Η ταχύτητα μετάδοσης όλων των συχνοτήτων είναι ίδια (ταχύτητα του ήχου), αλλά η χρονική καθυστέρηση (GD) συνδέεται με τον τρόπο που μεταβάλλεται η φάση (σε μοίρες) από συχνότητα σε συχνότητα.
«Ομάδα» σημαίνει ένα στενό πακέτο γειτονικών συχνοτήτων (π.χ. γύρω από τα 100 Hz, δηλαδή 98 Hz, 99 Hz, 100 Hz, 101 Hz, 102 Hz) που ταξιδεύουν μαζί.
- Το Group Delay (GD) μετράει: Πόσο καθυστερεί να φτάσει αυτό το συγκεκριμένο στενό πακέτο γειτονικών συχνοτήτων (π.χ. η περιοχή των 100 Hz) σε σχέση με ένα άλλο στενό πακέτο (π.χ. την περιοχή των 1000 Hz).
Όταν το πιάνο χτυπάει το Λα (440 Hz):
- Η θεμελιώδης (440 Hz) ανήκει στην «ομάδα» των 440 Hz.
- Η 2η αρμονική (880 Hz) ανήκει στην «ομάδα» των 880 Hz.
- Η 3η αρμονική (1320 Hz) ανήκει στην «ομάδα» των 1320 Hz.
Αν όμως το Group Delay παρουσιάζει μεγάλες αυξομειώσεις στο φάσμα π.χ. αν τα 440 Hz έχουν καθυστέρηση 30ms ενώ τα 880 Hz έχουν 0ms:
- Η 2η αρμονική (880 Hz) θα φτάσει πρώτη
- Και η θεμελιώδης (440 Hz) θα φτάσει 30ms αργότερα
Ο ήχος που βγαίνει από το ηχείο παίρνει δύο δρόμους:
- Ο απευθείας ήχος ταξιδεύει στην ευθεία και φτάνει πρώτος στον ακροατή.
- Ο ανακλώμενος ήχος πηγαίνει διαγώνια, χτυπάει στον τοίχο/πάτωμα και μετά έρχεται στον ακροατή.
Στο χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μέχρι να φτάσει η ανάκλαση, το ηχητικό κύμα συνεχίζει να «ταξιδεύει» και να περιστρέφεται (από τις στις , , , ). Όταν τελικά φτάσει στον ακροατή, θα βρίσκεται σε διαφορετικό σημείο του κύκλου του (διαφορετική φάση) σε σχέση με τον απευθείας ήχο που είχε φτάσει νωρίτερα.
Επιπλέον, όταν το κύμα χτυπάει πάνω σε μια στερεή επιφάνεια (π.χ. έναν τοίχο), συμβαίνει κάτι παρόμοιο με μια μπάλα που αναπηδά:
- Η «Αντίσταση» του Υλικού: Ο αέρας είναι ελαφρύς και κινείται εύκολα. Ο τοίχος είναι συμπαγής και δεν μετακινείται.
- Η Αναστροφή: Τη στιγμή της πρόσκρουσης, η μοριακή πίεση του αέρα συμπιέζεται απότομα πάνω στον ακίνητο τοίχο. Αυτή η στιγμιαία αντίσταση αναγκάζει το κύμα να «γυρίσει πίσω» αλλάζοντας την κατεύθυνση της πίεσής του.
Οπότε όταν θα φτάσει στο αυτί ο απευθείας ήχος (συχνότητα) με τον ανακλώμενο, αν η διαφορά στον χρόνο άφιξης είναι μικρή, ο εγκέφαλος την συγχωνεύει σε έναν ήχο και ανάλογα με τη διαφορά φάσης, η συγκεκριμένη συχνότητα θα ακουστεί σε διαφορετική ένταση απ’ ότι την είχε σχεδιάσει ο ηχολήπτης. Αν η διαφορά στον χρόνο άφιξης είναι μεγάλη, δημιουργείται ηχώ.
Αν επεκτείνουμε τώρα αυτό σε όλες τις συχνότητες, είναι εύκολα αντιληπτό ότι κάποιες εξασθενούν, κάποιες άλλες τονίζονται παραπάνω, άλλες φτάνουν γρήγορα και άλλες καθυστερούν, με αποτέλεσμα το ηχόχρωμα του οργάνου να χάνει τη φυσικότητά του. Με λίγα λόγια…. χάος.
Αν αυτή η ακουστική σύγχυση φάσης συμβαίνει ανεξέλεγκτα στο δωμάτιο, «θολώνει» τα μικρο-χρονικά σημάδια που χρειάζεται ο εγκέφαλος για να καταλάβει το βάθος και τη θέση του οργάνου, καταστρέφοντας όχι μόνο την φυσικότητα (ηχόχρωμα) αλλά και την τρισδιάστατη σκηνή και την ακριβή εστίαση των οργάνων.
Συμπέρασμα:
Η φάση, το GD και η τονική ισορροπία δεν συνδέονται μόνο με τη φυσικότητα, αλλά καθορίζουν άμεσα και την καθαρότητα της ατάκας (attack). Αν το GD παρουσιάζει μεγάλες αυξομειώσεις, η ατάκα του οργάνου διασπάται και θολώνει για τον απλό λόγο ότι η ενέργεια του οργάνου διασπάται και φτάνει σε διαφορετικές χρονικές στιγμές στη θέση ακρόασης.
Αν καταφέρει κάποιος να χαλιναγωγήσει τα παραπάνω, δεν λέω να τα τελειοποιήσει γιατί είναι πολύ δύσκολο σε έναν καθημερινό χώρο, η διαφορά που θα ακούσει είναι συντριπτικά ανώτερη από οποιαδήποτε αξεσουάρ, σε οποιαδήποτε κατηγορία τιμής. Και ο λόγος είναι απλός. Κανένα αξεσουάρ δεν μπορεί να ελέγξει τον χώρο.
Δεν είναι μόνο η απεικόνιση ή το phantom center. Αυτά μπορεί να τα πάρει κάποιος σχετικά εύκολα αν έχει διαθέσιμο χώρο και στήσει σωστά τα ηχεία του. Αλλά…
Καταρχάς «ξεκλειδώνει» το βάθος. Φανταστείτε μια φωτογραφία σε μια οθόνη. Το βάθος το αντιλαμβάνεται κάποιος γιατί αυξάνεται το blur στα αντικείμενα που είναι πίσω από το κεντρικό είδωλο, το οποίο κεντρικό είδωλο έχει πολύ καλό focus και μεγάλο sharpness. Φανταστείτε τώρα πως φαίνεται τρισδιάστατα μια φωτογραφία μέσα από ένα View-Master (για τους παλιούς) ή σε μια τηλεόραση 3D που είχαν κυκλοφορήσει παλιότερα. Ακριβώς αυτή είναι η διαφορά.
Η δεύτερη αλλαγή έρχεται με την ατάκα. Σε φυσιολογικές στάθμες θα πιάσετε τον καναπέ που κάθεστε απέναντί από τα ηχεία και ακόμα και σε φωνητικά θα καταλαβαίνετε τις δονήσεις. Ο λόγος είναι ότι οι συχνότητες θα φτάνουν ταυτόχρονα και θα χτυπάνε τον καναπέ με την συνολική τους ενέργεια αθροιστικά και όχι διεσπαρμένες στον χρόνο, μια τώρα μια αργότερα κτλ. Ο ήχος γίνεται πιο ζωντανός χωρίς να χρειάζεται να ανεβεί η ένταση ενώ το μπάσο είναι παρόν και γεμάτο ακόμα και σε χαμηλές εντάσεις.
Και τέλος η πληρότητα της μουσικής. Εξομαλύνοντας τη φάση, δεν εξομαλύνεται μόνο το group delay, αλλά και η απόκριση συχνότητας. Πλέον αρκετά από εκείνα τα απότομα και στενά βυθίσματα των 2-4db που εμφανιζόντουσαν στην απόκριση συχνότητας (και δεν διορθώνονται), περιορίζονται, κάνοντας την μουσική να ακούγεται πιο πλήρης.